InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > De bijwerkingen van morfine

De bijwerkingen van morfine

Mensen met kanker, maar ook anderen die hevige pijnen lijden krijgen vaak morfine om de pijn te verzachten. Morfine haalt ook daadwerkelijk de pijn weg of gedeeltelijk weg, maar heeft ook bijwerkingen. In dit artikel de bijwerkingen die kunnen optreden bij morfinegebruik.

Morfinepleisters of morfine-injecties

Morfine kan op verschillende manieren worden toegediend. Mensen met kanker krijgen vaak via een pleister een dosis van het middel door de huid heen. Tegenwoordig kan zo’n pleister 7 dagen blijven zitten, voordat hij is uitgewerkt en er een nieuw exemplaar moet worden geplakt. Schrijf op het doosje op welk moment de pleister is geplakt, zodat na te gaan is wanneer hij is bevestigd. Een kankerpatiënt kan namelijk vaak niet zonder het middel en onderbreking van de cyclus verlaagt de spiegel aan pijnstillende middelen in het bloed. Dat is niet direct merkbaar, maar meestal wel na een aantal dagen. Plak de gebruikte pleister n na die 7 dagen na het afhalen vervolgens op een stuk papier, er kunnen namelijk nog stoffen inzitten die voor mensen die geen morfine nodig hebben niet goed zijn. Een pleister opplakken kan het best op een plek waar geen haren zitten. Te heet douchen met de pleister op is niet goed, want daardoor openen de porien zich te veel en komt er te veel morfine in het bloed. Op de plaats waar de pleister wordt geplakt mag geen creme zijn gebruikt. Dit weerhoudt de morfine namelijk om de huid binnen te kunnen dringen.

Morfine samen met andere medicijnen gebruiken

Vaak krijgt iemand al een pijnstillend middel voordat er morfine wordt gegeven. De apotheek moet dat in de gaten houden, maar houdt er zelf ook rekening mee dat middelen soms op elkaar in kunnen werken. Worden er bij een andere apotheek morfinepleisters of morfine-ampullen verstrekt dan de eigen, geef dan aan welke andere middelen er nog worden gebruikt. Zeker het slikken van meerdere opiaten kan het lichaam helemaal in de war maken. Het lijf weet dan namelijk niet meer op welke receptoren het moet reageren en kan op hol slaan. Dat kan zich uiten in allerlei reacties, waaronder een grote sufheid of juist een grote agitatie. Bij morfinepleisters moet iemand de eerste 3 dagen nog wel een andere pijnstiller blijven slikken omdat de morfine pas na 3 dagen werkt. Stop dus niet direct met de pijnstiller die al wordt ingenomen tijdens die 3 dagen. Wel overleggen of beide middelen dus samen kunnen worden genomen. Het kan namelijk ook zo zijn dat er voor die 3 dagen een andere pijnstiller nodig is. Ook andere medicijnen kunnen interactie veroorzaken bij het gebruik van morfine.

Misselijkheid bij gebruik van morfine

Artsen vergeten te vaak dat mensen die morfine krijgen (of het nu via pleisters is of via injecties) heel vaak misselijk worden. Dat betekent dus dat sommige mensen veel moeten overgeven of daardoor geen zin meer hebben in eten. Het beste is om bij het gebruik van morfinepreparaten ook direct een anti-misselijkheidsmiddel te krijgen als primparan. Het beste is bovendien om primparan te vragen in zetpilvorm, want iemand die al misselijk is krijgt natuurlijk ook heel moeilijk een pil oraal binnen. Loop geen dag te lang met misselijkheid rond bij het gebruik van morfine. Het hoeft niet en het ligt aan de artsen dat zij niet de juiste tegenmedicatie geven. Vraag meteen om zo’n middel, eigenlijk al direct als u het middel krijgt voorgeschreven. Wordt u dan niet misselijk, dan heeft u het middel niet nodig, maar wie in het weekend voor het eerst morfine krijgt en dan alleen maar moet overgeven heeft weer 2 of 3 dagen ingeleverd op zijn gezondheid. Terwijl dit niet hoeft. Overigens wordt in veel bijsluiters gesproken over dat misselijkheid na 3 dagen verdwijnt, maar sommige mensen houden er voortdurend last van.

Niet naar de wc kunnen door morfine

Wat ook vaak niet verteld wordt is dat mensen die morfine krijgen heel slecht naar de wc kunnen. De meeste mensen hebben echt hulp nodig bij het kwijtraken van hun ontlasting. Vraag de arts naar een drankje daarvoor, want ziek zijn en dan ook nog een dikke buik vol met ontlasting hebben is heel naar. Bovendien bederft het ook de eetlust en die is voor zieke mensen toch al heel wankel. Laat u bovendien niet afschepen als het niet lukt met de ontlasting; als u zelf niet meer zo sterk in uw schoenen staat, laat dan een ander zorgen voor een middel dat zorgt voor een goede stoelgang.

Hallucinaties, prikkelbaarheid en onrust door morfine

Morfine kan er ook voor zorgen dat mensen hele vreemde dingen gaan zien. Soms is dat heel angstig, want bepaalde mensen zien de vreemdste en wreedste dingen. Omstanders moeten dan zorgen dat degene gerust gesteld wordt op het moment zelf. Vraag een arts verder om een antipsychotica als haldol zodat de wanen verdwijnen. Iemand kan van morfine ook heel onrustig worden en niet zo goed weten wat hij of zij met zichzelf aan moet.

Andere bijwerkingen van morfine

  1. misselijkheid,
  2. duizeligheid,
  3. sufheid,
  4. moeite met plassen
  5. jeuk (Meld jeuk wel direct bij de arts. Het kan namelijk een allergische reactie zijn)

Ademhalingsproblemen bij astma en COPD

Krijgen mensen veel morfine, dan kunnen zij last krijgen van ademhalingsproblemen. Vooral personen met astma of COPD kunnen daar snel last van krijgen. Ook komt wel slaapapneu voor waarbij de ademhaling veelvuldig stokt tijdens de slaap.

Lees verder

© 2011 - 2014 Singalees, gepubliceerd in Anatomie (Wetenschap) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Morfine: pleister, pijnstiller, injectie, pomp, tablettenMorfine: pleister, pijnstiller, injectie, pomp, tablettenMorfine: pleister, pijnstiller, injectie, pomp en tabletten. Morfine kent verschillende toedieningsvormen. Morfine wordt…
Effect van morfine en heroïneEffect van morfine en heroïneHeroïne en morfine zijn beide opiaten en vallen onder de categorie drugs. Het effect van morfine en heroïne vertoont hee…
Opium en papaver, enige geschiedenisOpium en papaver, enige geschiedenisOpium wordt gewonnen uit het melksap van de Papaver somniferum of de slaapbol. De zaaddozen worden in onrijpe toestand o…
Verschillende pijnstillers: welke zijn het beste?Verschillende pijnstillers: welke zijn het beste?Pijn is een onaangenaam gevoel dat dient als waarschuwingssignaal voor gevaren, ongezonde leefwijzen, overbelasting, etc…
Morfinepleister: kan je ze kopen en de bijwerkingenMorfinepleister: kan je ze kopen en de bijwerkingenMorfinepleisters worden voorgeschreven bij ernstige, acute of chronische pijn. Morfinepleisters zijn niet zomaar te koop…

Reageer op het artikel "De bijwerkingen van morfine"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Gijs, 04-03-2014 22:19 #21
Ik ben 2 maart geopereerd aan een onsteking nabij de bilnaad en heb nu een open wond. De wond moet ik 3x per dag spoelen onder de douch en moet daarna een vetgaasje in de wond stoppen, gelukkig helpt mijn vriendin hierbij. Ik heb morfinepillen gekregen van 10mg die ik 2x per dag slik + 1 pil van 5mg tegen erge pijn. Nu is bij het verwisselen de pijn niet goed te verdragen maar omdat het zo kort is, schreeuw ik in een kussen terwijl het gaasje word geplaatst.

morgen 5 maart moet ik naar de wondpolie en zie hier erg tegen op, dit gaat vast veel pijn geven omdat ze de wond ook binnenin willen controleren ivm herstel. De wond zelf is rustig, geen zwelling of kloppingen en het bloed wat ik nu nog minimaal verlies ruikt ook niet. Zou ik morgen bij het bekijken een zware pijnstilling kunnen vragen/eisen zodat het voor mij verdraagzaam is?

Als ik mag kiezen, welke pijnstilling en in welke vorm raden jullie mij aan? Ik zie er erg tegenop en met name tegen de pijn. Alvast bedankt, mvg Gijs

Jolanda van de Ven, 03-03-2014 04:18 #20
Ik ben van35mg naar 50mg morfinepleisters gegaan om de 3 dagen. na 3 zware rug operaties de pijn is eindelijk weg, maar heb nu veel jeuk. is dit normaal en verdwijnt dit? Reactie infoteur, 03-03-2014
Soms zijn mensen allergisch voor bepaalde medicijnen, maar van morfine kun je jeuk krijgen ja. Of het verdwijnt is niet te zeggen. Overleg even met uw arts zou ik zeggen.

Tanja, 18-02-2014 14:32 #19
Helpt morfine altijd tegen pijn?
In het verhaal van Niels lees ik dat wietolie soms niet helpt.?
Ik heb met wietolie geen ervaring, maar heb me wel over de enorme pijnen verbaasd, toen ikzelf na een operatie morfine kreeg toegediend (met een morfinepomp, en later via injectie in de spier). Het was alsof er helemaal geen pijnstilling was. Wel was ik erg suf en niet tot handelen in staat (alleen maar lijdzaam ondergaan).
Recentelijk is mijn moeder geopereerd en bij haar heb ik ook kunnen waarnemen dat ze ontzettend veel pijn heeft geleden. Zij kreeg morfine pillen en ook morfine injecties. Ze zegt zelf nog nooit zo veel pijn te hebben gehad als toen. Het was volgens haar vele malen erger dan een onverdoofde bevalling…

Is het bekend of er mensen ongevoelig zijn voor morfine? Voor mij is het antwoord op deze vraag erg belangrijk. Reactie infoteur, 04-04-2014
Ik zou die vraag aan een arts vragen. Ik zelf kan bijvoorbeeld niet tegen morfine en ik word er alleen maar ziek van. Dus ik kan me voorstellen dat het bij andere mensen ook een ander effect heeft dan het beoogde.

J. Lubbers, 17-10-2013 23:50 #18
Ik wil stoppen met butrans maar vind daar bijwerkingen van, spierkrampen en nervositeit en alles kriebelt ik word er gek van. wat zijn de middelen om die bijwerkingen tegen te gaan? Reactie infoteur, 23-10-2013
Zou ik overleggen met uw huisarts. Misschien is het wat natuurlijker middel als valeriaan een oplossing. Maar ga het niet allemaal samen gebruiken, want dat kan wel eens tot hele rare resultaten leiden.

Niels, 15-10-2013 18:49 #17
Hallo,

Helaas is me vader zojuist aan de morfine pleisters gegaan en van al die ervaringen heb ik het niet zo op de morfine. Zelf probeer ik mij te verdiepen in de mediwiet / wietolie.

Van wat ik er tot nu toe over heb kunnen vinden is dat het niet voor iedereen werkt en dat het ook geen pijnstiller is maar dat het meer verdraaglijk is. Het mooie van mediwiet/ wietolie dat het geen nare bijwerkingen heeft, sterker nog, juist alleen maar voordelen mbt : wel eetlust, goed kunnen slapen en een ontspanner gevoel. (stress is altijd slecht)

nu hoop ik hier mensen te vinden die mediwiet / wietolie al hebben geprobeerd, negatief als positief.

Ben benieuwd
succes en sterkte allemaal
Gr Niels

Martine77 (infoteur), 16-09-2013 11:19 #16
Ik ken iemand die ooit heroïne gebruikt heeft en nu voor en pijnlijke, chronische aandoening morfine krijgt. Die persoon begint echt te flippen en mensen aan te trekken die medelijden met haar hebben, maar geef een beetje kritiek en ze valt je aan. Mijn ex heeft ook ooit heroïne gebruikt en die was op den duur zo paranoïa dat hij gevaarlijk werd, ook al was hij al jaren afgekickt. Ik weet dat deze dingen aan elkaar verwant zijn en vind het enkel goed dat men ze geeft aan mensen die echt ten dode zijn opgeschreven. Ik heb onlangs ook pijn gehad, dat paracetamol en dergelijke niet meer hielp, maar ik ben liever gek van de pijn dan van wat die middelen met je kunnen doen. Reactie infoteur, 30-10-2013
Morfine doet inderdaad hele rare dingen met je. Het is mooi dat het er is bij hevige pijn, maar het geeft ook hele rare reacties.

Jvb, 18-07-2013 20:23 #15
In de sterffase van mijn vader kreeg ik te horen dat hij al een tijd morfinepillen toegediend heeft gekregen zonder mijn medeweten. Dit was in de tijd dat hij geen pijn had. Wel was hij al 10 jaar langzaam dementerende. Vorig jaar is dat officieel geworden. Hij heeft 10 jaar een kamer gehad op de zorgafdeling. Aangezien hij niet meer te hanteren was in de ochtend, kon hij daar niet meer blijven en moest naar de verpleegafdeling. Hij wilde 's-ochtends vroeg zijn bed niet uit. Na het ochtendritueel maakte hij de hele dag grapjes en hoorde je hem nooit klagen.
Hij was erg moe de afgelopen periode op de zorgafdeling en vervolgens op de verpleegafdeling. Raakte ook steeds meer verward… en besefte het maar al te goed.
Zou dit een gevolg kunnen zijn geweest van de morfinepillen die hij toegediend heeft gekregen?
In de maanden mei/juni is hij 8 kilo afgevallen door uitdroging…
Ook al ga je 2x in de week op 'bezoek' en op de slechtere momenten elke dag, ben je toch nog te laat… Reactie infoteur, 30-10-2013
Het is voor mij moeilijk in te schatten of de problemen van uw vader zijn veroorzaakt door de morfine. Ik was er niet bij. Wel is duidelijk dat morfine verwardheid kan veroorzaken.

Margot Schaftenaar, 12-05-2013 21:21 #14
Mijn man heeft leverkanker en heeft morfine pleister van 2x100 per 2 dagen… ik vind als ik ze plak. na een paar uur gaat hij heel vreemd doen… emotioneel agressief reageren verward vergeetachtig verstopping van ontlasting geen eetlust praten in zich zelf… hij heeft er namelijk ook nog morfine lolly.s bij van 200 en 400 4 per dag ook is hij heel druk met praten vooral wartaal of hij begint spontaan te rillen en beven… ja ik vind het soms best wel eng allemaal. Reactie infoteur, 26-05-2013
Morfine is een prachtig middel, maar veroorzaakt ook heel veel narigheid. En dat is zeker eng om te zien en om als partner te ervaren.

Anoniem 2. April 2013, 02-04-2013 23:21 #13
Ik heb ook elke dag hevige pijn en 50mg morfine pleister, maar ik ben heel duizelig, suf, misselijk, geen eetlust, zie alles dubbel, ga soms gewoon van mijn stokje en moet blijven gebruiken van de arts, dit is toch niet normaal? Reactie infoteur, 03-04-2013
Dat is inderdaad heel vervelend. Helaas heeft morfine die uitwerking. Zijn er geen andere mogelijkheden van pijnstilling mogelijk? Ik weet natuurlijk niet waar u het middel voor gebruikt, maar er zijn ook hele pijnbestrijdingsklinieken die zich met deze materie bezighouden. Misschien een tip om daar eens te informeren of ze iets voor u kunnen doen?

Nijssen Johannes, 08-01-2013 12:52 #12
Na gebruik van 3 weken morfine ben ik er mee gestopt, nu nog na 4 weken gestopt te hebben heb ik weinig eetlust en heb ik geen smaak van het eten.

Lenie, 03-01-2013 22:49 #11
Ik heb een kind die longkanker heeft, en nu 80 mg per dag krijgt. Mijn vraag is tot hoe veel kan men gaan, tot ze sterft?

Anoniem, 25-12-2012 12:50 #10
Dank je voor duidelijke artikel, mijn ondervinding was dat de voorlichting over morfine ver ten wensen overliet, werdt mij niks verteld over de bijwerkingen, ik heb nu 6 weken pleisters en krijg ook weer chemokuren. Na 1 week contstant te hebben overgegeven en bellen van de huisartsenpost primperan gekregen dat hielp. Na de tweede kuur hetzelfde 1 week zo ziek, heb al 6 chemo series gehad en dit is de eerste keer dat ik er zo ziek van ben. Denk zelf dat het komt door de morfine en chemo samen. Naar de toillet gaan is een crime dikke opgezette buik veel last van de maag. Ondanks medicatie. Iedere tip om dat wat te kunnen verlichten is zo welkom. Reactie infoteur, 25-12-2012
Morfine is een mooi medicijn, maar heeft ook veel bijwerkingen. Als je dan tegelijkertijd ook nog chemo's moet ondergaan is dat heel zwaar en geeft dat nog veel meer bijwerkingen. Raar dat artsen daar ook niet meer voorlichting over geven, want als je zo ziek bent is het leven al moeilijk genoeg. Heel veel sterkte.

Anoniem, 16-11-2012 13:43 #9
In het artikel wordt aandacht besteed aan mogelijke bijwerkingen, zoals bijvoorbeeld: hallucinaties, prikkelbaarheid en onrust door morfine. De schrijver raadt aan om, wanneer zo'n situatie zich voordoet, een arts te vragen antipsychotica voor te schrijven. Het middel Haldol wordt hier als voorbeeld gegeven.

Ik wil hierbij iedereen die dit leest waarschuwen voor het middel Haldol, naast het krijgen van een niet te stoppen bewegingsdrang (héél irritant als je doodziek op bed ligt), kun je last krijgen van wazig zien en 'n droge mond. Daarnaast is er een toegenomen kans op beroertes, longontstekingen en vroegtijdig overlijden. Al met al zullen veel patiënten zich nóg zieker gaan voelen wanneer zij Haldol krijgen.

Ook bij lage doseringen is het, omdat het middel zo krachtig is, vaak nodig om iets tegen de bijwerkingen erbij te geven.

Beter kan een arts in geval van wanen tgv morfine, kiezen voor een veel minder zwaar antipsychoticum!

Joep, 04-11-2012 22:11 #8
Na bovenstaand artikel gelezen te hebben, vind ik de toon waarop het geschreven is een beetje te overtuigend overkomen als zijnde de enige en juiste waarheid. Mijn medische praktische achtergrond en ervaring zegt dat je bovenstaand artikel relativerend moet lezen en NIET als zijnde het enige juiste artikel over dit onderwerp. Ook na de reacties van andere schrijvers gelezen te hebben, vraag ik mij overigens ook af of dit specifiek voor huisarts of ook meer specialistisch moet worden bezien en onder de aandacht nogmaals moet worden gebracht bij alle medici welke met morfine in aanraking komen of voorschrijven. Ondergenoemde schrijvers praten nagenoeg steeds over een persoonlijke situatie/ervaring.

Ton, 15-10-2012 12:05 #7
Morfine heeft volgens mij ook zeer negatieve bijwerkingen. Mijn echtgenote is vorig jaar 10 dec overleden aan longkanker kreeg op het laatst een morfine pomp aan gebracht naald onder de huid nadien ging mijn echtgenote hard achteruit eerst vaak overgeven geen eetlust meer vochtophoping als laatste overlijden. Ik vind de begeleiding van sommige huisartsen van patiënten die deze ziekte moeten ondergaan zeer slecht om de bijwerkingen van morfine voor patiënten te verlichten. Hier moeten de landelijke huisartsen op gewezen worden.

Westerhout, 01-03-2012 11:56 #6
Ik heb enkele maanden oxicontin/oxinorm geslikt nu ben ik gestopt maar als ik op bed lig heb ik enorm veel last van een schokkend lichaam is dit de uitwerking van dit mediecijn en hoelang kan dit duren.
zie graag u reactie terug.
gr jan Reactie infoteur, 01-03-2012
Dat is voor mij natuurlijk moeilijk te zeggen. Ik ben in de eerste plaats geen arts, maar ik weet ook niet waar u verder aan lijdt. Als het geen gevolg is van een ziekte of aandoening is die u heeft of heeft gehad, kan het natuurlijk heel goed dat dit de uitwerking is van deze morfinepreparaten. U kunt uw arts natuurlijk ook altijd vragen of dit het gevolg kan zijn van het slikken van deze zaken.

Luc Kempeneers, 28-12-2011 21:05 #5
Mijn echtgenoot Luc Kempeneers heeft longkanker, is uitgezaaid naar de bijnieren en de slokdarm. Reeds 10 maanden, Luc krijgt nu morfineplakkers, maar tijdens de nacht zweet hij fel en hoest hij ook fel met bloed in de fluimen. Hij heeft regelmatig koorts. Ik ben ten einde raad, weet ook niet meer wat ik moet doen, na 10 maanden onderzoek in Gasthuisberg, en nu bijna 2 weken thuis en is palliatief. Het is heel zwaar voor mij, en ik ben ook een bechterewpatiënt. Kan u mij een beetje uitleggen wat ik nog kan doen. Reactie infoteur, 28-12-2011
Wat vreselijk naar voor u en uw man. Ik weet niet precies wat u bedoelt met wat u nog kunt doen. Bedoelt u in praktische zin of in geestelijke zin? Aan de ziekte zelf is begrijp ik niets meer te doen? Morfinepleisters helpen soms onvoldoende bij de pijn, mogelijk dat uw man dan een morfinepomp nodig heeft. Dan is het beter te doseren en kan ook een hogere dosis worden gegeven. Ik denk dat u in Belgie woont. Is daar niet iets van Thuiszorg dat u bij kan staan in die moeilijke proces? Want uw man zal denk ik ook niet meer in staat zijn om allerlei zaken nog zelfstandig te doen.
Mogelijk kan dexamethason nog iets voor hem doen. Daar krijgen kankerpatienten vaak wat meer energie van en ook weer wat eetlust. Ik zou dat opnemen met uw arts, want ik weet niet precies of dat ook bij longkanker kan worden gegeven.
Heel veel sterkte!

Els Uit de Bulten, 14-09-2011 11:46 #4
Ik gebruik al bijna tien jaar morfinepleisters, maar de laatste tijd zweet ik enorm. dit is na het douchen het ergst, maar soms ook uit het niets overdag. snachts word ik er wakker van en is mijn slaapshirt echt nat en mijn lakens ook. is dit nu een bijwerking van de pleisters of is er wat anders aan de hand.

Johan, 21-08-2011 13:04 #3
Ik slik nu 3 jaar morfine pillen en heb nu bijwerking van ademhalings depressie, s zeer slechte ademhaling overdag, s en snacht, s ik heb de dokter gevraagd of er een andere medicatie bestaat was het antwoord nee, ik ben in maart 2011 geholpen aan een zware rug operatie en moet nu weer geopereerd worden in september dit jaar in mch in denhaag morfine helpt goed, maar aan de evt bijwerkingen valt niks te doen geschreven door protax.haverkamp@gmail.com te gouda evt verdere info mogelijk

Evert van Rossum, 21-06-2011 11:08 #2
Ben 12 dagen op vakantie geweest naar Rhodos, door de warmte lieten de morfine pleisters los, geprobeerd ze extra vast te plakken maar het zweet hoopte zich op onder de pleister, door veel rust te houden zijn het 12 fijne dagen geweest, maar op de terug reis werd ik overvallen in het vliegftuig door vreemde angsten, nu thuis ben ik erg moe, ik kan wel de hele dag slapen, maar sterkt niets aan, ik plak al meer dan een jaar en heb aardig geleerd hoe er mee om te gaan, maar nu weet ik niet hoe te handelen. Kan u mij zeggen wat ik fout heb gedaan en hoe kan ik weer aan sterken. Reactie infoteur, 21-06-2011
Ik zou uw arts raadplegen in dit geval. Mogelijk hebt u te weinig pijnstilling gehad omdat de pleisters niet plakten en hebt u daar nu last van. Of is er gewenning opgetreden. In dit soort gevallen altijd een arts raadplegen.

Lucia, 19-05-2011 09:24 #1
Ik heb gisteren voor de 1ste keer een pil mofine genomen en ben dezelfde avond erg misselijk geworden en moest hele maaginhoud leeg uit kotsen. ben me/cvs patient weet niet hoe verder te gaan nu. gaarne reakties. fybromyalgie ook en tinnitus. Reactie infoteur, 19-05-2011
Vraag uw dokter om een antimisselijkheidsmiddel als primparan. Dan gaat het echt beter.

Infoteur: Singalees
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Pijn
Reacties: 21
Schrijf mee!