InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Geografie: traditionele typologie van regio's

Geografie: traditionele typologie van regio's

Geografie: traditionele typologie van regio's Sommige regionaal geografen hebben geprobeerd om soorten regio's in te delen in typologie. Zo ook de Amerikaanse geograaf Derwent Whittlesey (1890-1956). Hij verwerkte een discussie onder Amerikaanse geografen over het regio begrip en kwam tot de volgende typologie: uniforme regio; homogene regio; nodale of gepolariseerde regio. We bespreken deze regio's hieronder.

Wat is een regio?

Voor we ingaan op de typologie van regio's willen we eerst aangeven wat een regio nu eigenlijk precies inhoudt. Een regio is een gebied. Vroeger werd een regio gezien als een bundeling van samenhangen binnen dat gebied. Tegenwoordig wordt een regio veel meer gezien als een deel van een groter geheel waarmee velerlei relaties worden onderhouden. De externe relaties hebben invloed op de processen en rangschikken van elementen in die regio's. Het gaat niet meer om de relatieve ligging van de regio maar om een kris-kras en overlappende gelaagdheid. Het is niet meer duidelijk waar de grenzen van de regio liggen: het verschil tussen interne en externe relaties is onduidelijk. Er worden analyses op verschillende schaalniveaus toegepast zodat de begrenzing van het gebied steeds lastiger wordt.

De typologie van de regio hieronder dateert uit de tijd van de traditionele regionale geografie in 1954.

Uniforme regio

Bij een uniforme regio gaat het om één verschijnsel. Dit kan zijn een tarweregio, zeeklei regio, regio van protestanten, etc. De regio met één kenmerk wordt door Whittlesey een single feature regio genoemd.

Homogene regio

Deze regio bestaat uit meerdere verschijnselen die ruimtelijk met elkaar samenhangen. Whittlesey noemt dit een multiple feature regio. Zo bestaan er achtergebleven regio's of ontvolkte regio's. In een aride regio kan meer dan de helft van de bevolking arm zijn, hoge sterftecijfers hebben waar veel vergrijzing is. Al deze verschijnselen tezamen leiden tot de typering van een ontvolkte of achtergebleven regio. Wanneer heel veel verschijnselen door vele relaties verbonden zijn spreken we van een compage.

Nodale of gepolariseerde regio

De nodale of gepolariseerde regio is afgebakend op grond van afstandsoverbruggende relaties die op een centrale plaats georiënteerd zijn. Het gaat bij sociaal geografen vooral om stromen die maatschappelijk van aard zijn. Een voorbeeld hiervan zijn woon-voorzieningen-verkeer. De voorzieningen liggen op een centrale plaats (scholen, ziekenhuizen, bioscopen, etc.). Het hele gebied heet een verzorgingsgebied, -rayon of achterland van de centrale plaats. Binnen het verzorgingsgebied van grotere steden vallen verzorgingsgebieden van kleinere steden.

Er zijn twee nodale regio's:
  • a single feature nodale regio: bijv. alle plaatsen waar minstens 30% van de beroepsbevolking actief is in de centrale plaats – deze plaatsen behoren tot de nodale regio.
  • a multiple feature regio: het gaat om meerdere categorieën (woon-werkverkeer; woon-winkel-verkeer, etc.)

Er is ook nog een ander onderscheid mogelijk:
  • uninodale regio: één centrale plaats met een achterland – bijv. Groningen
  • multi- of polynodale regio's: meerdere centrale plaatsen met overlappende achterlanden – bijv. Randstad

Formele en functionele regio's

De uniforme en homogene regio's worden ook wel formele of zonale regio's genoemd. De nodale regio is een functionele regio. Maar een functionele regio is wel breder dan een nodale regio: meerdere landen via handelsstromen met elkaar verbonden.

Ruimtelijke schaal

De formele en functionele regio's zijn afhankelijk van de ruimtelijke schaal. Een tarwegebied (formele regio) kan op microschaal uit functionele regio's bestaan. Op een ander schaalniveau kan de formele regio juist een onderdeel zijn van een functionele regio: een stad als kern van het tarwegebied.

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De rol van regionale TVRegionale TV wordt nog steeds vaak als “minder” dan de landelijke TV neergezet. Dit terwijl regionale TV een duidelijke…
Regio Bank en depositogarantiestelselRegio Bank en depositogarantiestelselRegio Bank is een onderdeel van SNS Reaal en dat terwijl SNS Reaal in slecht weer zat door een slechte vastgoedportefeui…
Vakantiedata schooljaren 2012-2013 en 2013-2014Vakantiedata schooljaren 2012-2013 en 2013-2014De schoolvakanties voor de jaren vanaf 2012 tot en met 2014 treft u in dit artikel aan. De minister van Onderwijs, Cultu…
Nederland in delen (regionale geografie) – Ben de Pater e.aBoekrecensie: 'Nederland in delen' (1989) is een standaardwerk over de regionale geografie van Nederland. Er bestaan twe…
Geografie: economische geografie - historisch overzichtGeografie: economische geografie - historisch overzichtEconomische geografie onderhoudt nauwe banden met de economische wetenschap. Het belangrijkste verschil is dat economisc…
Bronnen en referenties
  • Regio's in wereldcontext – G.A. Hoekveld e.a.
  • Denken over regio's – B. de Pater e.a.

Reageer op het artikel "Geografie: traditionele typologie van regio's"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 03-12-2013
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Special: Geografie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!