Het jaar dat de zomer niet kwam: een eskimo-legende bewezen

In het noordwesten van Alaska wonen de Kauwerak-eskimo's. De Kauwerak-eskimo's hebben een dramatische legende die al generaties lang van mond tot mond wordt doorgegeven: het jaar dat de zomer niet kwam.

De legende

Het verhaal dat al generaties lang wordt doorgegeven, is het verhaal over het jaar dat de zomer niet kwam. De legende zegt dat de zomerse temperatuur ineens radicaal daalde. Het begon in de zomertijd ineens te sneeuwen met hongersnood en de dood van vele stamleden als gevolg. De legende vertelt het dramatische verhaal van een winter die 18 maanden duurde en die als gevolg had dat de stam bijna uitstierf. Volgens deze legende overleefden slechts tien eskimo's deze ramp.

Oorsprong

Legenden zijn vaak geworteld in de realiteit. Bij een dramatische legende als deze is het redelijk te veronderstellen dat er werkelijk een grote ramp heeft plaatsgevonden. Hoe dat precies gegaan is, vertelt zo'n legende niet, want door de orale overlevering raakt het verhaal geleidelijk aan vertekend. Een werkelijk gebeurde ramp laat echter sporen achter die teruggevonden kunnen worden.

Jaarringen

Gordon Jacoby is een specialist op het gebied van de jaarringen van bomen. Een interdisciplinair team van onderzoekers waar hij deel van uitmaakte, heeft het verband gelegd tussen deze eskimo-legende en een gigantische vulkanische explosie op IJsland in 1783.

Na bestudering van overgeleverde verhalen, dagboekverslagen, vulkanische studies en de jaarringen van bomen, is dit team tot de conclusie gekomen dat een vulkanische explosie in 1783 grote gaswolken veroorzaakt heeft die het zonlicht hebben tegengehouden. Hierdoor is de zomer weggebleven. Gordon Jacoby vond een afwijking in de jaarring die gegroeid is in 1783. Deze afwijking wijst op extreem lage temperaturen in juli en augustus. Vervolgens werden gegevens gevonden dat er in 1783 een vulkanische uitbarsting is geweest die acht maanden geduurd heeft.

Koudste zomer in eeuwen

Het jaar dat de zomer niet kwam is de koudste zomer in vierhonderd jaar geweest, en misschien zelfs de koudste zomer in negenhonderd jaar.