Weefsels: een kort overzicht

Amoeben en andere eencellige organismen zijn individualisten. Elke cel zoekt en verwerkt zijn voedsel, scheidt afvalstoffen uit en voert alle taken uit die nodig zijn om te overleven. In het meercellig menselijk lichaam opereren cellen niet individueel, maar vormen hechte gemeenschappen en werken nauw samen.

Individuele lichaamscellen zijn gespecialiseerd. Elke cel voert een specifiek aantal functies uit, die de homeostase waarborgen en in de behoefte van het lichaam voorzien. Specialisatie van cellen zorgt ervoor dat het lichaam zeer nauwkeurig om de omgeving kan reageren. Specialisatie van cellen kent echter ook een aantal risico’s. Wanneer een groep cellen onvervangbaar is, kan verwonding of verlies van deze cellen voor handicaps, of zelfs complete verwoesting van het lichaam zorgen.

Groepen cellen die vergelijkbaar zijn in functie en structuur wordt een weefsel genoemd. Het menselijk lichaam kent vier grote typen weefsels. Deze weefsels zijn: epitheelweefsel, bindweefsel, spierweefsel en zenuwweefsel. Elke type weefsel kent een groot aantal subtypen.

Elk weefsel kent een specifieke functie. Epitheelweefsel bedekt, bindweefsel geeft steun, spierweefsel maakt beweging mogelijk en zenuwweefsel controleert. Hoewel dit de belangrijkste functies van de afzonderlijke weefsels, kent elk weefsel nog andere functies.

Een microscopisch weefselpreparaat maken

Het vervaardigen van een preparaat kent verschillende stappen. Eerst moet het weefselmonster gefixeerd (conserveren) worden. Vervolgens moet het weefsel in dunne plakjes gesneden worden. Uiteindelijk moet het monster gekleurd worden, om het contrast te vergroten. De kleuringen die gebruikt worden bij een lichtmicroscoop, zijn organische verfstoffen die oorspronkelijk in de 19de eeuw door kledingfabrikanten werden gebruikt. Vele verfstoffen bevatten negatief of positief geladen moleculen die met moleculen in het monster hechten met de tegengestelde lading. Omdat verschillende delen van cellen en weefsels andere verfstoffen hechten, kunnen anatomische structuren onderscheiden worden.

Om weefsels zichtbaar te maken onder de transmissie electronen microscoop (TEM) worden de weefsels met zware metalen gekleurd. Deze metalen kaatsen electronen in de electronenstraal naar verschillende richtingen, waardoor contrast ontstaat. Beelden van de TEM zijn altijd in verschillende grijstinten en niet in kleur, omdat electronen worden gereflecteerd en niet het licht.

De scanning electronen microscoop (SEM) levert driedimensionale beelden van een ongesneden weefselmonster. Omdat het prepareren van weefselmonsters het weefsel kan beschadigen, ziet het weefsel onder de microscoop er anders uit, dan hetzelfde levende weefsel.

Epitheelweefsel

Epitheelweefsel of anders gezegd epithelium bestaat uit een vlak met cellen die een bepaald lichaamsoppervlakte, of lichaamsholte bedekt. Epitheelweefsel komt als dekepitheel en klierepitheel voor. Dekepitheel vormt de buitenste laag van de huid, dringt binnen en bedekt de lichaamsholten van cardiovasculaire, spijsverterings- en ademhalingsstelsel. Ook bedekt het de wanden van organen en sluit de ventrale lichaamsholte af. Klieren bestaan uit klierepitheelweefsel.

Het epitheelweefsel vormt de grenzen tussen verschillende omgevingen in het lichaam. De huid vormt bijvoorbeeld de grens tussen de binnenzijde en buitenzijde van het lichaam. Het epitheelweefsel in de blaas vormt de grens tussen urine en de cellen van de blaas. Ook moeten bijna alle stoffen door het epitheelweefsel heen bewegen.

In zijn rol als tussenliggend weefsel, voert epithelium de volgende functies uit: (1) bescherming, (2) absorptie, (3) filtratie, (4) excretie of uitscheiding, (5) secretie en (6) sensoriek. Het epithelium van de huid beschermt de onderliggende weefsels tegen mechanische en chemische verwondingen. Ook zitten er in de huid zenuwuiteinden die druk, hitte etc kunnen waarnemen. Het epithelium van het spijsverteringsstelsel is zeer goed in staat om voedingsstoffen te absorberen. Het epithelium in de nieren kan uitscheiden, absorberen, secerneren en filtreren. Secretie is een specialiteit van de klieren.

Lees ook eens

Cellen en weefsels © 2008 - 2010 Tjieu1, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 18-06-2008, laatst gewijzigd op 03-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tjieu1 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Zowerkthetlichaam.

Verwante artikelen

• Weefsels: zenuw- en spierweefsel: Zenuwweefsel is het hoofdbestanddeel van het zenuwstelsel. De hersenen, ruggenmerg en zenuwen reguleren de lichaamsfuncties. Spierweefsel is een weefsel wat uit veel cellen…
• Weefsels: weefselherstel: Het lichaam kent vele manieren om zich te beschermen tegen ziekte en verwondeing. Intacte barrières, zoals de huid, de slijmvliezen, de cilia en het maagzuur zijn voorbeelden van be…
• Weefsels: kenmerken van epitheelweefsel: Epitheelweefsels heeft vele karakteristieken die het weefsels onderscheiden van andere weefsels. Alle weefsels hebben een apicaal oppervlakte. Dit is het oppervlakte…
• Alles over weefsels: De kleinste bouwstenen van het lichaam zijn de cellen. Dankzij specialisatie van de cellen kan men in het lichaam verschillende soorten cellen met verschillende functies terugvinden. Cel…
• De structuur en anatomie van de huid: De huid is voor de mens een zeer belangrijk orgaan. Naast het feit dat het ons grootste orgaan is, kent het ook vele belangrijke functies. Deze zijn direct gerelateerd a…

Bronnen en/of referenties

• GA Thibodeau, Patton KT 2007, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
• EN Marieb, Hoehn K 2007, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings