Endocrinologie: groeihormoon

In tegenstelling tot de andere hypofysehormonen heeft groeihormoon geen specifiek effect op 1 bepaalde endocriene klier. GH kent vele effecten in het hele lichaam. In dit artikel wordt beschreven welke effecten GH heeft.

Effecten van GH

GH stimuleert de lengtegroei van beenderen. GH stimuleert de epifysaire schijven (groeischijven) van de lange beenderen. GH stimuleert chondrocyten in de epifysaire schijven. De chondrocyten maken meer kraakbeen aan. Dit kraakbeen wordt vervolgens weer beenweefsel. Door dit proces wordt de schacht van lange beenderen (pijpbeenderen) langer. In de late adolescentie is de epifysaire schijf bijna geheel verbeend en smelt op een gegeven samen met de epifyse. GH kan echter nog wel de osteoblasten stimuleren. De totale botmassa neemt hierdoor toe.
GH stimuleert ook de eiwitsynthese van weefsels. GH is een anabool hormoon en heeft dus een positieve stikstofbalans tot gevolg. Het veroorzaakt een toegenomen aminozuuropname door cellen. Ook de eiwitsynthese uit aminozuren wordt door GH gestimuleerd.
Tevens wordt de vetverbranding door GH gestimuleerd. GH stimuleert de lipolyse, mobilisatie en verbranding van vetzuren. Samen met gestegen eiwitsynthese zorgt GH voor een toename van de vetvrije massa. De lipolytische effecten van GH treden pas na enkele uren op. GH inhibeert de glucose-opname door vet- en spiercellen. Hierdoor moet het lichaam wel vet verbranden.

Somatomedine en anabole effecten van GH

De effecten van GH op de lengtegroei en eiwitsynthese zijn geen directe effecten, maar worden gemedieerd door somatomedines of insulin-like growth factors (IGF). Somatomedines worden door de lever en andere weefsels uitgescheiden. Somatomedine C, of IGF-1 is een peptide (wat uit 70 aminozuren bestaat) wat door de lever wordt aangemaakt. De hoogte van de IGF-1 spiegel zegt iets over de GH-spiegel in het bloed. Groei wordt dus gestimuleerd door circulerende en lokale somatomedines.

Stimuli voor GH-secretie

De secretie van GH staat onder de invloed van het hypothalamushormoon GHRH (=Growth Hormone Releasing Hormone) en het inhibirende hormoon somatostatine. De secretie van GH staat onder de negatieve feedback van somatomedine C. Somatomedine faciliteert de secretie van somatostatine en inhibeert de gevoeligheid van de hypofyse voor GHRH. De secretie van GH is het hoogst tijdens de puberteit en neemt daarna af. Dit zorgt mogelijk voor een afname van vetvrije massa en toename van vetmassa op latere leeftijd. Drie situaties zorgen voor een toename van de GH-secretie:

• Vasten en een chronisch eiwittekort. Ook andere situaties waarbij er weinig glucose en vrije vetzuren in het lichaam aanwezig zijn. GH stimuleert de lipolyse en verlaagd de glucose-oxidatie
• Toename van aminozuren in het plasma. Dit gebeurt na een eiwitrijke maaltijd. GH stimuleert de eiwitsynthese.
• Training, sport of andere zware fysieke inspanning. Ook koorts en pijn stimuleren de GH-secretie.

Afwijkingen door te veel of te weinig GH

Dwerggroei ontstaat wanneer de hypofyse te weinig GH aanmaakt. Reuzengroei (door bijvoorbeeld een tumor die GH aanmaakt) treedt echter op wanneer de hypofyse te veel GH aanmaakt. Acromegalie treedt op wanneer de GH-secretie sterk toeneemt, nadat de epifysaire schijven zijn verdwenen. Mensen met acromegalie hebben grote handen en voeten en een grote onderkaak. Ook zijn alle interne organen sterk vergroot en kan diabetes mellitus optreden door het anti-insuline effect van GH. © 2008 Tjieu1, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 23-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tjieu1 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Geld verdienen met schrijven.

Verwante artikelen

• Endocrinologie: hormonen van de hypofyse: De hypothalamus en de hypofyse zijn zowel anatomisch als fysiologisch sterk aan elkaar verbonden. Ook hebben de hypothalamus en hypofyse een sterke invloed op de sec…
• Groeihormoon, het sportvriendelijke slaapmutsje: Tal van klieren in ons lichaam scheiden hormonen af. Zij regelen door middel van deze hormonen allerlei processen. In onze hersenen bevindt zich ook zo een kl…
• Groeihormoon opwekkers: Opwekkers van groeihormonen (GH) zijn voedingsstoffen die de productie van groeihormonen in het lichaam stimuleren. Het menselijk groeihormoon komt van de hypofyse en het lichaam roep…
• Aandoeningen aan de hypofyse: Acromegalie: Acromegalie is een buitensporige groei van delen van het lichaam, veroorzaakt door de overproducti van groeihormoon door de hypofyse. Deze aandoening komt meestal v…
• Voeding en metabolisme: opbouw van vetten en cholesterol: Waneer meer energie wordt ingenomen, dan op dat moment nodig is, kunnen koolhydraten en eiwitten worden omgezet in vet. In dit artikel wordt beschrev…

Bronnen en/of referenties

• JE. Hall, 2006, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
• GA Thibodeau, Patton KT 2007, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
• EN Marieb, Hoehn K 2007, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings