Haren en Haar

De huid: delen van de huid: haren en haarzakjes

De haren op het lichaam bepalen sterk ons uiterlijk. Het lichaam telt miljoenen haren. De handpalmen, voetzolen, lippen, tepels en sommige delen van de externe geslachtsorganen zijn delen van het lichaam waar geen haren voorkomen. De belangrijkste functies van haren bij mensen is detecteren van lichte aanrakingen. De haren op het hoofd beschermen tegen trauma, warmteverlies en zonlicht. De wimpers beschermen de ogen en de neusharen filteren de lucht de wie inademen.


Structuur van haar

Haren (of pili) zijn flexibele strengen die door de haarzakjes worden geproduceerd. Haar bestaat voor het grootste deel uit dode, gekeratiniseerde (verhoornde) cellen. Het harde keratine (wat in haren en nagels voorkomt) heeft twee grote voordelen vergeleken met het zachte keratine (wat in typische epidermale cellen voorkomt): (1) het is stugger en duurzamer, (2) de individuele cellen schilferen niet. Een haar heeft twee onderscheiden regio’s: de schacht (boven de huid) en de wortel (in de huid). Gekruld haar heeft een platte schacht. Haar met een slag heeft een ovale schacht. Sluik haar heeft een perfect ronde schacht. Een haar heeft doorgaans drie concentrische lagen verhoornde cellen. De kern (of medulla) bestaat uit grote cellen en ruimtes gevuld met lucht. Zeer fijn haar heeft geen medulla. De laag die de medulla omringt, heet de cortex en bestaat uit verschillende lagen platte cellen. De buitenste laag bestaat uit een enkele laag cellen die elkaar als dakpannen overlappen. Als je tegen de groeirichting van je haar instrijkt, is het haar veel ruwer, dan wanneer je met de groeirichting van je haar meestijkt. De buitenste laag van een haar is het meest verhoornd. Aan het uiteinde van een haar staat de buitenste laag aan slijtage bloot. Deze laag kan dus verdwijnen. Het gevolg is gespleten haarpunten. Haarpigment wordt door de melanocyten gemaakt. De hoeveelheid melanine is van invloed op de haarkleur. Blond haar heeft weinig melanine. Zwart heeft zeer veel melanine. Rood haar bevat naast melanine nog een ander pigment (=trichosiderine). Grijs of wit haar is het gevolg van een verminderde melanineproductie. In plaats van melanine komen luchtbelletjes in het haarschacht.

Structuur van een haarzakje

Haarzakjes dringen vanuit de epidermis, de dermis binnen. Op het hoofd kunnen de haarzakjes zelfs de hypodermis binnendringen. Het diepste deel van het haarzakje zit ongeveer 4 mm onder het huidoppervlak. Vrije zenuwuiteinden omwikkelen het haarzakje. Het buigen van een haar is een stimulus voor de vrije zenuwuiteinden. Een haarpapilla dringt het haarzakje binnen. De papilla bevat capillairen die het groeiende haar van voedingsstoffen voorziet. De wand van het haarzakje bestaat uit bindweefsel, een verdikt basaal membraan (glasachtig membraan) en nog een wand epitheelweefsel (epitheliale wortelschacht). De epitheliale wortelschacht ontstaat door invaginatie van de epidermis. Aan elk haarzakje zit een bundel van glad spierweefsel gehecht (errector pili). Wanneer al deze spiertjes samentrekken is dat zchtbaar als hele kleine bultjes onder de huid. Dit wordt ook wel kippenvel genoemd.

Typen en groei van haar

Het lichaamshaar van vrouwen en kinderen bestaat uit zeer licht donshaar. Het dikkere, langere haar van de wenkbrauwen en op het hoofd bestaat uit terminaal haar. Terminaal haar kan ook stukken donkerder zijn, dan donshaar. Tijdens de puberteit ontstaat er ook terminaal haar in de oksels en schaamstreek. Bij mannen groeit er ook terminaal haar op het gezicht, de borst en de extremiteiten. Dit terminale haar groeit als reactie op androgenen (testosteron is het meest belangrijk). Haargroei en –dichtheid is sterk afhankelijk van hormonen en voeding. Een onvolwaardige voeding heeft een slechte haargroei tot gevolg. Chronische irritatie, of ontsteking in een bepaald huidgebied kan haargroei in dat specifieke huidgebied tot gevolg hebben.
© 2008 Tjieu1, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 23-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tjieu1 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Geld verdienen met schrijven.

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • GA Thibodeau, Patton KT 2007, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
  • EN Marieb, Hoehn K 2007, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings

Reageer op het artikel "De huid: delen van de huid: haren en haarzakjes"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.