Diversen en Review

Recensie: Humanitarian Challenges & Intervention

Infoteur: Papillon

Recensie: Humanitarian Challenges & Intervention

Humanitaire interventie, wat houdt dat precies in? Op welke problemen stuitten instituties en landen bij het uitvoeren van zo'n humanitaire interventie? Is humanitaire interventie in strijd met het soevereiniteitsbeginsel? De hedendaagse discussie over de legitimiteit van humanitaire interventie is een hot item. In het boek Humanitarian Challenges & Intervention: Dilemmas in World Politics door Thomas G. Weiss en Cindy Collins komen enkele van deze priemende vragen aan bod.


Tweede versie

Humanitarian Challenges & Intervention door Thomas G. Weiss en Cindy Collins is uitgebracht in 1995, maar een paar jaar later herschreven en opnieuw uitgebracht in 1999. Volgens de auteurs is de eerdere editie van het boek inhoudelijk nog steeds bruikbaar, maar de tweede versie bevat recentere informatie. Zo wordt er over enkele zaken meer uitgeweid en is er een nieuw hoofdstuk bijgekomen waarin beleid en beleidsvorming aan bod komen.

Knelpunten humanitaire interventie

Weiss en Collins onderzoeken in Humanitarian Challenges & Intervention de consequenties van militair ingrijpen in oorlogsgebieden. Volgens hen zijn er twee knelpunten die de effectiviteit van ingrijpen in oorlogsgebieden belemmeren. Dit ingrijpen heeft als doel massale mensenrechtenschendingen te beëindigen. Het eerste probleem ligt volgens de auteurs in de organisatorische structuur van de instituties, voornamelijk in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en de Noord Atlantische Verdragsorganisatie. Binnen deze instituties zijn er verschillende belangen en verschillende meningen over de middelen die nodig zijn om projecten en procedures uit te voeren. Ten tweede kampen de interveniërende landen in de oorlogsgebieden met ethische en operationele dilemma’s en uitdagingen. Vaak wordt een beleid gevoerd door deze landen dat niet direct de belangen van de slachtoffers dient, niet voor bescherming van mensenrechten zorgt en niet zorgt voor stabilisatie en reconstructie. In het boek wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het wel of niet slagen van een humanitaire interventie. Weiss en Collins baseren hun bevindingen op recente gebeurtenissen in Irak, Somalië, voormalig Joegoslavië, Afrika en Midden-Amerika. Ze bespreken wat er mis is gegaan met de interventies in deze landen en dragen op basis daarvan ideeën aan voor een effectiever systeem op het gebied van de organisatie en uitvoering van humanitaire interventies.

Historische context

In de verschillende hoofdstukken van het boek wordt aandacht besteed aan zowel historische als recente onderwerpen. Zo wordt er in het eerste deel van het boek gesproken over de evolutie van het idee van humanitaire interventie. Hierin wordt in sneltreinvaart besproken hoe landen komen aan hun verantwoordelijkheidsgevoel inzake conflicten in andere landen. Daarna worden de verschillende actoren behandeld die hierin betrokken zijn, zoals staten, intergouvernementele organisaties en non-gouvernementele organisaties. In het boek komt vervolgens duidelijk naar voren met welke structurele problemen deze actoren te maken hebben. Dan volgt een bespreking van de belangrijkste etnische conflicten die in na de Koude Oorlog hebben plaatsgevonden om duidelijk te maken in welke situaties het mis is gegaan en waarom. Hieruit worden verschillende conclusies getrokken. Het mislukken van de interventies in Somalië, Bosnië, Rwanda, Srebrenica en Kosovo wordt vooral geweten aan de organisatorische structuur binnen de Veiligheidsraad en de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie en de snelheid en de effectiviteit van handelen. Dit eerste deel van het boek zorgt voor een historische context omtrent de vraagstukken die vandaag de dag nog steeds bestaan voor zowel regeringen als non-gouvernementele organisaties. Dit zijn vraagstukken als: Wie beslist waar een interventie nodig is? Onder welke voorwaarden en met welke bedoelingen worden deze humanitaire interventies gestart? Kunnen mensenrechtenorganisaties medeverantwoordelijk gesteld worden voor de uitvoering van het beleid? Is het argument, dat interventie nodig is daar waar mensenrechten worden geschonden, een realistische benadering van het probleem? Er wordt in dit eerste deel een goede basis gelegd voor het begrijpen van de hedendaagse discussies omtrent deze onderwerpen.

Recente kwesties

In het tweede deel van het boek komen de recentere kwesties aan bod. Deze hoofdstukken behandelen de keuzes en uitdagingen inzake het huidige beleid. Er wordt gekeken naar het beleid binnen gouvernementele organisaties en het beleid binnen non-gouvernementele organisaties. Aan het eind van de hoofdstukken uit het tweede deel wordt steeds een conclusie getrokken, in de vorm van een theoretische oplossing over een correct te voeren beleid inzake humanitaire interventies.

Kritische analyse

De auteurs gaan verder dan slechts een simpele analyse van humanitaire interventie en het debat over de legitimiteit ervan, hetgeen vernieuwend is. Er wordt besproken hoe lessen getrokken kunnen worden uit de eerdere interventies, en er worden door de auteurs oplossingen aangedragen voor de eerder genoemde humanitaire vraagstukken. Zo wordt onder andere beweerd door Weiss en Collins dat er een einde moet komen aan de houding van landen die zich afzijdig willen houden van humanitaire interventie, en dat er meer gekeken moet worden naar de ontwikkeling van een land op de lange termijn. De auteurs stellen dat een structurele verbetering op lange termijn de oorzaken voor een volgend conflict in een oorlogsland wegneemt. Centraal in het boek staat dat de auteurs blijven geloven in het slagen van de eventuele toekomstige humanitaire interventies, ondanks het falen van vele voorgaande interventies. Ze geven daarvoor een nuttige lijst van regels waar de eerdergenoemde instituties zich bij een toekomstige interventie aan zouden moeten houden. Desondanks wordt er weinig aandacht besteed aan de problematische en paradoxale onderneming vrede te bewerkstelligen door militaire interventies te plegen. Het wordt niet duidelijk hoe deze beleidsregels in de praktijk zouden moeten werken. Het blijft allemaal bij een abstracte theoretische redenering. Hoe werken deze regels in de praktijk, en hoe moeten de instituties deze veranderingen aanbrengen? Het blijft slechts bij een gissen. Na het lezen van dit boek is het dan ook relatief onduidelijk of er eigenlijk wel een goede methode bestaat om te interveniëren in een land. Het boek biedt dan ook geen antwoord op het belangrijkste vraagstuk omtrent humanitaire interventie, namelijk of dit al dan niet geoorloofd is, en zo ja, op welke manier dit dan zou moeten geschieden. Wel biedt het een goede basis voor verdere discussie over dit onderwerp. Het is dan ook zeker erg bruikbaar voor academici die interesse hebben in dit onderwerp. Daarnaast is het boek zeer geschikt voor de beginnende lezer. De manier van schrijven is zeer toegankelijk en in de begrippenlijst achter in het boek worden gehanteerde termen en afkortingen toegelicht. Ook maken de auteurs gebruik van handige schema’s en kaarten die het boek een extra dimensie geven. Het is mede daardoor uiterst geschikt voor een eerste kennismaking met het onderwerp humanitaire interventie.
© 2008 - 2009 Papillon, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 12-11-2008, laatst gewijzigd op 30-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Papillon is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Weiss, T.G., and C. Collins. 2000. Humanitarian Challenges & Intervention: Dilemmas in World Politics. Boulder: Westview Press.

Reageer op het artikel "Recensie: Humanitarian Challenges & Intervention"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.