InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Centraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs Arabieren

Centraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs Arabieren

Centraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs Arabieren In het boek 'Vriend of Vijand (over Joden en Arabieren in Israël)' van David Grossman wordt duidelijk dat Israëls geopolitieke problemen zich niet beperken tot Judea en Samaria en de Golan Hoogvlakten. Ook binnen de Groene Lijn (de bestandslijnen van 1949) zijn politieke, demografische en ruimtelijke vraagstukken aanwezig die nog niet zijn opgelost. De verhouding tussen Joden en Arabieren vormen hierbij een probleem.
Dit artikel, dat een tweeluik vormt met een ander artikel, is een bewerking van een onderdeel van een paper geschreven voor de studie geografie aan de Universiteit van Haifa waarbij onderzoek werd gedaan naar de duurzame ontwikkeling van Galilea (de nadruk ligt daarbij op ecologische planning maar uiteraard wordt ook de geopolitieke situatie besproken). In dit eerste artikel aandacht voor de geopolitieke strijd tussen Joden en Arabieren wat betreft de strijd om land. In het tweede artikel zal aandacht besteed worden aan het demografisch probleem en regionale ontwikkelingsplannen.

Politieke strijd: Joden vs Arabieren

Zoals opgemerkt in de inleiding vormt de strijd tussen Joden en Arabieren een probleem in Galilea. Enerzijds tonen de Arabische inwoners van Galilea en Israël als geheel zich openlijk verbonden met de Palestijnen. Dit gevoel is vanaf de Eerste Intifada versterkt. Anderzijds trachten zij te integreren binnen de Israëlische samenleving en eisen ze politieke en burgerlijke gelijkheid. De Israëlische overheid ziet de Arabische minderheid als integraal onderdeel van de (voornamelijk vijandige) Arabische wereld. In centraal Galilea (het bergachtige gebied) gaat de politieke strijd tussen de Arabische meerderheid en de Joodse minderheid om land, bevolkingsomvang en welvaart.

“Zullen de Israëlische Arabieren streven naar autonomie?” zo vraagt de Israëlische schrijver/journalist David Grossman zich in zijn boek af. Gezien de positie waarin de Israëlische Arabieren zich verkeren is dit een voorspelbare vraag. Maar de complexe verhouding tussen Joden en Arabieren in Israël maken het antwoord daarop minder voorspelbaar.

Bi-etnische democratie

In de Israëlische bi-etnische democratie onderscheidt de Arabische bevolking zich van de Joodse bevolking door taal, cultuur en religie. De traditionele Arabische bevolking vormt een uniek etnisch, religieus en sociaal mozaïek bestaande uit moslims, christenen, Druzen en Circassiërs. De bevolking voelt zich sterk verbonden met de Arabische cultuur elders in het Midden-Oosten. De moderne Joodse maatschappij is daarentegen sterk beïnvloed door de Europese cultuur waar de meeste Zionistische leiders vandaan kwamen.

Bi-etnische democratieën tonen vaak spanning tussen de meerderheid en de minderheid. Dit geldt voor landen zoals Sri Lanka en Cyprus, maar ook voor Israël. Het bevolken van de heuvels van Centraal Galilea met Joden is momenteel het belangrijkste geopolitieke probleem in Noord-Israël. De Arabische bevolking, een minderheid in Israël, vormt een demografische meerderheid in Centraal Galilea. Als gevolg van een sterke natuurlijke aanwas en gebrekkige emigratie is deze bevolkingsgroep na de oprichting van de staat Israël in 1948 snel gegroeid. Tegen deze achtergrond startte de Israëlische overheid in de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw ontwikkelings- en bouwprojecten met als doel een demografisch evenwicht tussen Joden en Arabieren te bewerkstelligen. Dit heeft tot toenemende spanningen geleid.

Het politieke strijdtoneel: het berggebied van Galilea

Het berggebied van Galilea vormt al vóór de oprichting van de staat Israël het politieke strijdtoneel van Joden en Arabieren. Vóór 1948 kende de regio een grote Arabische gemeenschap. De Joodse gemeenschap was betrekkelijk klein. Joods-zionistische geo-politieke strategieën waren namelijk vooral gericht op de oprichting van Joodse nederzettingen in gebieden waar weinig Arabieren woonden. Slechts aan de randen van het berggebied richtten Joden kibboetsiem en moshaviem op. Het Britse Mandaat trachtte bovendien beide bevolkingsgroepen gescheiden te houden om conflicten te vermijden.

Na de door Arabische leiders geïnstigeerde rellen gedurende de jaren 1936-1939, die als doel hadden de kracht van de Joodse gemeenschap (de Jisjoev) in Palestina te breken, veranderde de geopolitieke strategie. Nieuwe nederzettingen werden opgericht in gebieden die uit politiek en strategisch oogpunt belangrijk waren. Zo werden sleutelposities ingenomen en werd min of meer de grenzen van een toekomstige Joodse staat in het noorden bepaald.

In november 1947 verwierpen de Arabische staten en het Palestijns-Arabisch leiderschap het VN-verdelingsplan en vielen de Joodse nederzettingen aan. De opeenvolgende Israëlische overwinningen creëerden nieuwe geografische realiteiten. De Arabische meerderheid in Galilea werd nu een minderheid binnen Israëls grenzen. Zij vormde geen serieuze bedreiging voor de nieuwe staat. De bewoners voelden zich verslagen en gedemoraliseerd. De politieke, commerciële, religieuze en culturele elite had Israël verlaten; de meeste mensen die achterbleven waren voor het grootste deel ongeschoolde boeren.

De aandacht van de overheid voor Galilea verslapte enigszins. Zij hield zich met andere belangrijke zaken bezig zoals het beveiligen van grenzen en de opvang van nieuwe immigranten. Bovendien was Israëls eerste premier, David Ben Goerion, meer geïnteresseerd in de ontwikkeling van de Negev. Pas eind jaren '60 trok Galilea weer expliciet de aandacht. Geschrokken door de snelle bevolkingsgroei in de Arabische traditionele dorpen richtte de overheid vier ontwikkelingsgebieden op: Tefen, Segev, Zalmon en Tiran. Deze gebieden moesten wiggen drijven tussen de Arabische dorpen zodat deze niet meer één blok zouden vormen. De penetratie van Joodse nederzettingen in 'Arabisch' Galilea veroorzaakte veel woede onder de lokale bevolking. Evenals in de jaren '50 en '60 werd opnieuw land 'onteigend' (hoewel Arabieren vaak niet aan konden tonen dat het land van hen was – zie hier beneden). De inmiddels mondig geworden Arabieren protesteerden de heftig. Er waren dikwijls confrontaties met de overheid. Op 31 maart 1976 liep de zaak uit de hand en werden bij gewelddadigheden tussen het leger en de bewoners zes Arabieren gedood.

Kader 1: grondonteigening voor ontwikkeling

De grondonteigening heeft als voornaamste doel de ontwikkeling van de regio Galilea. In een moderne staat zoals Israël is grondonteigening of landruil de enige manier om de lokale bevolking te voorzien van wegen, trottoirs en openbare gebouwen. Volgens de Planning en Bouw Wet van 1965 mag 40% privé grond worden onteigend voor openbare doeleinden. Zo werd in 1957 en 1964 grond voor bouw van respectievelijk Natzrat Illit en Karmiel geconfisceerd; in 1965 voor de aanleg van de Nationale Waterpijpleiding; en vanaf 1976 voor de oprichting van nieuwe Joodse nederzettingen en wegen in het berggebied van Galilea.

Als de bevolking kan bewijzen dat stukken land privébezit is dan levert het vaak geen enkel probleem op, tenzij het gaat om onteigening van grond voor bijvoorbeeld de aanleg van een regionale weg. Maar vaak claimen Israëlische Arabieren ook land dat in de nabije omgeving van het dorp ligt. Hierop hebben zij vele jaren gewerkt en er is een soort emotionele band ontstaan ondanks dat het land niet van hen is. Dit geeft de toch al complexe problematiek een extra dimensie. De rigide houding van de Arabische bevolking ten aanzien van privégrond leidt soms tot absurde situaties. Zo weigerde de bevolking van Beit Jann grond te ruilen met het Departement van Natuur Reservaten die de bouw van huizen in met Merom natuurreservaat wilde voorkomen. De kwestie werd een politieke rel en kreeg veel negatieve aandacht in de media in binnen- en buitenland.

Overigens is het goed te realiseren dat ook Joden zich aan de bouwregels moeten houden. Inwoners kunnen niet zelf bepalen waar ze willen bouwen. Gebeurt dit wel dan worden ook Joodse huizen met de grond gelijk gemaakt. Helaas krijgt dit weinig aandacht in de media omdat deze laatste graag het conflict tussen Joden en Arabieren wil uitvergroten. Berichten over het ontruimen van Arabische huizen levert meer publiciteit op dan wanneer Joodse huizen worden ontruimd ondanks dat het in beide gevallen om dezelfde overheidsregels gaat.


Strijd om het land

De strijd om land in Galilea heeft historische achtergronden. Het inefficiënte agrarische systeem van het Ottomaanse Rijk, de registratie, het in kaart brengen van land gedurende het Britse Mandaat, en de nieuwe voorschriften van land sinds de oprichting van de staat Israël speelden een belangrijke rol in het beheer van landheren die niet in Palestina woonden. De lokale bevolking wenste namelijk geen belasting te betalen of was niet op de hoogte van de verplichte registratie.

Tijdens het Britse Mandaat werd het de inwoners van Palestina toegestaan 'dood' land voor bebouwing te gebruiken. In 1928 begonnen de Britten het land in kaart te brengen en opnieuw te registreren. Veel dorpelingen konden nu hun landgoed vergroten met stukken 'dood' land waarop zij hadden gewerkt. Ook werd in 1943 nog eens extra land door het Hoge Commissariaat om politieke redenen aan Arabische dorpen overgedragen.

Na de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948-1949 werden stukken grond van gevluchte Arabieren door de Israëlische overheid als staatsland geregistreerd. Bovendien kwam land -overeenkomstig een Ottomaanse wet- dat meer dan drie achtereenvolgende jaren niet was bebouwd in handen van de staat. Zo kwam veel land de Israëlische staat toe.

Er zijn oneindig veel conflicten tussen de overheid en de Israëlische Arabieren om land ontstaan. Er bestaan schrijnende verhalen als gevolg van de strijd. Zo beschrijft Grossman in zijn boek de problematiek van de 'Aanwezige afwezigen'. Dit zijn Arabieren die tijdens de oorlog van 1948 hun dorpen verlieten maar niet het land. Volgens de Israëlische staat zijn ze wat hun staatsburgerschap betreft aanwezig maar wat hun bezittingen betreft afwezig. In Galilea leven 'vluchtelingen' van Kafr 'Anan in Rama en van Majdal in Yafa. Binnen de traditionele dorpen, waar een aantal clans de macht heeft, worden ze evenmin geaccepteerd.

Kader 2: De betekenis van het land voor Arabieren

Voor Israëlische Arabieren is land van grote betekenis. Naast economische waarde betekent land politieke macht, invloed en controle. Confiscatie van land betekent vermindering van hun invloed, status en leiderschap. Zelfs wanneer overheidsinstanties of de lokale overheid privéland confisceren voor ontwikkelingsactiviteiten die ten goed komen aan de Arabische bevolking (denk aan aanleg van wegen, riolering, industrie, etc.), wordt dit als een bedreiging gezien.

Het vervolg artikel is hier te lezen.

Lees verder

© 2011 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Grenzen van Israël: Vanaf de Romeinen tot modern IsraëlVanaf de Romeinen tot aan de moderne staat Israël zijn er verschillende grenzen en districten geweest van het Land Israë…
Religieuze geschiedenis Joden 64: oprichting Staat IsraëlOp 14 mei 1948 wordt de Joodse Staat uitgeroepen. Dit volgt op de deling van Palestina door de Verenigde Naties op 29 no…
Palestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan HolocaustPalestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan HolocaustVeel mensen beweren dat de Palestijnen de prijs moesten betalen van de Holocaust. Zou er in Europa geen Joden zijn vervo…
Kibboets hotels: Golan Hoogvlakte & GalileaDe Israël-Kibboets Hotels is het grootste netwerk van hotels, vakantiedorpen en landelijke verblijven. Er bevinden zich…
Geografie Israël: demografie en territorium in IsraëlGeografie Israël: demografie en territorium in IsraëlDe relaties tussen Joden en Arabieren in Israël komen het sterkst tot uitdrukking in de demografie en het territorium. D…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vhesse / Pixabay
  • Aangepaste onderdeel van een paper voor de studie geografie Universiteit Haifa
  • Artikelen Etsel op de InfoNu-site
  • Vriend of Vijand (over Joden en Arabieren in Israël) - David Grossman

Reageer op het artikel "Centraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs Arabieren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 23-06-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!