Winnaars Nobelprijs voor de Vrede 2008 (1977 - 2008)

De Nobelprijs voor de Vrede wordt toegekend aan degenen die zich verdienstelijk hebben gemaakt ter bevordering van de vrede. De Nobelprijs voor de Vrede 2008 is toegekend aan Martti Ahtisaari, vanwege zijn grote inspanningen om over verschillende continenten en over meer dan drie decennia internationale conflicten op te lossen. In dit artikel wordt hier nader op ingegaan en is een duidelijk overzicht opgenomen van Nobelprijswinnaars van de vrede van de laatste 31 jaar (van 1977 tot en met 2008).

Nobelprijs voor de Vrede

De Nobelprijs voor de Vrede is een prijs die wordt toegekend aan mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt ter bevordering van de vrede.

Nobelprijs voor de Vrede 2008 - Martti Ahtisaari (ex-president van Finland)

De Nobelprijs voor de Vrede 2008 is dit jaar -op 10 oktober- toegekend aan Martti Ahtisaari, een voormalige president van Finland. Hij ontvangt deze prijs, vanwege:

• "zijn grote inspanningen om over verschillende continenten en over meer dan drie decennia internationale conflicten op te lossen." Zijn werk heeft geleid ”tot een vreedzamere wereld", aldus het Nobelcomité.

Ahtisaari bemiddelde bij internationale conflicten en voerde vredesonderhandelingen in o.a. Namibië, Atjeh, Kosovo, Irak en Noord-Ierland.

De 71-jarige Finse ex-president Martti Ahtisaari begon in 1965 zijn diplomatieke-politieke loopbaan toen hij bij het Finse ministerie van Buitenlandse Zaken ging werken. In 1973 begon hij zijn ambt als ambassadeur, vooral in Afrika en vijf jaar later werd hij VN-commissaris voor Namibië. Als VN-gezant pleitte hij o.a. ook voor onafhankelijkheid van Kosovo onder langdurig toezicht van de internationale gemeenschap. In 2007 beëindigde Ahtisaari zijn taak. De Kosovaren riepen -onder meer gesteund door toedoen/het voorstel van Athaari- eenzijdig de onafhankelijkheid uit (17 februari).

Nobelprijs voor de Vrede 2007 - Winnaar Al Gore en het IPCC

Nobelprijs voor de Vrede 2007. Al Gore (de Amerikaanse oud-vicepresident) en het IPCC (VN-klimaatpanel Intergovernmental Panel on Climate Change) hebben de Nobelprijs voor de Vrede 2007 toegekend gekregen.

Het Nobelcomité legt met deze toekenning een verband tussen de klimaatverandering en de bedreiging van de vrede. Het Noorse Nobelcomité kent het VN-panel en Gore de Nobelprijsvoor de Vrede toe:

• “Voor hun inspanningen om kennis op te bouwen en te verspreiden over de door de mens gecreëerde klimaatverandering, en het leggen van de fundamenten voor maatregelen die nodig zijn om dergelijke verandering tegen te gaan''

In de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede heeft de laatste jaren een verschuiving plaatsgevonden c.q. gaat men uit van een bredere kijk op vrede. Het Noorse comité kent de prijzen vaker toe aan publieke personen en instanties die zich inzetten en bekommeren om een mentaliteitsverandering. Voor 2000 werden prijzen vooral aan de meer klassieke politici toegekend.

Al Gore en het IPCC

• Al Gore. Volgens het Nobelcomité is Al Gore al jaren één van de ''toonaangevende milieubeschermers in de wereld''. Gore won in 2006 een Oscar voor zijn film An Inconvenient Truth over de opwarming van de aarde. Tevens schreef hij een boek over dit thema.
• IPCC. Volgens het Nobelcomité is er door de rapporten die het IPCC de afgelopen decennia heeft gepubliceerd, een brede consensus ontstaan over de relatie tussen menselijke activiteiten en de opwarming van de aarde.

Het IPCC is een onderdeel van de VN (Verenigde Naties), waar een panel van 3000 klimaatwetenschappers uit de hele wereld samenwerken en is het belangrijkste instituut op het gebied van het broeikaseffect. Het IPCC zetelt in Genève (Zwitserland). Meer en nadere informatie over de VN (Verenigde Naties) kun je vinden in Regering en Bestuur (VN).

Nobelprijs voor de Vrede Uitreiking

Uitreiking10 december. Elk jaar in oktober wordt bekend gemaakt wie de Nobelprijzen hebben gewonnen. De uitreiking is echter pas op 10 december, in het stadhuis van de Noorse hoofdstad. Dit gebeurt traditioneel op de sterfdag van Alfred Nobel, de stichter van de Nobelprijs. De Nobelprijs voor de Vrede is de enige Nobelprijs die wordt uitgereikt door een Noors instituut. Dit is de wens van Alfred Nobel geweest, hetgeen hij testamentair heeft vastgelegd. Meer en nadere informatie hierover kun je vinden in De Nobelprijs.
Het Noorse Nobelcomité bestaat uit vijf leden die worden gekozen door het parlement van Noorwegen. De prijs wordt uitgereikt door de huidige voorzitter, Dr. Ole Danbolt Mjøs. De andere 5 Nobelprijzen worden uitgereikt in Zweden (Stockholm).

De Nobelprijs voor de Vrede bestaat sinds 1901. In dat jaar waren er twee uitverkorenen: de oprichter van het Rode Kruis, Henri Dunant, en Frédéric Passy, de stichter en voorzitter van Societe Francaise pour l'arbitrage entre Nations.
Hieronder in de tabel kun je de Nobelprijswinaars voor de Vrede vinden van de laatste 30 jaar: van 1977 t/m 2007.

Informatie over de totstandkoming van de Nobelprijs, de stichter Alfred Nobel en Nederlandse Nobelprijswinnaars, kun je vinden in Nederlandse Nobelprijswinnaars.

Martin Luther King Apart Uitgelicht

Martin Luther King - 1964. Een naam die vermeldenswaardig is, maar niet voorkomt in onderstaand overzicht van de laatste dertig jaar is: Martin Luther King (VS), campagnevoerder en strijder voor burgerrechten, met name voor ‘zwarte Amerikanen’. King won de Nobelprijds voor de Vrede in 1964, daar door zijn inzet de wet op de burgerrechten datzelfde jaar in Amerika werd aangenomen, waardoor discriminatie op grond van ras werd verboden. Op 4 april 1968 werd Martin Luther King (op 39-jarige leeftijd) door een onbekende schutter doodgeschoten. Zie verder het artikel Martin Luther King - I have a Dream

Nobelprijs voor de Vrede - Overzicht Winnaars 1977 - 2008

Jaar	Winnaar Nobelprijs Vrede	Reden Toekenning van de Nobelprijs
2008	Martti Ahtisaari (Finland)	Vanwege zijn grote inspanningen om over verschillende continenten en over meer dan drie decennia internationale conflicten op te lossen
2007	Al Gore en het ICC (Intergovernmental Panel on Climate Chane)	Inspanningen om kennis op te bouwen over de invloeden van de mens op het klimaat, klimaatverandering en over de oplossingen die nodig zijn om die veranderingen tegen te gaan.
2006	Muhummad Yunus en de Grameen (Non Profit) Bank	Mogelijk maken van economische en sociale ontwikkelingen van ‘onderop’ door middel van microkredieten
2005	Mohamed ElBaradei en IAEA (Internationaal Atoomenergie Agentschap)	Beider inzet om verspreiding van kernwapens tegen te gaan
2004	Wangari Maathai (Kenia)	Bijdrage aan duurzame ontwikkeling, democratie en vrede
2003	Shirin Ebadi (Iran)	Inspanningen voor democratie en mensenrechten
2002	Jimmy Carter (oud president VS)	Jarenlange inzet voor de vrede bij verscheidene conflicten
2001	Kofi Annan (Secretaris Generaal VN) en Verenigde Naties	Beider arbeid voor een beter georganiseerde en vrediger wereld
2000	Kim Dae Jung (Zuid-Korea)	Inzet voor democratie en mensenrechten, met name voor vrede en verzoening met Noord-Korea
1999	Artsen Zonder Grenzen (Médecins Sans Frontières)	Voor humanitaire hulp in crisisgebieden
1998	John Hurne (VK) en David Trimble (VK)	Voor hun zoeken naar een vreedzame oplossing conflict in Noord-Ierland
1997	ICBL International Campaign to Ban Landmines	Voor hun beijvering voor het uitbannen en verwijderen van landmijnen
1996	Carlos Felipe Ximenes Belo (Oost-Timor) en Jose Ramos-Horta (Oost-Timor)	Beider inspanning ten behoeve van een rechtvaardige en vreedzame oplossing van het conflict op Oost-Timor
1995	Joseph Rotblat (VK) en Pugwash Conferences on Sciense and World Affairs	Beider inspanning in het gevecht tegen nucleaire wapens
1994	Yasser Arafat (Palastijns), Shimon Peres (Israel) Yitzhak Rabin (Israël)	Voor hun rol bij het vredesproces in Israël
1993	Nelson Mandela en Frederik Willem de Klerk (Zuid-Afrika)	Voor het omvormen van Zuid-Afrika van een dictatuur tot democratisch en vrij land
1992	Rigoberta Mechún Tum (Guatemala)	Strijd voor de mensenrechten, in het bijzonder voor inheemse volken
1991	Aung San Suu Kyi (Myanmar/Birma)	Geweldloze strijd voor democratie (Oppositieleidster/strijdster mensenrechten)
1990	Michail Gorbatsjov (Sovjet-Unie)	Inspanningen ter beëindiging van de Koude oorlog
1989	14de Dalai Lama (Tenzin Gyatso) (Tibet)	Geweldloze strijd voor de bevrijding van Tibet
1988	Het VN Vredeskorps (Verenigde Naties) New York	Inzet en inspanningen vredesprocessen
1987	Oscar Arias Sánchez (Costa Rica)	Uitwerken van een plan om een einde te maken aan de guerrillaoorlogen in Midden-Amerika (initiatiefnemer vredesonderhandelingen)
1986	Elie Wiesel (VS)	Inzet voor de mensenrechten
1985	International Physicians for the Prevention of Nuclear War	Internationale organisatie van fysici ter voorkoming van een kernoorlog
1984	Desmond Mpilo utu (Zuid-Afrika)	Strijd tegen de rassenongelijkheid in Zuid-Afrika
1983	Lech Walesa (Polen)	Oprichter vakbond Solidarność en mensenrechtenactivist
1982	Alva Myrdal (Zweden) en Alfonso García Robles (Mexico)	Voor hun strijd tegen kernwapens
1981	UNHCR VN-vluchtelingenorganisatie	Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen
1980	Adolfo Pérez Esquivel, Argentinie	Voor zijn inzet voor de mensenrechten
1979	Moeder Teresa (Agnes Gonxha Bojaxhio) (India )	Voor het wijden van haar leven aan de armen
1978	Mohamed Anwar al-Sadat (Egypte) en Menachem Begin (Israel)	Inspanningen voor een vredesverdrag tussen Egypte en Israël
1977	Amnesty International (Londen)	Voor de strijd voor de mensenrechten

Een goed totaaloverzicht kun je vinden in de Special Nobelprijzen & Nobelprijswinnaars, waarin alles over de diverse Nobelprijzen, alle Nobelprijswinnaars of specifiek de Nederlandse Nobelprijswinnaars en over Alfred Nobel, de stichter van de Nobelprijs.

Nobelprijswinnaars 1977 - 2008

Winnaars Nobelprijs Literatuur
Winnaars Nobelprijs Natuurkunde
Winnaars Nobelprijs Scheikunde
Winnaars Nobelprijs Economie
Nederlandse Nobelprijs Winnaars
© 2007 - 2008 Sila, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 13-10-2007, laatst gewijzigd op 11-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sila is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Vrede Startpagina en Nobelprijs & Winnaars.

Verwante artikelen

• Nederlandse Nobelprijs Winnaars: Nederlandse Nobelprijswinnaars. Sinds de uitreiking van de Nobelprijs in 1901, ontvingen achttien Nederlanders de Nobelprijs op vijf gebieden, te weten Natuurkunde, Scheikund…
• Winnaars Nobelprijs Literatuur 2008 (1977 - 2008): De Nobelprijs voor de Literatuur 2008 is toegekend aan de Franse schrijver Jean-Marie Gustave Le Clézio. Deze Nobelprijs voor de Literatuur wordt toegekend…
• De Nobelprijs & Alfred Nobel: De Nobelprijs is vernoemd naar Alfred Nobel, die zijn initiatief tot de Nobelprijzen testamentair heeft bepaald. De Nobelprijzen worden uitgereikt sinds 1901 voor degenen die zi…
• Winnaars Nobelprijs Scheikunde 2008 (1977 - 2008): De Nobelprijs voor de Scheikunde wordt toegekend aan degenen die zich op dit gebied verdienstelijk hebben gemaakt. De Nobelprijs voor Scheikunde 2008 is toe…
• Winnaars Nobelprijs Economie 2008 (1977 - 2008): De Nobelprijs voor de Economie wordt toegekend aan degenen die zich op dit gebied verdienstelijk hebben gemaakt. De Nobelprijs voor de Economie 2008 is toegek…

Bronnen en/of referenties

• Schoutemaker, J. Wetenschap op zijn Hoogtepunt. Educatieve Geschriften
• Recente ontwikkelingen diverse media
• www.nobelprice.com