De USS Constitution, Amerika's beroemdste schip

De economie van de nog jonge Verenigde Staten van Amerika was voor een groot deel afhankelijk van de handel met het buitenland, vooral de handel overzee. De handel met Noord-Afrika ondervond in toenemende mate hinder van aanvallen door Barbarijse zeerovers en de Amerikanen hadden geen marine om bescherming te bieden. Het was op 27 maart 1794 dat het Congres toestemming gaf tot het oprichten van wat tegenwoordig de Amerikaanse Marine is (Navy).

Grondlegging

Het schip was ontworpen door Joshua Humphreys, Quaker en scheepsbouwer uit Philadelphia en Josiah Fox, eveneens Quaker en meester-scheepsbouwer uit Falmouth. Omdat er maar een paar schepen gepland waren, moesten ze sterk genoeg zijn om ieder ander schip van gelijke afmetingen de baas te kunnen, maar ook snel genoeg om aan sterkere schepen te kunnen ontkomen. Uiteindelijk werden het er zes: "Constellation", "United States", "Constitution", "President", "Congress" en de "Chesapeake". De korte stukje gaat over de beroemdste van de zes: "USS Constitution".

Kolonel George Claghorn van Edmond Harrt's scheepswerf in Boston kreeg de opdracht tot de werkelijke bouw. Voor de romp werd eikenhout gebruikt van de eilanden bij Georgia, dat van zo'n goede kwaliteit was dat het vandaag de dag nog steeds de ruggegraat van het gerestaureerde schip is.

In enkele opzichten was het ontwerp revolutionair. Ze was enkele meters groter dan de Engelse tegenhangers met eenzelfde aantal kanons. Hierdoor had de bemanning meer ruimte voor het bedienen van het geschut. Tegelijkertijd had ze een vlak spardek waardoor de vuurkracht aanzienlijk werd verhoogd. De "Constitution" had zestig kanonpoorten, maar om overladen te voorkomen werden slechts maximaal 44 kanons geplaatst.

In 1779 was er in het plaatsje Carron in Schotland een nieuw type kanon ontwikkeld: de Carronade. Dit type was veel lichter bij gelijk blijvend caliber, makkelijker te richten en stukken sneller te laden en af te vuren. Hoewel ze een kleiner bereik hadden compenseerden ze dit met hun enorme vuurkracht. De "Constitution" werd op het bovendek uitgerust met 22 van dit type en samen met de 44 lange kanons bleek dit een voortreffelijke combinatie.

De bouw nam drie jaar in beslag en na een paar mislukte tewaterlatingen voer ze op 21 oktober 1797 uit. De kosten waren hoog: 302.718 dollar. Evenveel als een hedendaags vliegdekschip!

Te veel diepgang

Het was in 1798 dat er een handelsconflikt ontstond met de Frankrijk. En hoewel er geen oorlogsverklaring kwam, werden wel alle diplomatieke betrekkingen verbroken. De "Constitution" voer uit onder bevel van Kapitein Samuel Nicholson, in de richting van wat toen West-Indie heette, met als doel het uitschakelen van Franse piraten. Eigenlijk was het schip te groot voor de ondiepe wateren van West-Indie en kon ze weinig tegen de piraterij doen. Wel deed haar bemanning veel ervaring op, wat later van grote waarde bleek.

Bonje met de Barbarijse zeerovers

Al eeuwen lang eisten landen als Marokko, Algerije en Tunesie tolgelden van de Europese landen. En nu ook van de Amerikanen. Weigerde men te betalen, dan werden de schepen geconfiskeerd en de gevangen genomen bemanningen tot slavernij gedwongen. Toen het Amerikaanse consulaat door de Pasja in Tripolis op 10 mei 1801 werd gesloten was de oorlog een feit.

Blokkade

Onder Commodore Edward Preble voer de "Constitution" in 1803 naar het Middellandse Zeegebied en blokkeerde samen met andere oorlogsbodems de haven van Tripolis. Een langdurig bombardement op de forten en schepen van Tripolis begon en de "Constitution" liep lichte schade aan want en zeilen op door vijandelijk tegenvuur. Uiteindelijk werd dit piratennest veroverd met een landingsmacht.

Opnieuw uitrusten

Het bombardement van Tripolis ging in 1804 door, maar de "Constitution" werd via Malta naar Lissabon gestuurd voor nieuwe bemanning, reparaties en nieuwe uitrusting. Ook droeg Preble het commando over aan Commodore Rodger, die het schip weer liet deelnemen aan de blokkade. Gelukkig kon op 3 juni 1805 aan boord van de "Constitution" de vrede getekend worden. Het betalen van tolgelden behoorde nu tot het verleden en alle gevangen genomen bemanningen vrijgelaten.

Oorlog met Engeland

Het was de Engelse Royal Navy die in die dagen alle zeeen beheerste. Met meer dan 1000 schepen tot hun beschikking waren de Amerikanen met hun totaal van 17 oorlogbodems geen partij voor de Engelsen. De Engelse officieren gedroegen zich arrogant en maakten grappen over de "lompe Amerikaanse luciferbootjes". Om de oorlog met Napoleon te kunnen winnen had Engeland veel manschappen nodig en de Engelse officieren hadden de onhebbelijke gewoonte Amerikaanse schepen aan te houden op volle zee, te controleren op Britse bemanning en deze te ronselen indien aanwezig. Tussen neus en lippen door werden dan ook maar meteen een paar Amerikanen meegenomen. Dit leidde tot zoveel irritatie dat President James Madison de oorlog verklaarde. Het was 1812.

Vergissing

Kapitein Isaac Hull, toen gezagvoerder op de "Constitution", dacht op die bewuste 16 july 1812, dat de vier schepen die hij voor de kust van New Jersey had gezien, de vloot van Commodore Rodger was. De volgende ochtend ontdekte hij dat het niet de Amerikanen waren die hij zo dicht was genaderd, maar een Engels eskader. Wat nog erger was, was dat er nauwelijks wind stond.

Met de ankers naar veiligheid

Het Engelse eskader had inmiddels versterking gekregen van het fregat "Guerriere" (44 kanons) en opende de jacht op de "Constitution". Doordat de Engelsen een toch iets gunstiger wind hadden kwamen zij al gauw gevaarlijk in de buurt van de "Constitution" en werd er zelfs kanonvuur uitgewisseld. Om uit deze benarde situatie te ontsnappen gebruikte Kapitein Hull twee ankers. Om beurten werd een anker met een sloep vooruit gesleept, uitgegooid en met de kaapstander weer binnen gehaald terwijl het tweede anker weer vooruit werd gesleept. Na twee dagen van zware arbeid kon de "Constitution" ontsnappen en veilig naar Boston varen.

Weer de "Guerriere"

Op 2 augustus 1812 koos de "Constitution" weer het ruime sop en zeilde langs de kust van Nova Scotia in de richting van Kaap Race. Ter hoogte van de Golf van St-Lawrence werd een zeil waargenomen. Het was het Engelse fregat "Guerriere", dit keer alleen. Hoewel de afstand nog te groot was, openden de Engelsen al het vuur. Hull besloot te wachten met schieten tot ze dichter waren genaderd. Toen gaf hij het bevel en met een machtig salvo werd de bazaanmast van de "Guerriere" neergehaald. De neergevallen bazaan sleepte half aan boord half in zee en maakte haar onbestuurbaar. De "Constitution" kwam langszij en weer gaf het een vol salvo. Zonder want en masten was de "Guerriere" hulpeloos. Ze schoot wel terug, maar de kogels ketsten af op de dikke keiharde eiken planken van de "Constitution". De bijnaam "Old Ironsides" was geboren.

Beide schepen kwamen nu zo dicht langszij dat de overgebleven boegspriet van de "Guerriere" verstrikt raakte in het want van de bazaanmast van de Amerikaan. De ruwe zee maakte het onmogelijk elkaar te enteren, maar de Engelsman wist toch een deel van zijn opponent in brand te schieten. Terwijl de schepen zich weer scheidden kon het vuur snel geblust worden.

Kapitein Dacres zag nu in dat verder vechten zinloos was, zijn schip was zinkende en gaf zich over. Met 35 minuten was dit een van de kortste zeeslagen uit de maritieme geschiedenis geworden en was meteen de reputatie van de Verenigde Staten als zeevarende natie gevestigd. De Britten verloren 78 man tegen 14 aan Amerikaanse zijde. De "Guerriere" kon niet meer gered en nadat haar hele bemanning gevangen was genomen werd ze in brand gestoken en explodeerde.

Herhaling

Nog geen vijf maanden later deed Commodore William Bainbridge iets vergelijkbaars met het Britse fregat "Java" ter hoogte van Brazilie. Beide schepen vuurden salvo's af en het stuurwiel van de "Constitution" werd weggeschoten. Hoewel het manouvreren nu erg moeilijk werd bleken de Amerikaanse schutters superieur. In de twee uur die de slag duurde verloor de "Java" al haar masten en haar kapitein dodelijk gewond. Met een verlies van 161 man gaf de "Java" zich over en onderging hetzelfde lot als de "Guerriere".

Britse blokkade

Eind februari 1814 kwam de "Constitution" terug in haar thuishaven Boston, alwaar hartelijk ze verwelkomd werd. Alle noodzakelijke reparaties konden nu gedaan worden en de voorraden aangevuld. Hoewel ze nu weer op oorlogssterkte was, kon ze de haven niet verlaten vanwege een Britse blokkade. Na acht en halve maand wachten wist Kapitein Charles Stewart met hulp van slecht weer en beperkt zicht ongezien door de blokkade heen te breken.

Laatste grote slag

Het Britse korvet "Cyane" en oorlogssloep "Levant" waren beiden kleiner dan "Constitution". Tesamen hadden ze meer vuurkracht, maar deze bestond uit carronades met een korter bereik. Kapitein Stewart hield de twee buiten het bereik van hun kanons maar binnen die van de "Constitution". De Britten hadden geen schijn van kans en na vier uur vechten was de overgave een feit. Het was 20 februari 1815 en met deze twee overwinningen voer ze naar de neutrale haven van Porto Praya op de Portugese Kaap Verdische eilanden. Door het verschijnen van een Brits eskader maakte Stewart dat hij weg kwam, maar de kreupele "Levant" werd door de Britten heroverd.

De oorlog met Engeland was inmiddels over en Stewart meerde zijn schip af in New York op 15 mei 1815.

Gered van de ondergang

Na een algehele en zes jaar durende revisie maakte de "Old Ironsides" nog twee cruises naar het Middellandse Zeegebied, deed ze China aan en hielp ze bij het onderdrukken van de slavenhandel. In 1830 was ze niet meer zeewaardig en moest gesloopt worden. Mede door het gedicht "Old Ironsides", dat Oliver Wendell Holmes de Oude speciaal geschreven had, kon er geld ingezameld worden en in 1833 werd ze gerestaureerd.

Tussen 1835 en 1855 maakte ze vele tochten op zee, waaronder een reis om de wereld onder Kapitein John Percival, waarbij 52279 mijl in 495 dagen werd afgelegd.

Laatste dienst

Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog van 1860 tot 1865 was ze verouderd en moest plaats maken voor modernere ontwerpen zoals de "Monitor", maar deed wel dienst als trainingsschip. Na weer een restauratie in 1871 eindigde haar actieve carriere op zee in december 1881.

In Boston

In de nog vele jaren daarna werd de "Constitution" diverse malen gerestaureerd, nam ze deel aan vieringen van Onafhankelijkheidsdag (4 juli) en deed ze nog een toer langs alle grote zeehavens van de Verenigde Staten. Op 10 juli 1976 leidde ze de "Tall Ships" de haven van Boston binnen en de volgende dag heette ze Koningin Elizabeth II van Engeland aan boord van de "Brittania" welkom.

Vandaag de dag ligt ze in het droogdok van de voormalige Marine werf in Charleston nabij Boston en kan ze bezocht worden.

Specificaties

• Waterverplaatsing: 2200 ton
• Lengte romp: 204 foot
• Breedte: 43 foot 6 inch
• Hoogte voormast: 198 foot
• Hoogte hoofdmast: 220 foot
• Hoogte bazaanmast: 172 foot 6 inch
• Zeiloppervlak: 42710 vierkante foot
• Snelheid: meer dan 13 knopen
• Bewapening:
• 32 stuks 24ponder hoofdkanons met bereik van 1200 yards
• 22 stuks 32ponder carronades met bereik van 400 yards
• 2 stuks 24ponder boegkanons met bereik van 1000 yards
• Bemanning: 450 waaronder 55 mariniers en 30 scheepsjongens

© 2007 - 2008 Possum, gepubliceerd in Diversen (Wetenschap) op 17-10-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Possum is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Voorrangsregels te water: Niet alleen op de weg, maar ook op het water zijn er voorrangsregels. Onderstaande zeven hoofdregels zijn een leidraad voor de meest voorkomende situaties.
• Kenau Simonsdochter Hasselaer: Wie zich afvraagt waar de naam Kenau, voor een bazige vrouw of manwijf, vandaan komt, zal hier het antwoord vinden. Er is maar één echte Kenau, en dat is Kenau Simonsdochter Ha…
• Julius Caesar – veni, vidi, vici: Het derde deel van het Romeinse Rijk gaat over de bekende Gaius Julius Caesar die lange tijd aan de macht was in het Rijk. Julius Caesar is de geen die Frankrijk veroverde e…
• De scheepsgeschiedenis: De eerste schepen waren waarschijnlijk niet meer dan drijvende boomstammen. Maar al meer dan 40.000 jaar geleden was de mens in staat uit boomstammen eenvoudige vaartuigjes te bouwen.…
• Dom te Utrecht, meer dan 750 jaar!: De geschiedenis van Utrecht begint op de plaats waar nu de Domkerk staat. Onder het huidige Domplein liggen nog steeds de resten van een Romeins fort uit het begin van onz…