InfoNu.nl > Wetenschap > Economie > Vrijstaande woningen - ontwikkelingen op de woningmarkt

Vrijstaande woningen - ontwikkelingen op de woningmarkt

Vrijstaande woningen - ontwikkelingen op de woningmarkt Volgens het Kadaster zijn vrijstaande woningen afzonderlijke vrijstaande gebouwen bedoeld voor bewoning. Tussen 2008 en 2016 is gemiddeld ruim 11% van alle verkochte woningen een vrijstaande woning. Dit type woning wordt daarmee aanzienlijk minder vaak verkocht dan bijvoorbeeld tussenwoningen en appartementen. Vrijstaande woningen zijn dan ook gemiddeld de duurste woningen. Daarom worden de ontwikkelingen in de markt voor vrijstaande woningen in de jaren 2008-2016 apart bekeken.

Ontwikkelingen op de woningmarkt: vrijstaande woningen

Woningen zijn er in soorten en maten. Om de ontwikkelingen goed te kunnen volgen, worden ze ingedeeld volgens een van de vele kenmerken. Het Kadaster en het CBS gebruiken een indeling in woningtype:
  • Tussenwoningen
  • Hoekwoningen
  • Twee-onder-een-kapwoningen
  • Vrijstaande woningen
  • Appartementen

Alle woningtypen samen, behalve de appartementen, worden ook wel de eengezinswoningen genoemd. Een indeling in vijf groepen geeft een beter beeld van de woningmarktcijfers dan wanneer de woningmarkt als geheel bekeken wordt. De indeling zou echter nog verder verfijnd kunnen worden, bijvoorbeeld naar regio of grootte van de woning.

Een vrijstaande woning is een eengezinswoning die niet vastzit aan andere objecten. Binnen de groep vrijstaande woningen kan onderscheid gemaakt worden naar bijvoorbeeld bungalows, villa's of landhuizen. Uit deze indeling blijkt al dat het bij vrijstaande woningen vaak om wat grotere en duurdere huizen gaat.

Ontwikkeling in verkopen van vrijstaande woningen

Ontwikkeling in 2008 tot en met 2014

Bron: Data: CBS StatlineBron: Data: CBS Statline
Vrijstaande woningen maken gemiddeld ongeveer 11% van de verkopen van woningen uit. Dit aandeel varieert echter vrij sterk. Na het begin van de crisis daalde het aandeel van 11% in 2008 naar ruim 9% in 2009 om in de jaren die volgenden weer langzaam te stijgen naar ruim 12%.

De verkopen van vrijstaande woningen laten net als alle andere woningtypen seizoenseffecten zien. De meeste verkopen vinden plaats in het laatste kwartaal, terwijl de verkopen in het eerste kwartaal het laagst zijn. In het tweede en derde kwartaal nemen de verkopen dan weer toe. Opvallend is dat tussen 2008 en 2011 het verschil in verkopen tussen het eerste en vierde kwartaal niet extreem groot was. Pas vanaf 2012 wordt het verschil veel groter.

Alleen in het tweede kwartaal van 2012 worden er meer vrijstaande woningen verkocht dan in het daaropvolgende kwartaal. Dit heeft te maken met de overdrachtsbelasting die per 1 juli 2012 verhoogd zou worden, wat uiteindelijk niet gebeurde.

In 2008 wisselden 20.000 vrijstaande woningen van eigenaar. Een jaar later waren er nog maar 12.700 verkochte vrijstaande woningen. Dit was meteen het dieptepunt in de verkopen. Voor de meeste woningtypen werd dat pas in het jaar 2013 bereikt, maar de verkopen van vrijstaande woningen bleven tot en met 2013 redelijk constant. Het aantal verkopen was in 2009 ruim 63% van het aantal verkopen in 2008. De daling in de verkopen van vrijstaande woningen is daarmee lager dan de daling van de verkopen van het totaal van alle woningen: op totaalniveau daalde het aantal verkopen in 2013 tot 60% van het aantal verkopen in 2008. In 2014 werden er 18.700 vrijstaande woningen verkocht. Dat is duidelijk meer dan in de jaren ervoor.

Ontwikkeling in 2015

Het aantal verkochte vrijstaande woningen in 2015 is hoger dan in 2014. In 2015 zijn er ongeveer 21.500 vrijstaande woningen verkocht. Dat is al weer meer dan in 2008 (20.000 verkopen). De vrijstaande woningen lijken dus goed uit de crisis te komen, in ieder geval wat betreft aantallen verkopen.

Ontwikkeling in 2016

Het jaar 2016 is was een goed jaar voor de verkopen van vrijstaande woningen: het aantal verkopen steeg met 25% ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal verkopen is uitgekomen op 26.900 en is daarmee ruim hoger dan in 2008, net voor de crisis.

Ontwikkeling verkoopprijzen van vrijstaande woningen

Bron: Data: CBS StatlineBron: Data: CBS Statline
Ontwikkeling van 2008 tot 2014
In het vierde kwartaal van 2014 was de gemiddelde verkoopprijs van vrijstaande woningen 330.400 euro. In het eerste kwartaal van 2008 lag het gemiddelde nog op 422.100 euro. Dat betekent een daling van de gemiddelde verkoopprijs van bijna 22%. De gemiddelde verkoopprijs was het laagst midden 2013, toen de verkoopprijs gemiddeld 323.600 euro was. De prijzen schommelen sinds die tijd weer langzaam omhoog. De gemiddelde prijs ligt echter nog ver onder de prijs die voor de crisis werd betaald voor vrijstaande woningen. Dit gegeven kan mede een oorzaak zijn voor de hogere verkoopaantallen.

Vrijstaande woningen zijn de duurste eengezinswoningen. Het prijsverschil met de gemiddelde woning is groot: begin 2008 waren de vrijstaande woningen meer dan 66% duurder dan het gemiddelde van alle woningen. In 2014 is dat prijsverschil teruggelopen naar 47%. De verkoopprijs van vrijstaande woningen is dus relatief zwaar onder druk komen te staan. Het zou echter ook kunnen zijn dat er relatief meer goedkopere vrijstaande woningen verkocht worden. Dat zou de gemiddelde verkoopprijs ook drukken. De gemiddelde verkoopprijzen van vrijstaande woningen zijn sterker gedaald sinds 2008 dan de gemiddelde verkoopprijzen van het totaal van alle woningen (-22% tegen -11%).

Hier worden de cijfers gepresenteerd op totaalniveau voor vrijstaande woningen. Zoals eerder gezegd vallen hier zowel bungalows als villa's onder. De verhouding van het aantal verkopen in de verschillende subgroepen heeft ook invloed op de gemiddelde verkoopprijs van de groep als geheel. Als er relatief meer kleinere en dus goedkopere woningen verkocht worden, daalt de gemiddelde verkoopprijs ook terwijl de verkoopprijzen van die specifieke groep misschien niet veranderen. Nog beter zou het dus zijn om de prijs per m2 te bekijken, als deze gegevens voorhanden zijn.

Ontwikkeling in 2015

In het vierde kwartaal van 2015 zijn de verkoopprijzen van vrijstaande woningen 6,1% hoger dan in het laatste kwartaal van 2014. Vooral in het eerste kwartaal werd er meer betaald voor vrijstaande woningen. De stijging van de verkoopprijzen is voor de vrijstaande woningen hoog vergeleken met het totaal van alle woningtypen.

Ontwikkeling in 2016

De gemiddelde verkoopprijs van vrijstaande woningen is het minst gestegen van alle woningtypen. De gemiddelde verkoopprijs ligt ook nog het verst onder de prijs van 2008. Ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder is de gemiddelde verkoopprijs wel gestegen, maar met 3,0% wel minder dan de stijging van alle woningen (5,1%). Voor een vrijstaande woning werd eind 2016 gemiddeld 370.700 euro betaald.

Relaties tussen aantal verkochte woningen en huizenprijzen

Aantal verkopen en prijsverandering

Het aantal verkopen en de prijsverandering van woningen zijn niet los van elkaar te zien. Duurdere woningen worden meestal minder snel verkocht. Als echter de verkopen toenemen, zullen mensen meer voor hun huis gaan vragen. Daarom is het goed om te kijken of deze relatie terug te zien is in de jaren 2008 tot en met 2016. Omdat reageren op veranderingen even tijd kost, wordt gekeken naar het verband tussen de verandering van de gemiddelde verkoopprijs en het aantal verkopen een kwartaal later en tussen het aantal verkopen en de verandering van de prijzen een kwartaal later.

Tussen de verandering van de gemiddelde verkoopprijs van vrijstaande woningen en het aantal verkopen een kwartaal later blijkt een correlatie van 0,28 te zijn. Dit is een niet al te grote positieve correlatie: een stijgende verkoopprijs gaat samen met een groter aantal verkopen in het volgende kwartaal. Dit is tegen de verwachting. Het is daarom te verwachten dat hier een andere factor in het spel is: bijvoorbeeld het veranderende vertrouwen in de overheid en de economie heeft hetzelfde effect op zowel huizenprijzen als de aantallen verkopen.

De andere relatie, het verband tussen het aantal verkopen en de verandering van de prijzen een kwartaal later, is iets groter: er is een correlatie van 0,32. Als de verkopen toenemen, worden de verkoopprijzen ook hoger. Dit is volgens de verwachting.

Aandeel vrijstaande woningen in totale verkopen

Het aandeel van de vrijstaande woningen in het totaal aantal verkochte woningen zegt iets over hoe stabiel de verkopen zijn. Neemt het aandeel toe bij dalende verkopen en af bij toenemende verkopen, dan is het absolute aantal verkopen relatief stabiel. Er is een correlatie van 0,53 tussen het totale aantal verkochte woningen en het aandeel van vrijstaande woningen: er worden relatief meer vrijstaande woningen verkocht als het totale aantal verkopen toeneemt. De verkoop van vrijstaande woningen reageert dus sterker op de omstandigheden dan de verkopen van de gemiddelde woning.

Lees verder

© 2015 - 2017 Paulienschrijft, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Twee-onder-een-kapwoningen: ontwikkelingen op de woningmarktTwee-onder-een-kapwoningen: ontwikkelingen op de woningmarktHet Kadaster omschrijft twee-onder-een-kapwoningen als gebouwen die bestaan uit twee zelfstandige eenheden, meestal woni…
Hoekwoningen - ontwikkelingen op de woningmarktHoekwoningen - ontwikkelingen op de woningmarktEen hoekwoning is volgens het Kadaster de laatste rijtjeswoning van een rijtje. Van alle verkochte woningen is gemiddeld…
Tussenwoningen - ontwikkelingen op de woningmarktTussenwoningen - ontwikkelingen op de woningmarktEen tussenwoning is volgens het Kadaster elke rijtjeswoning die geen hoekwoning is. Van alle verkochte woningen is gemid…
Huis verkopen met restschuldHuis verkopen met restschuldEen huis verkopen met een restschuld is een situatie die zich helaas steeds vaker voordoet. Door de dalende huizenprijze…
Huizenkopers bieden boven vraagprijs woningHuizenkopers bieden boven vraagprijs woningDe woningmarkt bloeit weer in 2016, mede door de lage hypotheekrente. Dat zorgt ervoor dat vaker de vraagprijs wordt ove…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ednl / Flickr
  • Statline (CBS, http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=81886NED&D1=0,3,6&D2=a&D3=65-68,70-73,75-78,80-83,85-88,90-93,95-98,100-103,105-108&HDR=T,G1&STB=G2&VW=T op 4 februari 2017)
  • Objectenhandboek_2009_inclusief_besluiten_zorg-_en_studentencomplexen.pdf (www.kadaster.nl)
  • http://www.vrijehuizenmarkt.nl/woning-definities geraadpleegd op 15 augustus 2015
  • Afbeelding bron 1: Data: CBS Statline
  • Afbeelding bron 2: Data: CBS Statline

Reageer op het artikel "Vrijstaande woningen - ontwikkelingen op de woningmarkt"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Paulienschrijft
Laatste update: 04-02-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Economie
Special: Woningmarkt
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!