Economie en Economie

Economie: de Keynesiaanse theorie - theorie van Keynes

Infoteur: Etsel

J.M. Keynes was één van de eerste economen die op systematische wijze verband legde tussen het te kort schieten van de totale vraag naar goederen en de werkloosheid. Volgens Keynes bepaalt op korte termijn de effectieve vraag (dit is de vraag die leidt tot de koopdaad) de hoogte van de productie en daarmee de werkgelegenheid. Onder de korte termijn moeten we in dit verband verstaan de periode waarbinnen de productiecapaciteit constant is.


De kwaliteit en kwantiteit van alle productiefactoren bepalen de maximale goederenvoorziening in een land. Wanneer alle productiefactoren volledig benut worden, is de productie maximaal. De productie kan dan uitsluitend toenemen door technische vooruitgang en/of een groei van de productiefactoren.

De praktijk heeft ons geleerd dat de feitelijke productie -vele jaren achtereen- geringer kan zijn dan de potentiële productie, hetgeen zich onder meer uit in massale werkloosheid.

De economische kringloop

Als basis voor de Keynesiaanse gedachtengang kan de economische kringloop dienen. Dit is een schematische voorstelling van alle geld- en goederenstromen tussen de belangrijkste economische sectoren:
  • gezinnen (de vraag naar consumptiegoederen)
  • overheid (overheidsbestedingen)
  • bedrijven (vraag naar kapitaalgoederen t.b.v. uitbreidingsinvesteringen)
  • buitenland (exportvraag)

registratie
Het gebeuren in de economische kringloop wordt vastgelegd in de nationale rekeningen. De hoogte van het nationale inkomen respectievelijk het nationaal product kan op twee wijzen worden bepaald:
  • de subjectieve methode: Hierbij wordt het inkomen van de economische subjecten gemeten: Y= ∑ (verdiende inkomens); Y = ∑ (loon, pacht, interest, winst)
  • de objectieve methode: Bij deze methode wordt de waarde van de productie gemeten.

De waarde van de productie = de som van de toegevoegde waarden

De toegevoegde waarde is de waardevermeerdering tijdens het productieproces.
De toegevoegde waarde is altijd gelijk aan de (verdiende) inkomens.
De toegevoegde waarde kan worden gevonden door de waarde van de eindproducten te verminderen met de waarde van de ingekochte grond- en hulpstoffen en de diensten van derden.

  • Bruto nationaal product tegen marktprijzen = afschrijvingen + kostprijsverhogende belastingen minus subsidies + toegevoegde waarde (beloningen van de productiefactoren)
  • netto nationaal product tegen marktprijzen = kostprijsverhogende belastingen minus subsidies + toegevoegde waarde (beloningen van de productiefactoren)
  • netto nationaal product tegen factorkosten = toegevoegde waarde (beloningen van de productiefactoren)

Een Keynesiaans model

Gegeven is het volgende Keynesiaanse model van een open economie met de sector overheid.

  1. C = cYΒ + Co (0<c<1; Co≥0)
  2. YΒ= Y - B
  3. I = Io (Io≥0)
  4. B = bY + Bo (0<b<1; Bo≥0)
  5. O = Oo (Oo≥0)
  6. X = Xo (Xo≥0)
  7. M = mY + Mo (0<m<1;Mo≥0)
  8. Y = C + I + O + X - M

  • Vergelijking (1) geeft de consumptieve vraag weer, welke deels afhankelijk is van het besteedbaar inkomen (YΒ) en deels autonoom is (Co).
  • Vergelijking (2) definieert het besteedbaar inkomen als het verschil tussen het nationale inkomen (Y) en de belastingbetalingen (B).
  • Vergelijking (3) beschrijft het investeringsgedrag van de bedrijven; de investeringen zijn autonoom (Io).
  • Vergelijking (4) beschrijft dat de belastingen (B) enerzijds proportioneel met het nationale inkomen zijn (bY) en anderzijds autonoom (Bo).
  • Vergelijking (5) laat zien dat de overheidsbestedingen autonoom zijn (Oo).
  • Vergelijking (6) toont dat de exportvraag autonoom is (Xo).
  • Vergelijking (7) beschrijft de importvraag, welke deels afhankelijk is van het nationale inkomen (mY) en deels autonoom (Mo) is.
  • Vergelijking (8) is de evenwichtsvoorwaarde: de evenwichtshoogte van het nationale inkomen is gelijk aan de vraag van de gezinnen (C) plus de vraag van de bedrijven (I) plus de overheidsvraag (O) plus het saldo op de lopende rekening van de betalingsbalans (X - M).

Oplossen van een dergelijk model houdt in dat de evenwichtshoogte van het nationale inkomen inkomen (Υ) wordt uitgedrukt in de exogene (=gegeven) variabelen:

Y = (1 ÷ (1 - c + cb + m)) (-cBo + Co + Io + Oo + Xo - Mo)

multiplier
Een verandering van één van de autonome variabelen leidt tot een verandering van het evenwichtsinkomen. De manier waarop dit gebeurt kan op eenvoudige wijze worden aangegeven met behulp van een vergelijking.

De multiplier ten gevolge van een verandering in Io is:
ΔΥ ÷ ΔIo = 1 ÷ (1 - c + cb + m)

De multiplier ten gevolge van een verandering van Mo is:
ΔΥ ÷ ΔMo = -1 ÷ ( 1 - c + cb + m)

De invloed van de sectoren
Binnen een Keynesiaans model geldt het volgende verband tussen de private sector, de overheidssector en de sector buitenland:
S - I = O - B + X - M

S=sparen
I=investeren
O=overheidsbestedingen
B=belastingen
X=export
M=Import

De werkgelegenheid

Op korte termijn mogen we aannemen dat de technische kennis niet verandert. Daarom nemen we aan dat er een vast verhouding bestaat tussen de hoeveelheid arbeid en de hoeveelheid kapitaal ten einde een bepaalde hoeveelheid goederen te produceren.

Conjuncturele werkloosheid is de werkloosheid die veroorzaakt wordt door een te geringe vraag naar goederen.
Structurele werkloosheid is de werkloosheid die veroorzaakt wordt door een te geringe kapitaalgoederenvoorraad.

Meer over economie is te lezen in mijn special De economische wetenschap - Wat houdt economie in?
© 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Economie (Wetenschap) op 18-09-2008, laatst gewijzigd op 05-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Economie: de Keynesiaanse theorie - theorie van Keynes"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.