Vraag en aanbod, het marktevenwicht

Meestal denken we er eigenlijk niet zo bij na, maar veel van de prijzen die we voor producten moeten bepalen worden bepaald door de vraag en het aanbod van die producten. Dit kan bij concrete producten, maar eigenlijk ook in het geval van abstracte producten (ook wel diensten genoemd) gedaan worden.

Relatie tussen prijs en aanbod

Het aanbod van producten, of diensten, wordt voor het grootste gedeelte bepaald door de prijs van de producten. Bedrijven willen namelijk meer producten produceren en verkopen naarmate de prijs hoger wordt. Er valt dan namelijk meer aan het product te verdienen en de winst van het bedrijf zal dus groter worden. Daarnaast zijn de productiekosten ook erg van belang. Worden deze hoger, dan is de marge (verschil tussen verkoopprijs en kosten) kleiner. Hierdoor wordt de winst van het bedrijf per product dus kleiner.

Relatie tussen prijs en vraag

Eigenlijk is dit de tegenzijde van het aanbod. Hier is het namelijk zo dat de vraag naar producten kleiner wordt als de prijs van het product stijgt, en natuurlijk andersom. Dit is als alle andere factoren (zoals inkomen) ceteris paribus gelijk blijven. Als het inkomen met bijvoorbeeld 20% stijgt en de prijzen van de producten ook stijgen met 20% kan er simpelweg gezegd worden dat de vraag gelijk blijft, terwijl de prijzen van producten wel stijgen.

Het marktmechanisme- en evenwicht

Van de vraag en het aanbod kunnen dus eigenlijk een aparte curve worden getekend. De curve van beide geeft aan hoe de ontwikkeling van de vraag of het aanbod is als er een verandering in de prijs van het product plaatsvindt. De curve van het aanbod loopt omhoog, omdat bij een hoger prijs dus meer aangeboden zal worden. De curven van de vraag loopt omlaag, daarbij wordt namelijk minder gevraagd als de prijs hoger wordt. Bij het evenwicht, waar deze curven elkaar snijden, is er geen noodzaak om de prijs te veranderen.

Verschuiving vraag/aanbod

Ook kan het zijn dat de vraag/aanbodcurve verschuift door iets dat niets met de prijs te maken heeft. Bijvoorbeeld het eerder genoemde hogere inkomen. Als de prijs namelijk gelijk blijft, maar er wordt door de mensen meer verdient zijn zij in staat meer producten te kopen. Hierdoor zal de curve dus naar rechts verschuiven. Dit leidt tot een evenwichtsprijs die hoger ligt en die een hogere bijbehorend aantal producten heeft.