Kernfusie, een wereld van verschil

Kernfusie is een veelbesproken oplossing voor het probleem wat aan het ontstaan is. Onze energievoorziening uit fossiele brandstoffen loopt gevaar, omdat deze laatsten opraken. Wetenschappers zijn druk bezig om de mogelijkheden van kernfusie te onderzoeken.

Kernfusie, een korte introductie:

Al jaren is men aan het zoeken naar een geschikt alternatief voor de uitputtende voorraad fossiele brandstoffen. Eén van die mogelijke alternatieven is kernfusie. Bij dit proces smelten lichte atoomkernen samen, waarbij veel energie vrij komt. De grondstoffen die voor deze reactie nodig zijn, deuterium en lithium, zijn in zeer grote hoeveelheden aanwezig en kunnen nog miljoenen jaren gebruikt worden. Met de energie die ontstaat bij het proces kan men bijvoorbeeld elektriciteit opwekken. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van kernfusie. Momenteel is men bezig met de verwezenlijking van het project ITER, waarbij men wil aantonen dat energie verkregen uit kernfusie realiseerbaar is. Men verwacht dat er gemiddeld tien keer zoveel energie zal ontstaan als dat er nodig is voor de in stand houding van het proces.

De Voordelen:

• Allereerst is kernfusie relatief veilig. In de reactoren vindt namelijk geen kettingreactie plaats. Wanneer de reactie uit de hand dreigt te lopen is het voor het stoppen van de reactie voldoende om de toevoer van grondstoffen te blokkeren. Niemand zal ooit vergeten wat er jaren geleden in Tsjernobyl is gebeurd. Zo’n soort ramp kan alleen gebeuren bij kernsplijting, waarbij juist wel een kettingreactie plaatsvindt. Dat is ook de reden dat kernfusie een stuk veiliger is dan kernsplijting.

• Een ander voordeel heeft te maken met de uitstoot van schadelijke stoffen. Het fusieproces stoot namelijk geen schadelijke stoffen uit. Helium, dat wel bij de reactie vrijkomt, is niet schadelijk voor het milieu. Met het oog op het broeikaseffect is dit zeker een voordeel ten opzichte van de huidige energievoorzieningen.

• Ook vindt er geen transport plaats van radioactief afval, omdat dit niet bij de reactie ontstaat. De wand van de reactor waarin kernfusie plaatsvindt wordt radioactief, maar na 50 jaar is dit al grotendeels verdwenen.

De Nadelen:

• Het grootste nadeel betreft de kosten die gemaakt moeten worden voor het verdere onderzoek naar kernfusie. Alleen al het ITER-project zal zo’n 4,7 miljard euro gaan kosten. Daarvan zal 40% door Europa betaald moeten worden. De reactor zal in Frankrijk gebouwd worden en moet over 15 jaar operationeel zijn.

• Een ander nadeel heeft hier mee te maken. Er zal nog veel onderzoek gedaan moeten worden voordat de mogelijkheden van kernfusie optimaal zijn. Het geld wordt momenteel in theoretische plannen gestoken, waarbij nog niets zeker is.

Wat vinden wetenschappers ervan?

FOM-Rijnhuizen is een groot Nederlands onderzoeksinstituut in Nieuwegein, dat zich voornamelijk bezig houdt met de ontwikkeling op het gebied van kernfusie. De directeur van FOM-Rijnhuizen zegt het volgende over kernfusie: “We zijn erg blij met deze overeenkomst. Kernfusie is een zeer belangrijke energiebron met grote mogelijkheden voor de toekomst.”
Het hoofd van het fusie-onderzoek op FOM-Rijnhuizen, Niek Lopes Cardozo, zegt over het project ITER: “ITER is een uniek natuurkundig experiment. Er treden condities van de materie in op die niet eerder in een laboratorium onderzocht konden worden. ITER biedt geweldige mogelijkheden voor fundamenteel onderzoek, en het is van groot belang dat Nederland daar goed in deelneemt.”

Het feit dat er zoveel tegenstanders van kernfusie zijn is een bijkomend probleem. Aangezien het onderzoek naar kernfusie een wereldwijd project betreft, zal men toch een overeenkomst moeten sluiten tussen voor- en tegenstanders. Er is al een overeenkomst voor het ITER-project, dus voorlopig hebben de wetenschappers vrij baan naar de realisering van kernfusie.

Het wetenschapsblad Science publiceerde onlangs een artikel, geschreven door de vorig jaar overleden kerngeleerde William E. Parkins, waarin hij beweert dat kernfusie nooit als energiebron zal kunnen dienen. Maar Niek Lopes Cardozo kan de argumenten van Parkins stuk voor stuk neerhalen. “Achterhaalde onzin dus, dit artikel,” aldus Niek Lopes Cardozo. Zo vertelt hij bijvoorbeeld dat de wanden van de fusiereactor, die volgens Parkins nooit genoeg warmte konden afvoeren, allang ontworpen én gebouwd zijn.

Milieuorganisaties vinden dat men het geld beter kan gaan uitgeven aan andere zaken, omdat het geld maar een keer kan worden uitgegeven. Zij zien liever dat er aandacht wordt besteed aan reeds bestaande zaken, zoals het milieuprobleem. “Nee, Greenpeace is niet principieel tegen kernfusie, het is verkeerd in de pers gekomen. Wel willen we aandacht vragen voor de nadelen waarvan de omvang nog grotendeels onbekend is,” aldus een woordvoerder van Greenpeace.

De Amerikanen zouden nog het grootste recht hebben om te klagen. Hun huidige elektriciteitsnet zal de verwachte hoeveelheid opgewekte namelijk niet aankunnen. Hier zal dus nog wat voor gevonden moeten worden.

Tot nog toe zijn de wetenschappers ervan overtuigd dat het haalbaar is, maar men kan door onderzoek nog op allerlei problemen stuiten. Niek Lopes Cardozo zei hierover: “Nou, het kan nog mislukken, natuurlijk. En er zal nog heel veel geld in gestopt moeten worden voor het zover is. Maar we moeten het proberen, want een serieus alternatief voor de lange termijn is er eigenlijk niet.”

Wetenschappers zijn het er vrijwel allemaal over eens dat het mogelijk is om kernfusie als toekomstige energiebron te gebruiken. Maar alleen de tijd zal uitwijzen of dat ook zo is. Mocht alles lukken dan zijn we in ieder geval van de tekorten aan brandstoffen af. © 2006 - 2009 Dominique, gepubliceerd in Natuurkunde (Wetenschap) op 23-11-2006, laatst gewijzigd op 21-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Dominique is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Kernenergie: Kernsplijting en Kernfusie: Bij kernenergie wordt energie verkregen uit kernreacties, reacties waarbij atoomkeren betrokken zijn. Kernenergie bestaat uit twee onderdelen, kernsplijting (of kerns…
• Is kernfusie een goed alternatief voor olie?: Kernfusie zou een ideale energiebron zijn, het levert ontzettend veel energie en er zijn amper afvalstoffen. Het enige probleem is de uitvoering want ondanks mil…
• Energieopwekking? Het milieu ontzien en andere fabels: Het milieu is een hot-topic. We leven met elkaar op de aarde en we merken dat elk jaar weer dat het klimaat veranderd. Daarnaast leven we met een welvaa…
• Hoe werkt Kernfusie?: Als toekomstige energiebron zijn alle ogen gericht op kernfusie, voornamelijk de reactie tussen twee waterstofisotopen. Deze kernreactie loopt dan tussen Deuterium en Tritium enorme hoe…
• Goddelijke energie is onmisbaar - een Joodse visie: Het is gemakkelijk te zeggen dat de wereld op brandstof draait. De productie van energie vereist brandstof en zonder dit zou de wereld tot een krijsende st…