Wat is druk en hoe bereken je de druk?

Wat is nu eigenlijk druk natuurkundig gezien? Hoe kun je dit op een eenvoudige manier uitrekenen? Ook in de meteorologie worden verschillende aanduidingen voor druk gehanteerd. Aan de hand van een illustratie en een aantal omrekeningen wordt een en ander duidelijker.

Wat is nu eigenlijk druk?

Druk wordt berekend met de volgende formule: p= F/A

Bekijk de onderstaande figuur waarin de formule wordt uitgebeeld:


De p (klein: niet in hoofdletters) komt van het woord “pression’ in het Frans of “pressure” in het Engels.

• F staat voor kracht ( “force” ). Dit geef je aan in newton (of N).
• A staat voor oppervlakte ( “area” ). Let op: in vierkante meters of m²

Dus druk p = F/A. Je krijgt dan kracht per oppervlakte uit.

Een vaste stof, maar ook een gas of vloeistof kunnen een druk op een oppervlak uitoefenen. Denk maar aan de wanden van een vat. Bij water in de zee wordt de druk hoger als je dieper duikt. De druk neemt dan ongeveer atmosfeer toe voor elke 10 meter diepte.

De eenheid van druk

In het natuurkundige SI-stelsel (zie grootheden en eenheden van het SI-stelsel) is de grootheid druk p. De eenheid is pascal.
1 Pa = 1 N/m². Deze eenheid wordt dus gemaakt door kracht en oppervlakte (newton gedeeld door een vierkante meter).

Weetjes

Meteorologie (weerkunde)
Wij wonen in Nederland meestal op “zeeniveau”. Dat betekent dat we ongeveer 0 meter boven de zeespiegel wonen. De luchtdruk is dan ongeveer 100.000 pascal (Pa). Een druk van 0 Pa is moeilijk te bereiken. Dit is dan het absolute vacuüm.
Vroeger werd er ook al driftig gemeten aan met name de luchtdruk. Toen ze nog kwik (giftig!) mochten gebruiken werd de luchtdruk gemeten in de hoogte van een kwikkolom (in millimeter kwik = mm Hg). Ook wordt wel gemeten in atmosfeer of meter waterkolom.

Belangrijk om te weten

1 bar (de standaard luchtdruk) is hetzelfde als 100.000 pascal oftewel 10⁵. Vroeger gaven we de luchtdruk aan in mbar. Milli staat voor 1/1000. Dus 1 mbar is 1/1000 bar= 10 ^-3. Tegewoordig gebruiken ze bij het weerbericht op tv hectopascal. Dat is net zo veel als 1 mbar.

p.s. 1m² staat voor 1 vierkante meter.

Aanduiding	Opmerking/aanvulling
1 bar	= 100.000 pascal (Pa)
1 Pa	= 1 N/m2
1 mbar	1 hPa hecto betekent 100