Het gevaar van de aardbeving voor Nederland

Nederland bevindt zich geologisch gezien niet in een gevarenzone ten aanzien van aardbevingen. Breuklijnen liggen op relatief veilige afstand om voor grote bevingen te zorgen en historisch gezien bestaat er geen reden voor bijzondere waakzaamheid. Echter, waar er geen directe bedreiging voor Nederland lijkt te zijn, wordt serieuze indirecte bedreiging niet uitgesloten. Tsunamigevaar is dan ook een reëel punt van zorg voor de kunt van ons land.

Breuklijnen en actieve gebieden

De twee zwaarste aardbevingen in Nederland van de afgelopen eeuw (epicentrum: Uden (1932) en Roermond (1992)) hebben weliswaar voor veel financiële schade gezorgd, maar voor relatief lichte fysieke schade bij de bevolking. In het zuiden van het land kan er gesproken worden van een actief maar betrekkelijk ‘onschuldig’ gebied als het gaat om aardbevingen. Dit gaat met name om het meest zuidelijke punt van Limburg. Daarnaast bevindt zich in België, Luxemburg en Duitsland een aantal van dit soort actieve gebieden. De belangrijkste breuklijnen in de aardkorst liggen echter verder weg van Nederland. De dichtstbijzijnde breuklijnen bevinden zich rond de middellandse zee. Voor aardschokken met een hoge waarde op de schaal van Richter lijkt Nederland dus weinig risico te lopen. Toch ligt de grens van ongeveer de helft van ons land aan de kust en is het een nadeel dat een groot deel van het land onder zeeniveau ligt.

Tsunami’s

Ondanks het feit dat Groot-Brittannië min of meer als golfbreker dient voor onze kust met betrekking tot tsunamigevaar, is Nederland toch kwetsbaar. Alle aardbevingen die ten noorden van Nederland, in de Noordzee plaats zouden vinden vormen een direct gevaar. Maar hier lopen geen tektonische breuklijnen dus lijkt zich vanuit die richting geen directe dreiging te bevinden. Echter, in de zeeën en oceaangebieden ten noorden van Frankrijk en met name Spanje, lijkt er een relatief grotere kans te bestaan op gevaar voor tsunami’s. Hierbij zou de baan naar Nederland vrij zijn en zou een catastrofe mogelijk onafwendbaar zijn. Wanneer de dijken daar niet tegen bestand blijken, stroomt een deel van Nederland onvermijdelijk als een kuil in het zand vol. Met de Randstad als één van de dichtstbevolkte gebieden van Europa zou een catastrofe een feit zijn.

De Canarische Eilanden

Het grootste gevaar met betrekking tot aardbevingen komt misschien wel uit onverwachte hoek. De Cumbre Vieja is een vulkaan die zich op Las Palmas bevindt. De berg die deze vulkaan herbergt is ‘gespleten’. Bij iedere beweging van de aarde rondom het gebied is het schuren van de twee delen tegen elkaar goed te horen. De vrees is dat bij een sterke aardbevingen vulkaanuitbarsting, één van de twee delen de oceaan in zal glijden. Dit zou een enorm grote tsunami tot gevolg hebben die over grote afstanden ernstige schade zou aanrichten. Met oog op de veronderstelde gevolgen, wordt het ook wel de ‘Canarische aardbeving des doods’ genoemd. Ook Nederland zou hierbij niet ontkomen aan een vloedgolf waar het niet tegen bestand is. De vraag is hoe sterk de theorie is maar vandaag de dag lijkt het de grootste zorg met betrekking tot aardbevingen voor Nederland.