InfoNu.nl > Wetenschap > Onderzoek > Geografie Israël: demografie en territorium in Israël

Geografie Israël: demografie en territorium in Israël

Geografie Israël: demografie en territorium in Israël De relaties tussen Joden en Arabieren in Israël komen het sterkst tot uitdrukking in de demografie en het territorium. De strijd om het territorium speelt zich zowel op nationaal als regionaal niveau af. De strijd tussen Joden en Arabieren om territorium is een zeer complexe. Vanuit Arabisch perspectief worden de Joden als kolonisten beschouwd met een westerse cultuur, andere godsdienst, etc. Alles speelt zich af binnen een klein gebied van 27.000 km2. Daarnaast speelt ook een demografisch aspect een rol. Een samenvatting van een artikel van geograaf Arnon Sofer en de visie van Etsel.

Hoge natuurlijke bevolkingsgroei

De Arabische bevolkingsgroei in Israël is hoog: 3,5-4,5% (in het hele Midden-Oosten ligt dit tussen de 2,0-2,5%). In 2002 bedroeg de Joodse bevolking slechts 48,5% in heel Israël (inclusief Gaza en de West Bank), terwijl voor de staat Israël het percentage op 72% lag. Volgens voorspellingen zou het aantal Joden in 2020 slechts 39% deel uit maken van heel Israël (deze voorspellingen dateren van vóór de terugtrekking uit Gaza in 2005).

Bevolking IsraŽl - eind december 2012 - 8 miljoen


Economie en spreiding van Arabische nederzettingen Ė lokaal en regionaal niveau

De grote Arabische gezinnen en het feit dat veel Arabische vrouwen niet werken vermindert het aantal kostwinners waardoor het gezinsinkomen daalt en de armoede toeneemt. Het lage inkomen zorgt er ook voor dat de opbrengsten van de gemeentebelastingen in Arabische nederzettingen laag is. De Arabische gemeenten kunnen dus weinig investeringen in hun dorpen en steden doen. Daar komt bij dat Arabische nederzettingen niet compact zijn gebouwd waardoor de infrastructuur gebrekkig is.
[Etsel: Professor Arnon Sofer verzuimt in zijn artikel de problematiek van de privé gronden te vermelden. Doordat veel land privé grond is en Arabieren veel waarde hechten aan hun eigen stukje land wordt geen/weinig grond aan de gemeente afgestaan voor openbare planning. Dit bemoeilijkt de bouw van een goede infrastructuur].

Vergelijking tussen bouw gebied Beitar Ilit (Joods) en Kfar Kana (Arabisch) - evenveel inwoners

Om te laten zien hoe groot de verschillen zijn tussen bouw gebieden van Joodse nederzettingen en Arabische nederzettingen vergelijken we twee plaatsen met evenveel inwoners met elkaar.

Bouwgebied Beitar Ilit

Bouw gebied Kfar Kana


De armoede in de Arabische sector zorgt ervoor dat er veel sociale problemen zijn. De misdaad binnen de Arabische sector is de hoogste in heel Israël. Sofer verwijt de armoede in de Arabische sector en óók de ultra (orthodoxe) Joodse sector aan de grote bevolkingsgroei binnen beide sectoren. Helaas wijten de bewoners van beide sectoren hun armoede aan het overheidsbeleid in plaats van hun religieuze leiders die onbeperkte bevolkingsgroei aanmoedigen.

Nationaal niveau

De armoede binnen de Arabische sector uit zich ook op nationaal niveau. Zoals reeds eerder opgemerkt is het bouwgebied van Arabische gemeenten groot. Er wonen bijna geen Joden. Vanwege de armoede nemen nationalistische gevoelens onder Arabieren sterk toe. Het is de voedingsbodem voor extreme religieuze en politieke bewegingen. Hier begint de segregatie (geografisch, op onderwijs gebied, op religieus gebied, op sociaal en politiek gebied). Door hun sterke bevolkingsgroei voelen Israëlische Arabieren zich steeds machtiger wat zich o.a. uit in verbaal geweld in de Knesset. De kloof tussen Joden en Arabieren wordt hierdoor groter. Van Joodse zijde wordt nog getracht om in dichtbevolkt Arabische gebieden te bouwen, zoals in het berggebied van Galilea, de driehoek, Jeruzalem, en de noordelijke Negev. Joden willen zo op die manier de Israëlische soevereiniteit handhaven. Maar vanuit Arabisch oogpunt wordt dit als een provocatie beschouwd.

Verhouding centrum-periferie als oorzaak van de slechte sociaal-economische condities binnen de Arabische sector

Zoals in veel landen (ook in Nederland) bestaat een kloof tussen het centrum en de periferie. In Nederland worden Groningen en Limburg als perifere regio's beschouwd. Hier is de armoede groter dan in het centrum (de Randstad). Zo gelden in Israël Galilea en de Negev als perifere regio's. In Galilea wonen de meeste Israëlische Arabieren en Druzen, terwijl in de Negev veel Israëlische Bedoeïenen wonen. Het zijn juist deze regio's waar de armoede het grootst is. Dit geldt trouwens ook voor veel Joodse ontwikkelingssteden die in de Negev en in Galilea zijn gebouwd met het oog om de Joodse bevolking zoveel mogelijk over het hele land te verspreiden en het centrum (metropool Tel Aviv) wat te ontlasten.

Legenda
A. Centrum - Agglomeratie van Tel Aviv
B. Periferie - Galilea
C. Periferie - Negev

Verdeling bevolking centrum-periferie 2009


Bedoeïenen

De verspreiding van de Bedoeïenen in de noordelijke Negev is weer een ander voorbeeld van geografisch determinisme. Zij zwierven jarenlang rond maar werden vanwege de moderne omstandigheden gedwongen zich in permanente nederzettingen te vestigen. Ironisch genoeg worden de problemen van de Bedoeïenen verergert door het welzijnsbeleid van de Israëlische overheid. Een Bedoeïen heeft vaak 2-4 vrouwen en maakt veel kinderen. De jaarlijkse groei onder de Bedoeïenen is 4-8% en ze verspreiden zich snel. Zo komen ze in een cyclus van armoede terecht.

Conclusie

De Arabische sector heeft zich ontwikkeld van een traditionele samenleving tot een modernere Westerse maatschappij. Het territoriale conflict staat centraal tussen de Joods-Arabische relaties. Co-existentie is al meer dan 100 jaar lastig. Er zijn maar 9 steden waar Joden en Arabieren samenwonen (zie kaartje hieronder). En daarvan zijn er twee waarbij de relatie uitermate slecht is: Jeruzalem en Hebron. De grote natuurlijke bevolkingsgroei belemmert integratie eveneens. Ook speelt het centrum-periferie model een rol in de kloof tussen beide bevolkingsgroepen.

Joods-Arabische steden in IsraŽl

Legenda
A. Akko
B. Haifa
C. Nazareth
D. Tel Aviv-Jaffa
E. Lod
F. Ramla
G. Jeruzalem
H. Hebron
I. Beer Sheva

Visie van Etsel

In grote lijnen kan ik me vinden in het artikel van professor Arnon Sofer uit 2004. Toch zijn er een aantal kanttekeningen te plaatsen.

  1. Sinds 2005 is Israël uit Gaza vertrokken. Dat impliceert dat zo'n 1,5 miljoen Arabieren niet meer bij het Land Israël horen. Hierdoor is de verhouding Joden-Arabieren weer gunstiger geworden ten faveure van de Joden. Hoe de toekomst van de Arabieren in Oost-Jeruzalem, Judea en Samaria eruit zal zien is onduidelijk. Mogelijk komt er toch iets van een Palestijnse staat en valt de Arabische bevolking niet meer onder Erets Jisjraeel. Wat de negatieve demografische voorspellingen van Arnon Sofer betreft houden we dus een slag om de arm.
  2. In hoeverre de Israëlische Arabieren demografisch gezien een bedreiging vormen is moeilijk te voorspellen. Het is lang niet zeker dat de natuurlijke bevolkingsgroei altijd hoog blijft. Bij toenemende welvaart zal deze zeker dalen. Aangezien de Israëlische overheid de laatste jaren bezig is om werkgelegenheid onder de Arabische vrouwen te bevorderen, leidt dit mogelijk tot een minder sterke natuurlijke bevolkingsgroei.
  3. Verder gaat professor Arnon Sofer niet in op de consequenties voor de Arabische sector in Israël wat betreft het nationalisme mocht er een Palestijnse staat komen. Zal het extremisme binnen de Arabische gebieden in Israël daardoor toenemen of juist afnemen?
  4. De conclusie die Arnon Sofer trekt dat de grote bevolkingsgroei in de Arabische en ultra-orthodoxe Joodse sectoren leiden tot armoede hangt helemaal af van het beleid van de regering en de medewerking van beide bevolkingsgroepen. Zijn Arabische vrouwen en ultra-orthodoxe Joden bereid om deel te nemen aan de arbeidsmarkt? Zo ja, dan hoeft een hoge bevolkingsgroei niet automatisch te leiden tot armoede. Er wonen ook veel ultra-orthodoxe Joden in New York die grote gezinnen hebben en niet allemaal arm zijn. Het hangt ook af van een goed sociaal netwerk.

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
ADSL of kabel internet?ADSL of kabel internet?Veel mensen vragen zich (terecht) af wat handiger is: ADSL of kabel internet. Hierbij een checklist die je voor jezelf k…
Geen ISRA punt in huis?Veel mensen lopen tegen het probleem aan dat ze geen ADSL aan kunnen vragen, omdat ze geen telefoonlijn naar hun huis he…
Geografie Israël: demografie Israëlische bevolking 1948-2013Geografie Israël: demografie Israëlische bevolking 1948-2013Na de Onafhankelijkheidsoorlog was de bevolkingssamenstelling van Israël wezenlijk veranderd. Veel Arabieren waren op de…
Geografie Israël: demografie Joodse bevolking IsraëlGeografie Israël: demografie Joodse bevolking IsraëlDe strijd tussen Joden en Palestijnen/Arabieren hangt sterk samen met demografische cijfers. Volgens geograaf professor…
Geen demografisch gevaar voor IsraëlGeen demografisch gevaar voor IsraëlEen studie van de Wereldbank toont aan dat de demografische balans in het Land Israël geen bedreiging vormt voor de jood…
Bronnen en referenties
  • The Role of Demography and Territory in Jewish-Arab Relations in Israel Ė Arnon Sofer (in Contemporary Israeli Geography Ė J.O. Maos, M. Inbar en D.F. Schmueli (2004))
  • CBS Israël

Reageer op het artikel "Geografie Israël: demografie en territorium in Israël"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 02-04-2013
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Onderzoek
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!