Gender en etniciteit in hitserie Grey's Anatomy

“He has requested a white doctor to watch me to make sure that I don’t kill his crazy white behind”. Deze opmerking van Dr Miranda Bailey in de ziekenhuisserie Grey’s Anatomy geeft goed weer waar dit onderzoek over gaat. Voor mijn opleiding Communicatiewetenschap heb ik een analyse uitgevoerd van de representatie van gender en etniciteit in deze hitserie. Grey’s Anatomy is naar mijn idee een televisieserie die heel goed omgaat met de begrippen gender en etniciteit. In de verschillende hoofdrollen (de artsen en co-assistenten) wordt geen onderscheid gemaakt tussen verschillende etniciteiten of geslacht. De chief van het ziekenhuis is een donkere man, degene die de co-assistenten opleidt een donkere vrouw, en er zijn meer vrouwelijke artsen dan mannelijke. Daarom vond ik het interessant om juist van deze televisieserie een aflevering te bestuderen waarin wél de nadruk wordt gelegd op gender en etniciteit. In twee afleveringen (Crash into me, part 1 en part 2) wordt een blanke man behandeld die een hakenkruis tatoeage op zijn buik heeft. Om deze aflevering draait mijn onderzoek.

Etniciteit in televisieprogramma’s

Glascock (2003) geeft aan dat eerdere studies hebben uitgewezen dat etnische minderheden stereotype worden weergegeven op primetime televisie. Hij onderzoekt of dit recentelijk nog steeds zo is. Deze stereotype weergaven leiden tot een vertekende perceptie van de realiteit bij televisiekijkers (Gerbner, Gross, Morgan & Signorielli, 1986, in: Glascock, 2003). Glascock verwacht dat programmeringen die zich richten op een jonger en diverser publiek, ook een beeld schetsen dat meer overeen komt met de realiteit.

Het percentage van donkere Amerikanen op primetime televisie is de laatste jaren langzaamaan toegenomen. In 1971 was dit nog slechts 6%, volgens Glascock (2003) is dit in 2001 14%, een percentage dat hoger ligt dan het werkelijke aantal donkere Amerikanen in de samenleving. Op televisie zijn zij echter vaker werkeloos dan blanken, en wanneer zij wel werken worden zij minder vaak gecast voor professionele beroepen. De donkere Amerikanen komen bovendien voornamelijk voor in komedies en in programma’s waar alleen donkere acteurs spelen. Dit impliceert dat donkere mensen niet met blanken omgaan en dat zij vooral komisch zijn en niet serieus moeten worden genomen.

De auteur Bell (2004) richt zich met name op donkere vrouwen. Zij geeft aan dat er wel veel wordt geschreven over donkere vrouwen, maar weinig over donkere vrouwen die op een carrière gericht zijn en daar ook succesvol in zijn. Over deze carrièrevrouwen bestaat een aantal onjuiste vooroordelen, namelijk dat zij hard en zelfingenomen zijn. Volgens Bell bestaat dit stereotype beeld doordat donkere vrouwen (door het erfgoed van de slavernij) zich niet snel kwetsbaar zullen opstellen, in tegenstelling tot blanke vrouwen. Donkere vrouwen krijgen als kind al aangeleerd dat zij zelfstandig moeten zijn, voor zichzelf kunnen zorgen en zichzelf kunnen beschermen. Hierdoor zijn zij in de harde zakenwereld vaak goed op hun plaats maar worden daar ten onrechte bestempeld als hard en agressief. Een kanttekening bij haar artikel is dat zij haar uitspraken voornamelijk lijkt te baseren op eigen ervaringen en niet op empirisch onderzoek.

Gender in televisieprogramma’s

Signorielli en Bacue (1999, in: Glascock, 2003) geven aan dat de representatie van vrouwen in primetime programmering de laatste jaren heeft toegenomen, van 28% in de jaren ’60 tot 40% in 2003. Deze vrouwen worden echter stereotype neergezet, ze zijn jong, blond en provocerend gekleed. Daarnaast worden vrouwen niet vaak gerelateerd aan een baan, in tegenstelling tot mannen op televisie. Uit het onderzoek van Glascock (2003) blijkt dat vrouwen inderdaad vaak een lagere werkstatus hebben dan mannen. Dit verschil wordt echter kleiner wanneer de vrouw één van de hoofdrollen speelt. Daarnaast hebben getrouwde vrouwen op televisie minder vaak een baan dan alleenstaande vrouwen.

Volgens Oppenheimer et al. (2003) spelen actrices tegenwoordig een uitgebreider scala aan televisierollen dan vroeger het geval was. Het grootste verschil is dat vrouwen op een minder traditionele manier worden neergezet. Zij spelen niet meer alleen typisch vrouwelijke karakters zoals een verpleegster of een maatschappelijk werkster, maar ook karakters die eerder als mannelijk werden gezien, zoals bijvoorbeeld advocaat of rechter of zoals in Grey’s Anatomy; chirurg. Opvallend hierbij is dat deze vrouwen ook een andere houding hebben dan zij bij eerdere rollen hadden; ze zijn nu sterk en assertief. Dit komt niet overeen met stereotypen die er bestaan over vrouwen en Oppenheimer et al. onderzoeken of dit type vrouwen positief of negatief worden beoordeeld door kijkers. Zij onderzoeken hoe sterke vrouwelijke karakters in televisieprogramma’s worden gezien.

In het onderzoek van Oppenheimer et al. (2003) worden vijf sterke vrouwen uit verschillende televisieprogramma’s getoond aan een groep respondenten. Uit de resultaten blijkt dat donkere vrouwen een andere mening hebben over de sterke vrouwen dan blanke vrouwen. De donkere vrouwen vinden de sterke vrouwen aangenamer en kunnen zich beter spiegelen aan deze vrouwen, ongeacht hun ‘ras’. Een verklaring hiervoor is dat donkere vrouwen door hun cultuur bekender zijn met sterke vrouwelijke rollen. Daarnaast identificeren zij zich volgens de auteurs met mensen die in een minderheid zijn. Aan de hand van het onderzoek kan worden gezegd dat sterke rollen van vrouwen tegenwoordig geaccepteerd worden.

Een kanttekening bij dit onderzoek is dat Oppenheimer et al. (2003) alleen vijf vrouwen hebben getoond op het moment dat zij zich sterk en assertief gedroegen. Dit geeft geen totaalbeeld van de rollen die de vrouwen spelen. Tevens is er geen vergelijking getrokken met bijvoorbeeld de waardering voor vrouwen binnen minder sterke rollen.

Grey’s Anatomy

De televisieserie Grey’s Anatomy is een ziekenhuis dramaserie van de Amerikaanse zender ABC. De serie wordt geproduceerd door Shonda Rhimes, Mark Gordon, James Parriott en Betsy Beers. Het verhaal draait om Meredith Grey, een co-assistent chirurgie in het Seattle Grace Hospital in Seattle, Washington. Zij probeert het harde werk van een co-assistent te balanceren met haar persoonlijke leven. De serie draait voornamelijk om de relaties tussen Meredith en de andere co-assistenten; Christina Yang, Izzie Stevens, George O’Malley en Alex Karev, en de artsen; Derek Shepard, Preston Burke, Addison Shepard en Mark Sloan. De co-assistenten worden begeleid door de senior resident Miranda Bailey, die erg streng is voor de co-assistenten, maar ook soms een soort moederfiguur voor ze is. Het hele team wordt weer geleid door het hoofd chirurgie, Dr. Richard Webber. Hoewel de serie zich afspeelt in een ziekenhuis draait het niet voornamelijk om geneeskunde, maar meer om de persoonlijke relaties tussen de hoofdpersonen. Wel komen er in iedere aflevering twee of drie opvallende medische gevallen naar voren, die vaak weer een connectie leggen met de levens van de hoofdpersonen (Strauman & Crandell Goodier, 2008).

Om de onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden, is van de scènes uit de afleveringen Crash into me, part 1 en Crash into me, part 2 die draaien om de man met de hakenkruis tatoeage zowel een semiotische analyse als een discours analyse gemaakt. In het volgende hoofdstuk worden de resultaten van de analyses gezamenlijk beschreven, aangezien er veel overlap is tussen de twee analyses. Daarnaast vullen zij elkaar goed aan.

Analyse

De verhaallijn rondom de man met het hakenkruis begint wanneer twee ambulances op elkaar crashen naast het ziekenhuis. Dr. Miranda Bailey opent de deur van de ambulance om te kijken hoe het met de inzittenden gaat. Zij ziet een man op de grond zitten en daarnaast ligt een man op de brancard. Ze wil de zittende man onderzoeken maar hij weert haar af en zegt dat alles prima met hem gaat. Als ze hem de ambulance uit helpt en op een brancard, vraagt hij of ze misschien een mannelijke dokter voor hem kan regelen. Aan Dr. Bailey’s gezichtsuitdrukking is te zien dat ze geërgerd en verbaasd is door deze vraag.

Bij de volgende scène bevindt de man zich op een bed in een ziekenzaal. Dr. Bailey staat naast hem, maar hij wil nog steeds niet dat ze hem behandelt. Ze verzekert hem dat ze echt niet onder doet voor een man, ze zegt “My hands may be smaller but my brain is much larger, I can assure you.”. Dit komt overeen met Oppenheimer et al. (2003) die aangeven dat tegenwoordig op televisie vrouwen een veel uitgebreider scala aan beroepen kunnen beoefenen. Vervolgens komt Dr. Webber, het hoofd chirurgie, erbij om te helpen. Als de man hem ziet, schrikt hij en hij wil ook niet door hem worden geholpen. Hij zegt dat hij nog een andere dokter wil. Op dat moment zie je Dr. Webber nadenken en hij zegt “You mean you want a WHITE doctor.”. Dr. Webber en Dr. Bailey hebben namelijk allebei een donkere huidskleur. Je ziet het afgrijzen op hun gezicht op het moment dat ze zich dat realiseren en Dr. Webber laat duidelijk zijn afkeur merken, hij zegt tegen Dr. Bailey “Can you handle.. this” waarmee hij aangeeft dat hij de man niet eens menselijk vindt.

Dr. Bailey vraagt vervolgens aan Dr. Hahn of ze Dr. Yang even mag “lenen”. Dr. Yang is namelijk Aziatisch en dus niet donker, maar ook niet helemaal blank. Bailey zegt tegen de man “You just lie there and try not to die, someone will be here soon to save the master race from extinction”, wat ze sarcastisch bedoelt en ook dit laat zien wat een afkeer ze van hem heeft. Aan de gezichtsuitdrukking van Dr. Yang is te zien dat zij er niet blij mee is dat ze is weggeroepen en zij zegt dan ook tegen Dr. Bailey dat ze heel veel moeite moet doen om bij Dr. Hahn in een goed daglicht te komen. Wanneer de patiënt Dr. Yang ziet, is ook hij niet bepaald blij, maar hij heeft geen keus dan zich te laten behandelen. Wanneer Dr. Yang zijn blouse omhoog trekt, ziet ze dat hij een groot hakenkruis op zijn buik heeft getatoeëerd. Ze kijkt hem vol afgrijzen aan.

In de volgende scène laat ook Dr. Yang haar afkeer merken aan de patiënt, als hij zegt dat hij pijn heeft zegt ze tegen hem “It’s not like you’re in a concentration camp or anything.”, waardoor ze de link legt met de Nazi’s in de tweede wereldoorlog, die Joden dwongen om in een concentratiekamp te werken. Daarna bespreekt Dr. Yang de uitkomsten van de CT-scan met Dr. Bailey. Het wordt geen moeilijke operatie, dus Dr. Yang denkt dat ze wel weer terug kan naar Dr. Hahn, maar Dr. Bailey vindt dat zij deze operatie samen moeten doen om aan te tonen dat ze boven racisme staan.

Als de man naar de operatiekamer wordt gebracht is hij duidelijk bang. Hij klampt zich vast aan het bed en zegt “I need to have at least one white doctor in that operating room. So you don’t kill me on the table. No offense”. Dr. Bailey is hierdoor ontzettend beledigd en vraagt aan Dr. Shepherd of zij co-assistent O’Malley mag ‘lenen’ voor haar operatie. Ze is duidelijk geïrriteerd want ze zegt “I have to operate on a white supremacist and he has requested a white doctor to watch me to make sure that I don’t kill his crazy white behind.”. Dr. Shepherd vindt het goed en zegt dat ze de operatie ook aan iemand anders kan overdragen. Dit wil ze echter niet, want “Well that would make me like him. And I’m not like him.”.

In de operatiekamer wordt duidelijk dat Dr. Bailey een hoop moed moet verzamelen voor de operatie. Van tevoren sluit ze haar ogen en bidt ze tot Jezus, terwijl ze dat normaal nooit doet. Daarna maakt zij geërgerd duidelijk dat ze eigenlijk lunch zou moeten hebben met haar echtgenoot, en ze vraagt O’Malley of hij naar haar man in de wachtruimte wil gaan. Daarna volgt een aantal scènes waarbij O’Malley steeds heen en weer loopt tussen de wachtruimte en de operatiekamer, terwijl Bailey en haar echtgenoot allebei steeds bozer worden. De echtgenoot is het zat dat Bailey’s werk altijd voor gaat (I’m tired. Tired of her choosing everything over me and our marriage. You tell her this is the last time and I’m finished). Wanneer Bailey dit hoort is ze boos en ze vindt dat haar man zich aan zijn huwelijksgeloften moet houden, zoals zij zich daar ook aan houdt náást haar geloften als chirurg. Wanneer haar echtgenoot dit weer hoort is ook hij boos en hij gaat weg. Dit komt overeen met het onderzoek van Glascock (2003), die aangeeft dat getrouwde vrouwen minder vaak een baan hebben op televisie. In dit geval wordt geïmpliceerd dat het voor een vrouw niet mogelijk is om zowel een goede baan als een goed huwelijk te hebben.

Ondertussen verloopt de operatie niet erg soepeltjes. Er gaat steeds iets mis waardoor Dr. Bailey nog langer met hem bezig is. Ze zegt tegen hem (terwijl hij onder narcose is) “A person can only rise so high, now I’m rising above, but there’s a ceiling, and I’m about to hit it.”, waarmee ze aangeeft dat ze het helemaal met hem heeft gehad. Later vraagt zij aan O’Malley of hij ook niet vindt dat de huid rondom de wond er slecht uit ziet, want “if it is, I’m going to have to reposition the incision so that it approximates more correctly. If I do that, this man’s swastika tattoo might be unrecognizable.” Hieruit blijkt dat zij expres een gedeelte van de huid wegsnijdt, waardoor de tatoeage onherkenbaar wordt. Dit is haar ‘wraak’ op de man.

Wanneer de patiënt weer terug is op de ziekenzaal, wordt hij nabehandeld door O’Malley. Hij ziet dat zijn tatoeage onherkenbaar is veranderd en hij is boos. O’Malley maakt hem duidelijk dat hij wel eens wat dankbaarder mag zijn, hij zegt “Well… Dr Bailey did save your life today. A black woman saved your life with a great personal cost. So maybe next time you’re looking at your tattoo and you think of how much better all these white guys are than everyone else you can think of that because, between you and me, if I had been alone in that OR you’d be dead right now. And since we’re sharing belief systems, I belief if you were dead, the world would be a better place.”. Hiermee maakt O’Malley duidelijk dat hij bewondering heeft voor de manier waarop Dr. Bailey hiermee is omgegaan. Ze heeft door deze man zelfs huwelijksproblemen. O’Malley laat de man weten dat hij zijn overtuigingen absoluut afgrijselijk vindt, want hij zegt de man zelf vermoord te zouden hebben als hij alleen was in de operatiekamer, en dat hij de wereld een betere plek zou vinden als deze man dood was. Dat is een hele heftige uitspraak maar maakt daardoor goed duidelijk hoe er wordt gedacht over extreem racistische mensen. De man zelf heeft helemaal niet door hoe ‘slecht’ hij is, hij zegt “O look I’m not the devil okey? I’m just a guy with a belief system. Mary (zijn donkere collega op de ambulance) is a nice girl, we save lives together that’s a good time. Now if she wanted to marry my brother I would have a problem with that but so would a lot of people.” Daarmee geeft hij echter aan dat hij een donkere vrouw niet goed genoeg zou vinden voor een blanke man, alleen om haar huidskleur, hoe aardig ze ook is.

De laatste scène betreffende dit onderwerp is een scène tussen Dr. Yang en Dr. Bailey. Dr. Yang geeft aan dat zij het niet netjes vindt wat Dr. Bailey die dag gedaan heeft. “What you did, pulling me off of Hahn’s service, was an abusive power. You needed help, okay, but you used me, because of the color of my skin. You compromised the quality of my education, because of my color. I resent it.” Zij heeft hiermee wel een punt dat Dr. Bailey zelf die dag ook op een bepaalde manier racistisch is geweest. Zij heeft Dr. Yang alleen gevraagd om te helpen, omdat ook zij een andere huidskleur heeft, terwijl Dr. Yang daardoor een kans miste om haar carrière op te bouwen bij Dr. Hahn. Dit geeft een extra dimensie aan het begrip racisme en zeker binnen deze aflevering van Grey’s Anatomy. Het toont aan wat een gecompliceerd begrip racisme eigenlijk is en dat het moeilijk is om hier goed mee om te gaan.

Conclusie

Naar aanleiding van de semiotische- en discours analyse kan antwoord worden gegeven op de onderzoeksvraag. Ten eerste is het opvallend dat veel artsen in de serie vrouwen zijn. Dr. Bailey denkt in eerste instantie bij de patiënt dat hij haar niet als arts wil omdat ze een vrouw is, en zij geeft dan aan dat vrouwen zelfs slimmer zijn dan mannen. De serie maakt dus duidelijk dat vrouwen heel goed professionele functies kunnen bekleden. Daar is echter wel een kanttekening bij, uit de serie blijkt ook dat het voor een vrouw met een goede baan moeilijk is om daarnaast ook een goed huwelijk te hebben, want Dr. Bailey heeft in deze aflevering huwelijksproblemen met haar man, omdat hij vindt dat ze haar baan altijd boven hem verkiest.

Met betrekking tot etniciteit kan gezegd worden dat er naar mijn mening een realistisch beeld wordt geschetst in deze aflevering. Ik vind het heel goed dat er meerdere donkere artsen in de serie zijn, televisieprogramma’s hebben zich blijkbaar verder ontwikkeld na de beschrijving van Glascock (2003); donkere mensen spelen niet alleen meer in series met alleen donkere mensen of in komedies. De serie overstijgt ook het stereotype beeld van de hardwerkende donkere vrouw dat Bell (2004) beschrijft, want Dr. Bailey wordt neergezet als een harde, maar ook gevoelige en moederlijke vrouw.

In deze aflevering van Grey’s Anatomy wordt heel realistisch omgegaan met racisme. De artsen maken allemaal duidelijk dat ze absoluut niet gediend zijn van racisme en de donkere artsen proberen erboven te staan. Uit de laatste scene blijkt echter weer hoe gecompliceerd dat is, want terwijl Dr. Bailey probeert om er zelf boven te staan, is ze zelf onbewust ook racistisch geweest naar haar collega, Dr. Yang.

Al met al kan worden geconcludeerd dat in de aflevering Crash into me van Grey’s Anatomy een realistisch beeld wordt geschetst van zowel gender als etniciteit, zonder gebruik te maken van stereotypen.

Het materiaal voor dit onderzoek, de afleveringen van Grey’s Anatomy, zijn bekeken op internet:
Crash into me, part 1:
http://www.cucirca.com/2008/01/17/greys-anatomy-season-4-episode-9-crash-into-me-part-1/
Crash into me, part 2:
http://www.cucirca.com/2008/01/17/greys-anatomy-season-4-episode-10-crash-into-me-2/