Het déjà vu-gevoel

Het déjà vu-gevoel: iedereen heeft het al eens meegemaakt: op het moment dat je iets ziet, heb je sterk het gevoel dat je het al eens eerder hebt gezien, maar je kan de vinger er niet op leggen waar en wanneer. Wat is een déjà vu precies en hoe ontstaat het?

Betekenis

Déjà vu is afkomstig van het franse al eens gezien. Het betekent dus letterlijk dat je het gebeurde al eens eerder hebt gezien. De franse onderzoeker Émile Boirac schreef voor het eerst over déjà vu in zijn boek L'Avenir des Sciences Psychiques (De toekomst van de psychische wetenschappen). In de wetenschap wordt met een déjà vu een onechte herinnering aangegeven. In het dagelijks leven gebruiken mensen het ook vaak als iets voor wat ze daadwerkelijk eerder hebben meegemaakt, maar dit is eigenlijk niet het juiste gebruik voor het woord déjà vu.

Kortsluiting in de hersenen

Het ontstaan van een déjà vu heeft verschillende verklaringen. Een daarvan is een soort kortsluiting in de hersenen. Wanneer een mens dat ziet, wordt het beeld eerst opgeslagen zodat men zich er bewust van wordt, daarna pas wordt het totaalplaatje in de hersenen opgeslagen als herinnering. Tijdens een déjà vu gaat er iets mis in de hersenen: het beeld wordt eerst opgeslagen in de hersenen, en daarna wordt men zich pas bewust van het beeld. Doordat het beeld wel al was opgeslagen in de hersenen, en de bewustwording pas later komt, lijkt het alsof het beeld een herinnering is. Maar omdat het nooit eerder is gebeurt, kan de persoon zich maar niet herinneren waar het beeld dan eerder is gezien. Een franse psychiater, Pierre Janet, beschrijft juist dat een déjà vu ontstaat doordat een beeld zich splits en via twee verschillende prikkels wordt doorgegeven, waarbij de ene prikkel eerder de hersenen bereikt dan de andere. Hierdoor zullen de hersenen het later binnen gekomen beeld als herinnering herkennen.

Reïncarnatie

Een andere verklaring, die niet wetenschappelijk onderbouwd kan worden, zou zijn dat het beeld al eerder is gezien in een eerder leven, zoals bij reïncarnatie of uittreding uit het lichaam. Er zijn verschillende studies gedaan naar buitenzintuigelijke waarnemingen, waarvan er nog niet eerder een echte verklaring of bewijs voor gegeven kon worden. Het déjà vu-gevoel zoals bij reïncarnatie of uittreding uit het lichaam, kan daarom niet goed bewezen worden verklaard.

Meerdere varianten

Déjà vu wordt vaak gebruikt voor alles wat men denkt al eens eerder meegemaakt te hebben, gezien te hebben of gehoord te hebben. Toch klopt dit niet helemaal. Déjà vu slaat op het visuele aspect: het zien van beelden. Déjà vu slaat op iets al eerder meegemaakt of beleefd te hebben. Déjà senti betekent dat men al eens iets eerder heeft gevoeld. En tenslotte is er nog het déjà visité; het gevoel ergens al eens eerder te zijn geweest.