Proefpersonen zijn noodzakelijk voor de wetenschap

Proefpersonen zijn noodzakelijk voor de wetenschap. Zonder een medicijn op mensen te testen kan men de gevolgen die het heeft op het menselijk lichaam niet meten. Maar ook op het gebied van communicatie en psychologie zijn proefpersonen onontbeerlijk om vooruitgang in de wetenschap te boeken.

Welke soorten proefpersonen kennen we

Mensen kunnen zich opgeven als proefpersoon om bijv. een medicijn te testen. Een medicijn wat getest gaat worden heeft dan al een lange weg doorlopen maar onvermijdelijk komt het moment dat er beoordeeld moet worden wat het effect van het medicijn is op mensen. Hiervoor kunnen gezonde proefpersonen worden gevraagd maar soms gaat het ook om proefpersonen die een ziekte hebben en waar nieuwe medicijnen geprobeerd gaan worden. Vaak worden proefpersonen gezocht in bepaalde leeftijdscategoriën. Of men zoekt vrijwilligers die roken of alcohol gebruiken. Ook kan het gaan om mensen met overgewicht. Bij het bestrijden van pijn worden soms proefpersonen gevraagd die regelmatig pijnen hebben. Het gebeurt dan wel eens dat mensen de kans grijpen om mee te doen aan een onderzoek onder het motto "baadt het niet dan schaadt het niet".

Ook in de wereld van de psychologie wordt gewerkt met proefpersonen. Tests worden uitgevoerd waarbij gewerkt wordt met twee groepen die een verschillende behandeling krijgen of aan wie verschillende vragen worden gesteld. Ook in de voedingsindustrie werkt met met proefpersonen. Men vraagt aan de proefpersoon een product gedurende een bepaalde tijd te gebruiken en dan de ervaringen te vermelden. Er kan gewerkt worden met enquêtes. Mensen wordt gevraagd om met vaste tussenpozen een enquête in te vullen. Tenslotte worden op het financiële vlak ook regelmatig onderzoekingen gedaan. Proefpersonen gebruiken gedurende een van tevoren vastgestelde tijd een bepaald bedrag aan inkomen en moeten daarvan rondkomen. Hiermee kan een goed inzicht gekregen worden in het bestedingspatroon van mensen.

Wat kun je verwachten als proefpersoon

Als leek weet je niet wat je te wachten staat als je jezelf aanmeldt als proefpersoon. Daarom is het belangrijk om goed te informeren naar de risico's maar ook naar de voorwaarden. Als proefpersoon ga je een overeenkomst aan waarbij beide partijen iets te bieden hebben. De organisatie die proefpersonen vraagt zal meestal een financiële vergoeding geven en soms als opname nodig is voeding en huisvesting en vergoeding van reiskosten. Deze zaken zullen vooraf grondig besproken moeten worden. Wat gaat er precies gebeuren en wat wil je wel en wat wil je niet als proefpersoon. Welke risico's loop je en staat er zwart op wit wat de gevolgen zijn als het experiment anders uitvalt dan verwacht? Wat gebeurt er met de uitkomsten van het onderzoek? Is de privacy gewaarborgd? Krijg je de eindresultaten van het onderzoek te horen als het is afgerond? De ervaring is dat mensen die veel pijn lijden soms weinig kritisch staan tegenover een experiment. Men zegt dan al snel "als ik maar van de pijn afgeholpen wordt." Experimenten in de voedingsindustrie zijn soms leuk om te doen maar ook hier zal men de vraag moeten stellen, wat gebeurt er met de uitslagen van het experiment en is de privacy gewaarborgd. Bij het invullen van enquêtes is het erg belangrijk om na te gaan hoeveel tijd het experiment zal gaan kosten en gedurende welke periode men de enquêtes gaat invullen. Het is erg vervelend om na afloop van een experiment nog benaderd te worden met formulieren of vragen die niet meer nodig zijn.

Hoe is het gesteld met de vergoeding

De vergoeding om als proefpersoon deel te nemen aan een onderzoek of experiment ligt in Nederland erg laag. Mensen denken soms dat hoe hoger de vergoeding is hoe hoger het risico. Maar dat is niet het geval. Soms wordt een kleine vergoeding gegeven maar bij intensievere onderzoeken is 100 euro bruto per 24 uur (bij opname ) wel gebruikelijk. Ook zijn er instituten die een vergoeding verstrekken die gebaseerd is op het minimumloon. Een reiskostenvergoeding van 19 cent per km. is normaal. Bij de faculteit sociale wetenschappen te Leiden worden regelmatig proefpersonen gevraagd voor psychologische experimenten. De vergoeding hiervoor bedraagt tussen de 6 en 20 euro per uur.

Centrum for Human Drug Research

Het C.H.D.R. doet al 16 jaar onderzoek bij mensen om het effect en het gedrag van nieuwe en bestaande medicijnen te onderzoeken. Voorbeelden van onderzoeken bij het C.H.D.R. zijn:

• rugpijn
• slaapmiddelen
• Bloedstollingsonderzoek
• Diabetesonderzoek
• Nieuwe middelen tegen kanker

Hoe gaat een onderzoek van start
Alvorens een onderzoek van start gaat is het eerst beoordeeld door een commissie voor medische ethiek. In deze commissie zitten specialisten maar ook juristen. Als men zich heeft aangemeld om als proefpersoon te fungeren dan ontvangt men een uitnodiging. Er volgt een gesprek waarbij men uitleg krijgt over het onderzoek en onderzoeksmateriaal kan men thuis doorlezen. Daarna wordt een afspraak gemaakt voor medisch onderzoek en na goedkeuring kunnen afspraken gemaakt worden voor onderzoeksdata. Men kan zich op ieder moment tijdens het onderzoek terugtrekken zonder schadevergoeding te hoeven betalen. Dit is wettelijk geregeld. Ook is men volledig wettelijk verzekerd. Er wordt een proefpersonenverzekering afgesloten.

Waar kan men zich aanmelden

• Proefbunny.nl
• Proefpersonen.nl
• PRA international
• Link2trials.nl

Proefbunny.nl
Proefbunny.nl is een site die is opgezet door studenten van de universiteit Utrecht om onderzoekers te helpen aan proefpersonen. Op het online prikbord vind je een groot aantal onderzoeken waarvoor proefpersonen worden gevraagd en dit kan uiteen lopen van medische onderzoeken tot computertaken. Bij proefbunny.nl. zie je de oproepen van de universiteiten van Utrecht, Nijmegen, Amsterdam, Rotterdam, Leiden en Groningen. De vergoedingen staan op de site vermeld. Een mooie manier om soms op een gemakkelijke manier iets bij te verdienen.

Proefpersonen.nl
Ook bij proefpersonen.nl. kan men zich aanmelden. Deze website heeft als doel om onderzoekers en vrijwilligers bij elkaar te brengen. Ook kan men zich hier aanmelden om deel te nemen aan enquêtes en het invullen van vragenlijsten voor marktonderzzoek. De vergoeding bestaat dan uit punten die men later kan inwisselen voor geld.

PRA international
Bij PRA international kan men terecht als proefpersoon. PRA werkt in opdracht van geneesmiddelenfabrikanten. Er zijn bij deze organisatie 450 professionals werkzaam en men werkt nauw samen met de universiteit van Groningen. Er zijn vestigingen in Groningen, Assen en Zuidlaren.

Link2trials.nl
Dit is een professionele organisatie die al lange tijd werkt met proefpersonen voor:

• geneesmiddelenonderzoek
• psychologisch onderzoek
• voedingsmiddelenonderzoek
• onderzoek medische apparatuur.