Smartengeld en schadevergoeding

Smartengeld is een begrip in het Nederlandse rechtssysteem wat een vorm van schadevergoeding bij letselschade betreft. Smartengeld is een vorm van compensatie van het aangedane leed voor het slachtoffer. Er zijn een aantal richtlijnen die aangeven wanneer je recht op smartengeld hebt en wanneer niet. Bovendien zijn er ook richtlijnen voor de hoogte van het smartengeld, al blijft smartengeld complex maatwerk.

De geschiedenis van het smartengeld

Smartengeld is een begrip dat al eeuwenlang bestaat. In vroegere eeuwen had smartengeld een soort vergeldingsfunctie: wanneer een dader het slachtoffer geen bepaald bedrag aan smartengeld kon betalen, mocht het slachtoffer de dader hetzelfde leed toebrengen. Een soort oog om oog, tand om tand dus.

Het huidge smartengeld
Tegenwoordig is het nut van smartengeld puur en alleen compensatie. Smartengeld zal het leed bij het slachtoffer uiteraard niet wegnemen, maar kan de pijn wel enigzins verzachten. Smarten geld kan gezien worden als een fonds waarmee men zelf vervangende vreugde kan kopen.

Wanneer heb je recht op smartengeld?

Volgens artikel 6:106 uit het Burgerlijk Wetboek heb je in een aantal gevallen recht op een schadevergoeding dan wel smartengeld:

• In gevallen waarin een ander opzettelijk nadeel toegebracht heeft aan het slachtoffer
• Bij lichamelijk letsel
• Bij het schenden van de eer of goede naam
• Bij aantasten van de goede naam van de nagedachtenis van een overledene
• Bij aantasten in de persoon (psychisch leed)

Affectieschade
Nederland kent momenteel geen uitkering van smartengeld aan dierbaren van het slachtoffer welke immers ook schade kunnen ondervinden. Er is wel een wetsvoortsel ingediend om dit te veranderen. Affectieschade is bijvoorbeeld verdriet om de dood van een ander.

Hoogte smartengeld

Het is niet eenvoudig om een geschikte hoogte van smartengeld te bepalen. In het bepalen van de hoogte van het smartengeld zijn echter wel een aantal richtlijnen:

• De leeftijd van het slachtoffer
• De burgerlijke staat van het slachtoffer
• Het beroep van het slachtoffer
• De ernst van het ongeval
• De medische behandeling
• Mate van arbeidsongeschiktheid
• Mate van blijvende invaliditeit
• Belemmering van toekomstkansen en dagelijks leven

Het definitieve bedrag smartengeld kan pas bepaald worden in een medisch eindstadium wanneer het algeheel herstel met grote nauwkeurigheid bepaald kan worden. Voor die tijd kan men vaak wel voorschotten van het smartengeld krijgen.

De bundel "Smartengeld"
Om de 3 jaar geeft de ANWB een bundel uit welke Smartengeld genoemd wordt. Deze bundel is opgenomen in het vakblad Verkeersrecht. Deze bundel bevat ondermeer een overzicht van toegekende bedragen.

Dit artikel maakt onderdeel uit van de special Letselschade en smartengeld