Wie als erfgenaam en erfgenamen
Wie erft eigenlijk volgens de wet uw vermogen en nalatenschap. Dat wil zeggen, wanneer er geen testament is opgesteld. Wie is erfgenaam of zijn de erfgenamen volgens het wettelijk erfrecht. Kan bijvoorbeeld iedereen mijn erfgenaam zijn of niet en is iedereen wel bevoegd om erfgenaam te zijn. Wat erft de langstlevende. Deze vragen over de afwikkeling van een erfenis, wilsrechten, plaatsvervulling en nalatenschap worden hier beantwoord. Let ook op de gevolgen van plaatsvervulling.Wie als erfgenaam of erfgenamen
Zonder een testament kan alleen de eigen familie voor een erfenis en nalatenschap in aanmerking komen. De bloedverwanten zijn namelijk uw wettelijke erfgenamen en bijvoorbeeld niet de schoondochters, schoonzonen, schoonzussen, zwagers, aangetrouwde kinderen, stiefkind, pleegkinderen en zo verder. Uitzondering op deze hoofdregel zijn de echtgenoot, echtgenote of geregistreerde partner. Wie zonder notarieel samenlevingscontract met zorgplicht samenwoont kan volgens de wet niet van de ander erven. Belangrijke voorwaarde om erfgenaam te kunnen zijn is dat u in leven bent. Iemand die is overleden of nog niet is geboren kan niet van u erven. Alleen wanneer een vrouw aantoonbaar in verwachting is op het moment dat haar partner komt te overlijden wordt het kind van de vrouw erfgenaam zodra het levend ter wereld komt.Wie erft niet van u
De volgende personen erven niet van u:- De onbevoegde erfgenaam.
- Wie is onterfd via een testament.
- Wie eerder dan de erflater of gelijktijdig met de erflater is overleden. Dan zal sprake zijn van plaatsvervulling. Diens kinderen erven dan gezamenlijk wat de oorspronkelijke erfgenaam alleen zou hebben geërfd als hij nog in leven zou zijn geweest.
- Iemand van wie het erfrecht is vervallen. Bijvoorbeeld als door die persoon niet aan de voorwaarden is voldaan.
- Iemand die de erfenis verwerpt.
Kinderen uit huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwonen
Het maakt verschil of een kind wordt geboren in een huwelijk of bij geregistreerd partnerschap dan wel bij een paar dat samenwoont:- Een kind geboren binnen een huwelijk erft van zijn ouders via versterf, tenzij het onterfd is. Datzelfde geldt voor geregistreerd partnerschap.
- Bij samenwonen erft een kind alleen van zijn moeder als niet de vader het kind heeft erkend als zijn kind.
Andersom kan ook. Als een kind eerder sterft in een huwelijk of geregistreerd partnerschap zijn beide ouders erfgenaam. Anders alleen de biologische moeder, als het kind niet ook door de partner is erkend.
Adoptie
Een definitief geadopteerd kind erft van zijn adoptie-ouders en niet van zijn biologische ouders. Die lijn is namelijk verbroken via de adoptie. Andersom, bij eerder overlijden van het kind, erven de adoptie ouders van een adoptiekind.Onbevoegde erfgenaam en erfgenamen
Een aantal mensen is wettelijk uitgesloten van een erfenis. Onbevoegde erfgenamen zijn personen, die kunnen beïnvloeden dat iemand niet volledig uit vrije wil komt te overlijden of een testament opstelt dat eigenlijk niet volledig conform de wens van de erflater is. Denk hierbij aan:- De behandelende arts van de erflater.
- De notaris, die het testament heeft opgemaakt voor de erflater.
- De geestelijk verzorger of het personeel van het een verzorgingstehuis van de erflater.
- Wie is veroordeeld voor een misdrijf tegen de erflater, en daarbij toerekeningsvatbaar was.
- Wie heeft verhinderd dat het testament tijdig kon worden herroepen of het testament heeft vervalst.
Ook familie die aan een of meerdere van deze voorwaarden voldoet kan wettelijk van een erfenis worden uitgesloten. Met of zonder testament.
Vier groepen erfgenamen als erfenis openvalt
Volgens het wettelijk erfrecht zijn er vier groepen erfgenamen. De rangorde van deze groepen is erg belangrijk. Pas als er geen levend familielid in een groep is, komt de volgende groep aan bod. Dus eerst groep 1 en als daar geen erfgenaam meer in leven is groep 2 en zo verder. De vier groepen zijn:- De echtgenoot of echtgenote, geregistreerd partner en de kinderen. Echtgenoten mogen niet van tafel en bed gescheiden zijn.
- De ouders, broers en zussen. Ouders erven minimaal een kwart. Ook halfbroers en halfzusters zijn erfgenamen. Hun deel in de erfenis bedraagt de helft van het erfdeel van een volle broer of volle zus. Als een broer of zus voorafgaand is overleden, zijn diens kinderen erfgenaam.
- De grootouders van de erflater.
- De overgrootouders, kleinkinderen, tot in de zesde graad.
Als er tot in de zesde graad geen erfgenamen zijn, vervalt de nalatenschap aan de staat.
Langstlevende echtgenoot en partner als erfgenaam
Voor elke groep van erfgenamen geldt dat iedereen in dezelfde groep ook het zelfde erfdeel en dezelfde rechten heeft. Er zijn drie uitzonderingen:- In groep 1 de wettelijke echtgenoot, echtgenote of geregistreerde partner, die als langstlevende overblijft. De erfenis valt toe aan de langstlevende, terwijl de kinderen een vordering krijgen op de langstlevende ter grootte van hun erfdeel.
- In groep 2 de ouders ten opzichte van de overige erfgenamen.
- In groep 2 de volle broers en zusters ten opzichte van de half broers of zussen.
Langstlevende maakt kindsdeel erfenis op
De kinderen hebben bij een langstlevende testament een vordering op de langstlevende. De langstlevende mag ongestoord leven en vermogen gebruiken en uitgeven, maar daarbij moet hij wel rekening houden met de vordering van de kinderen. Als sprake is van verkwisting kan de kantonrechter desgevraagd een deel van het vermogen onder bewind stellen en daarmee veilig stellen voor de kinderen.Stiefoudergevaar en wilsrechten
Als een langstlevende ouder van plan is om te hertrouwen, kunnen kinderen als er geen testament is hun wilsrechten uitoefenen. Dit gevaar van het hertrouwen en de mogelijke benadeling van de kinderen uit het eerste huwelijk heet het stiefoudergevaar. Kinderen kunnen hun wilsrechten uitoefenen als:- De langstlevende ouder hertrouwt.
- De langstlevende ouder overlijdt.
- De stiefouder hertrouwt.
- De stiefouder overlijdt.
Goederen kunnen worden opgeëist als er geen testament is. Daarentegen kunnen de wilsrechten in een testament ook worden beperkt, opgeheven of uitgebreid.
Plaatsvervulling erfgenaam bij erfenis en nalatenschap
Ook plaatsvervulling bepaalt wie uw vermogen en nalatenschap erft. Als een erfgenaam uit een bepaalde groep niet meer leeft, of afziet van een erfenis, kunnen zijn afstammelingen voor deze erfgenaam in de plaats treden. Het erfdeel van de erfgenaam wordt dan via plaatsvervulling onder zijn afstammelingen verdeeld.Voorbeeld van plaatsvervulling bij openvallen erfenis
Stel, u hebt een oom die een broer is van uw overleden grootmoeder. Hij was enig kind, nooit getrouwd, en kinderloos en uw ouders zijn helaas ook overleden. Plaatsvervulling betekent dan het volgende:- In groep 1 zijn geen erfgenamen aanwezig en is er geen plaatsvervulling, omdat de oom ongetrouwd was en kinderloos.
- In groep 2 zijn ook geen erfgenamen te vinden. De oom was enig kind en zijn ouders zijn inmiddels overleden. Geen plaatsvervulling.
- In groep 3 hebben we een ander beeld. De grootouders zijn weliswaar overleden, maar de grootouders hadden wel kinderen, waaronder uw grootmoeder. Aangezien uw ouders in dit voorbeeld niet meer leven, die anders als eerste voor plaatsvervulling in aanmerking zouden komen, komen nu hun kinderen daarvoor in de plaats. En dat bent u zelf.
Testament en notaris
Als u ook anderen dan uw bloedverwanten vermogen wilt nalaten, of zeker wilt zijn dat bepaalde goederen bij een van te voren bepaald erfgenaam terecht komen, of andere voorwaarden aan de erfenis wilt stellen, doet u er goed aan om bij de notaris een testament te laten opstellen. De wet bepaalt de basis van de verdeling van de erfenis en een testament is uw verfijning daarop.Conclusie wie als erfgenaam of erfgenamen
Het wettelijk erfrecht regelt wie uw erfgenamen zijn. Als u het anders wilt, zoek dan een goede notaris en laat een testament opstellen. Zo kan vaak de afdracht van veel successierechten en erfbelasting, maar ook veel narigheid tussen erfgenamen worden voorkomen.Gerelateerde artikelen
Wat is erfbelasting? Na het overlijden gaan de bezittingen van de overledene over naar één of meerdere nabestaanden. In d…Erfbelasting 2011 – 2012: vrijstellingen en tarieven Wie een erfenis ontvangt, moet daar belasting over betalen: de zogen…
Erfenis en de rekening van de overledene De regels bij een erfenis zijn niet altijd eenvoudig. Een vraag waar erfgenamen…
Erfenis regelen, regel uw testament Zonder testament wordt uw nalatenschap volgens de wet verdeeld. Met testament regelt…
Erfenissen: wie erft niet? Bij overlijden van de erflater valt de erfenis 'open.' Volgens de wettelijke regeling of bij a…
Reageer op het artikel "Wie als erfgenaam en erfgenamen"
G. B. de Graaf, 10-02-2012 20:09
Een man waarvan de vrouw is overleden heeft 3 kinderen . Stel: een van de kinderen overlijd, is zelf getrouwd en heeft 1 kind. Hoe wordt de erfenis verdeeld na overlijden van de man in kwestie. b.v.d.
Reactie infoteur, 11-02-2012
Beste G. B. de Graaf,
Als het niet ook zijn kinderen zijn en er niets is geregeld met een testament gaat de erfenis van de man niet naar betreffende kinderen. Als het wel zijn kinderen zijn en een kind overlijdt zoals u aangeeft, dan treedt plaatsvervulling op:
http://www.wetenschap.infonu.nl/recht-en-wet/77142-wat-is-plaatsvervulling-in-erfrecht.html
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Leon van Lieshout, 29-10-2011 20:02
Mijn moeder is in februari van dit jaar overleden. Mijn vader, zus en ik zijn de erfgenamen. Mijn zus is onlangs ook overleden. Was ongetrouwd en had geen kinderen. Een testament was er niet. Alleen mijn vader en ik (broer) leven nog. Naar wie gaat haar erfenis.
Reactie infoteur, 29-10-2011
Beste Leon van Lieshout,
Haar aandeel gaat in gelijke porties naar uw vader en u. Vanwege de korte periode waarna uw zus is overleden na uw moeder, hoeft niet eerst namens uw zus erfbelasting betaald te worden en dan nog eens door jullie, maar alleen door jullie.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Muirgheal, 09-07-2011 11:21
Situatie: Mijn oom (overleden broer van mijn vader) en tante hebben geen kinderen. Zij waren getrouwd en hebben geen testament. Als mijn tante komt te overlijden gaat dan de nalatenschap ook naar de bloedverwanten (broers en zussen) van mijn oom? Ook al is hij eerder overleden dan mijn tante?
Reactie infoteur, 09-07-2011
Beste Muirgheal,
Ja, de broers en zussen van uw overleden oom erven gezamenlijk wat uw oom alleen geërfd zou hebben.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Petra, 21-06-2011 23:24
Vraag: mijn broer is overleden, een jaar eerder zijn vrouw. In gemeenschap van goederen getrouwd. Zijn vrouw had een volwassen zoon uit een eerder huwelijk. Samen geen kinderen. Ouders eerder overleden.
Heeft de zoon nog ergens recht op?
Reactie infoteur, 22-06-2011
Beste Petra,
De zoon heeft in ieder geval recht op zijn erfdeel uit de nalatenschap van zijn moeder.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Erik, 05-06-2011 13:47
Vraagje:
Ik ben hertrouwd en heb uit een eerder huwelijk 2 kinderen en in mijn huidig huwelijk 1kind. Indien wij beide komen te overlijden zijn mijn kinderen uit het eerdere huwelijk gelijk aan het kind uit mijn 2e huwelijk?
Reactie infoteur, 05-06-2011
Beste Erik,
Als per testament niet anders is geregeld, geldt dat:
a) al uw kinderen ten opzichte van u gelijk zijn, maar niet ten opzichte van uw 2e echtgenote.
b) uw kinderen uit het 1e huwelijk niet automatisch erven van uw 2e vrouw.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Johnson, 12-05-2011 01:23
Beste,
Ten zeerste bedankt voor de hulpzame info...
Mijn situatie is als het volgt; een oom van mij (de broer van mijn moeder) is komen overlijden. Er zijn nog 'n heleboel zussen en broers in leven van de overleden oom, allemaal met 'n groot aantal kinderen (waaronder ik dus, als kind van zijn zus). Geen testament.
Als ik het goed doorheb, behoor ik, als zijn neef, normaal gezien niét tot 1 vd 4 groepen, maar zou toch indien iedéreen vd héle familie de verwerping van de erfenis indient (wat het geval ook zal zijn door zijn schulden), wel op de 1e - en enige? - plaats komen als erfgenaam, als 'plaatsvervulling erfgenaam'? Zo zou ik dan toch zijn schulden moeten dragen, indien ik, stel, zijn erfenis niét zou verwerpen?
Alvast grote dank,
Mvg
Johnson
Reactie infoteur, 12-05-2011
Beste Johnson,
Als uw moeder de erfenis verwerpt, komt voor haar erfdeel via plaatsvervulling de bal al bij u te liggen. Dan zult u al moeten aangeven of u de erfenis aanvaardt of niet.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Willemsen, 26-03-2011 15:40
Mijn oom en tante zijn op de zelfde dag overleden. 81 86 jaar oud zij hadden geen kinderen alle broers en zussen zijn ook overleden wie zijn of komen in aanmerking als efgenamen
Reactie infoteur, 26-03-2011
Beste Willemsen,
1. Belangrijk is om te weten of er een testament is.
2. Als ze niet tegelijkertijd zijn gestorven kan ook de volgorde nog van belang zijn.
3. Als de broers en zussen kinderen hebben, komen die, als er geen testament is, als eerste in aanmerking.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw