Wat is een codicil voor testament

Een codicil is niet alleen iets medisch, zoals een donorcodicil dat is. U kunt thuis ook een codicil maken voor een deel van uw nalatenschap in goederen. Een codicil is veel goedkoper dan een testament, want er zijn geen notariskosten. Een codicil moet wel aan specifieke voorwaarden voldoen. Een codicil is volledig rechtsgeldig volgens het wettelijk erfrecht en moet worden nageleefd. U kunt met een codicil minder over uw nalatenschap en erfenis regelen dan met een uitgebreid testament.

Codicil als testament

Met een testament kunt u bij erfenissen veel meer regelen dan met een codicil. Maar een codicil heeft het grote voordeel dat u er niet voor naar de notaris hoeft te gaan, maar het zelf thuis kunt opstellen. Een codicil moet wel aan een aantal eisen voldoen. Zo moet het handgeschreven zijn, voorzien zijn van een datum en ondertekend zijn met uw handtekening. Als het codicil uit meer bladzijden bestaat, kunt u het beste elke pagina afzonderlijk nog eens voorzien van paraaf of handtekening. Een gedrukt of getypt codicil is dus niet rechtsgeldig.

Toch een testament in plaats van codicil

Een testament moet per se langs de notaris en door de notaris in het register worden ingeschreven. Dat betekent ook dat een testament niet zo snel veranderd wordt: u moet naar een notaris toe en daar meestal een aardig bedrag voor een nieuw testament betalen. Een voordeel van deze procedure van inschrijving in het Centraal Testamenten Register, CTR, is dat een testament niet snel zoek zal raken, terwijl dat wel het lot kan zijn van een door u geschreven codicil.

Wat regelen met een codicil

Zaken die u wel met een codicil rechtsgeldig kunt regelen zijn:

• Uw wensen voor uw eigen uitvaart. Hoe moet uw begrafenis of crematie worden geregeld en welke rouwbrief, muziek wilt u en zo verder.
• Wie uw financiële zaken moet gaan regelen. Overigens kan een executeur niet meer door middel van een codicil worden benoemd.
• U kunt bepaalde goederen legateren, zoals boeken, documenten, meubelen en lijfsieraden. Geld of schilderijen kunt u niet met een codicil legateren. Onroerende zaken kunnen ook niet via een codicil worden doorgegeven aan een ander.
• Het auteursrecht van uw werken na uw dood.

Geldzaken kunt u dus niet met een codicil regelen, maar moeten met een testament.

Codicil herroepen

Een codicil kunt u herroepen door een nieuw opvolgend codicil te maken. U herroept en vernietigt daarmee een eerder codicil en de daarin opgenomen beschikkingen.

Voorbeeld codicil

Een handgeschreven codicil zou als voorbeeld er als volgt uit kunnen zien:

CODICIL De ondergetekende (naam, voornamen, beroep, woonplaats, adres, geboorteplaats, geboortedatum) verklaart het volgende. Ik legateer vrij van rechten en kosten: aan (...) wonende te (...) mijn (...) aan (...) wonende te (...) mijn (...) aan (...) wonende te (...) mijn (...) Aldus eigenhandig geschreven, gedagtekend en ondertekend. Te ........ (plaats) ..... (dag) ....... 20.. (jaar)

Nadelen van een codicil

Enkele nadelen van een codicil zijn:

• Een codicil staat niet geregistreerd als u het niet apart laat registreren. Een kopie ervan kunt u wel bij een notaris in bewaring geven.
• Een codicil kan gemakkelijk zoek raken.
• Het kan eenvoudig worden weggemoffeld. Overigens is dit een ernstig misdrijf: wie dit doet en het is aantoonbaar, verliest zijn rechten als erfgenaam.
• Het kan gebeuren dat erfgenamen niet op de hoogte zijn van een codicil.
• Het kan zijn dat een begunstigde in een codicil niet op de hoogte is en niet op de hoogte wordt gebracht van het bestaan van het codicil.
• U kunt niet zo veel regelen via een codicil als met een testament.

Legaat of codicil

U kunt ook aan iemand iets nalaten via een legaat, maar als de legataris voortijdig komt te overlijden wordt een legaat waardeloos. Een codicil is dan wel zo handig en veel goedkoper. Zorg ervoor dat u ook in een codicil hetgeen u wilt nalaten aan iemand goed beschrijft, zodat niet onduidelijk blijft welke ring of armband u bedoelde.

Donorcodicil

Een bijzondere vorm van codicil is een donorcodicil, waarmee u toestemming geeft om na uw overlijden uw organen of weefsels te mogen transplanteren. Een donorcodicil wordt in ons land veelal centraal geregistreerd, maar kunt u ook zonder registratie als laatste wil bij u dragen. Het is dan wel zaak uw partner en familie hiervan op de hoogte te brengen. Het kan namelijk gebeuren dat uw handgeschreven donorcodicil op het moment dat het nodig is niet wordt gevonden.

Levenstestament

Een levenstestament stelt u op om allerlei zaken tijdens uw leven te regelen. U regelt zo wat er op uw oude dag zou moeten gebeuren en wie dat voor u zou mag doen. Zie voor meer informatie bijgevoegd artikel over het levenstestament.

Slot

Als u wilt dat uw codicil wordt uitgevoerd en dus niet in de vergetelheid raakt, moet u de begunstigden en de erfgenamen zeker vooraf op de hoogte stellen van uw wensen. Vergeet niet dat een codicil de rechtsgeldigheid heeft van een testament. Wilt u meer regelen voor uw erfenis en nalatenschap dan kunt u het beste bij een notaris een testament laten opstellen. Een codicil kan daarbij als bijlage worden toegevoegd. Doet u niets dan wordt de erfenis verdeeld volgens het wettelijk erfrecht. Zorg voor een goede afwikkeling van uw nalatenschap, zodat uw erfenis goed is geregeld.

Lees verder

• Levenstestament en wilsverklaring