Opsporing: verhoor van verdachte

Het verhoor van de verdachte vindt plaats op grond van artikel 29 Wetboek van Strafvordering. Dit geeft niet alleen aan dat een verdachte eerlijk verhoord moet worden, maar geeft de verdachte tevens een fundamenteel recht. De verdachte is, conform lid 1 van genoemd artikel, niet verplicht tot antwoorden (zwijgrecht). Als u wel antwoordt denk dan goed na wat u zegt. Onderteken een verklaring alleen als u er vierkant achter staat. Verder nog wat tips voor bij het verhoor.

De wijze van verhoor

De verhorende ambtenaar of rechter mag geen verklaring afdwingen. De verdachte MOET eerlijk verhoord worden. Dus bedreiging, bedrog of geweld is uitgesloten. Er mogen ook geen beloften van vrijstelling of vermindering van straf worden gedaan.

Zwijgrecht

Vóór het verhoor moet de verdachte aangegeven worden dat hij niet tot antwoorden verplicht is. Dit zwijgrecht heet cautie.

Een verhoor

Een verhoor zijn alle vragen die aan de verdachte worden gesteld betreffende een strafbaar feit. Er kan ook een antwoordkaart naar een verdachte worden gezonden met vragen erop. In dat geval is cautie niet verplicht. Bij een telefonisch verhoor is dit wel het geval. Bij staande houding is het weer niet noodzakelijk. In het proces-verbaal staat of cautie is gedaan. Als dat er niet op staat moet de rechter er vanuit gaan dat geen cautie heeft plaatsgehad. De Hoge Raad heeft bepaald dat de verklaring dan niets als bewijslast geldt.

Bekentenis

De bekentenis moet zoveel mogelijk in de eigen woorden van de verdachte worden opgenomen.

Tips voor een verhoor

Het kan zijn dat de politie haar macht misbruikt en probeert een verklaring af te dwingen. Hoe kunt u dan het beste handelen?

• Antwoord pas nadat u eerst heeft nagedacht.
• Ga geen antwoorden verzinnen. Als u twijfelt geeft dat dan aan.
• Vraag het verhoor door te lezen en zeg als er iets niet klopt.
• Teken alleen als u het er volledig mee eens bent.
• Realiseer u dat het uw verklaring is.
• Zorg dat er vanaf het begin een advocaat bij zit. Hier heeft u recht op. U kunt hem niet raadplegen maar hij kan wel toezien op de juiste gang van zaken.
• Realiseer u dat er een audio-visuele opname wordt gemaakt. Zo niet, weiger dan tot alles geregeld is.

Uw rechten als verdachte

Zorg dat u een afschrift krijgt van het verhoor. Schakel een advocaat in om het te regelen. Wanneer de politie weigert kunt u bezwaar indienen bij de Rechtbank. Zorg ook dat u zelf een onderzoek start (het horen van getuigen, het ophalen van gegevens van derden). Wacht niet de dagvaarding af maar begin zo snel mogelijk met het onderzoek. Een advocaat kan u hierbij van hulp zijn.

Wat te doen als de politie u onder druk zet?

Het komt regelmatig voor dat de politie een verdachte onder druk zet. U voelt zich daardoor gespannen en gaat fout antwoorden. Zet de politie zelf onder druk: weiger te antwoorden, weiger te eten en weiger te drinken. Wanneer u weigert te eten en te drinken dan zal er van buitenaf hulp komen, bijvoorbeeld een arts. U kunt tegen de arts zeggen dat u door de politie onder druk gezet wordt om een valse verklaring af te leggen. U kunt de arts uitleggen dat u dit psychisch niet aan kan. De arts zal dan de politie op haar verantwoordelijkheden moeten wijzen. Dit kan uw advocaat trouwens ook doen. Er zijn al in Nederland te veel onschuldige mensen voor jaren achter de tralies beland!

Lees meer in mijn special Opsporingsbevoegdheden: politie, marechaussee, OM.