Opsporing: inbeslagneming door justitie/politie

Spreken we over inbeslagneming door justitie c.q. politie dan hebben we het over goederen. Het wordt ter beschikking gesteld van justitie ten behoeve van strafvordering. Het gaat om zowel goederen van een verdachte als niet-verdachte. De algemene regels komen voor in het Wetboek van Strafvordering, Wet wapens en munitie, Visserijwet 1963, Vogelwet 1936, Wet op economische delicten, Jachtwet, Drank en Horecawet.

Wettelijke voorschriften

verplicht tot inbeslagneming
De opsporingsambtenaar is verplicht tot bevoegdheden inbeslagneming indien hij door het uitvoeren van het bevel de vindplaats weet van voorwerpen die verboden zijn vanwege schadelijkheid volksgezondheid of gevaar voor de veiligheid. Dit geldt niet als de officier van justitie anders beveelt.

buiten de wettelijke voorschriften in beslag nemen
Er kan ook buiten de wettelijke voorschriften in beslag worden genomen bij handhaving van de openbare orde en vrijwillige medewerking betrokkene.

definitie inbeslagneming Wetboek van Strafvordering
Art. 134, lid, WvSv: “Het onder zich nemen of gaan houden van een voorwerp ten behoeve van de strafvordering.”

Veilig stellen van voorwerpen

Het veilig stellen van voorwerpen betekent hetzelfde als inbeslagneming.

beslag beëindigd

1. Wanneer het in beslag genomen voorwerp wordt teruggegeven of de waarde ervan wordt uitbetaald.
2. Het OM de last geeft als bedoeld in art. 116, lid 2, onder c, WvSv.
3. De machtiging als bedoeld in art. 117 WvSv.
4. De bewaring ingevolge art. 118, derde lid WvSv.

formulieren
Er wordt een kennisgeving van inbeslagneming en een bewijs van ontvangst opgemaakt.

vragen
Opsporingsambtenaar moet zich afvragen of het voorwerp vatbaar is voor inbeslagneming en of hij bevoegd is.

Vatbaarheid voor inbeslagneming

welke voorwerpen?
Alle voorwerpen die kunnen dienen om waarheid aan het licht te brengen, verbeurd zijn verklaard, aan het verkeer onttrokken kunnen worden.

Bevoegdheid tot inbeslagneming

Dit is geregeld in art. 95 WvSv. Bevoegd zijn opsporingsambtenaar en burger. Burger moet in beslag genomen voorwerpen overdragen aan opsporingsambtenaar.

welke voorwerpen in beslag nemen?
De voorwerpen die de verdachte met zich voert.

onderzoek aan lichaam en kleding
Alleen als er ernstige bezwaren bestaan tegen de verdachte.

bij heterdaad
Bij heterdaad heeft de opsporingsambtenaar een algemene inbeslagnemingsbevoegdheid.

plaats
De opsporingsambtenaar mag elke plaats betreden als hij het voorwerp in beslag wil nemen. Hij mag echter niet de plaats doorzoeken. Hij kan wel bevriezingsmaatregelen treffen (bijv. de bewoner de toegang tot een bepaald vertrek ontzeggen).

Uitlevering in beslag genomen voorwerp

In geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in art.67, lid 1 WvSv. Dit geldt niet bij verschoningsrecht op grond van familierelatie, man-vrouw relatie, geregistreerde partnerschapsrelatie, geheimhoudingsplicht, bij gevaar van strafvervolging.

Brieven kunnen ook in beslag worden genomen, m.u.v. de houder van een concessie in de zin van art.2 Postwet, Telecommunicatiewet, andere instelling van vervoer.

Geen bevoegdheid inbeslagneming

In dit geval zal de rechter-commissaris, officier van justitie of een hulpofficier van justitie onder bepaalde voorwaarden van zijn bevoegdheid gebruik maken.

Bevoegdheid doorzoeken woning

woning doorzoeken zonder toestemming bewoner
In geval van heterdaad of in geval van verdenking van een misdrijf. Dit geldt zowel voor een officier van justitie als hulpofficier van justitie (met toestemming van de rechter-commissaris).

Anders dan een woning doorzoeken zonder toestemming bewoner ter inbeslagneming
In geval van van ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit of in geval van verdenking van een misdrijf.

doorzoeking ter inbeslagneming door opsporingsambtenaar
Ja, ingevolge art. 49 van de Wet wapen en munitie.

Opiumwet
De Opiumwet geeft geen bevoegdheid tot het instellen van een doorzoeking ter inbeslagneming.

strafrechtelijk financieel onderzoek
Opgave doen of inzage of afschrift geven van bescheiden of gegevens; op te geven of en zo ja welke vermogensbestanddelen hij onder zich heeft of heeft gehad.
In geval van verdenking van een strafbaar feit waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd en waardoor op geld waardeerbaar voordeel van enig belang kan zijn verkregen, kan een strafrechtelijk financieel onderzoek worden ingesteld.

Beslag op voorwerpen

conservatoir beslag op voorwerpen tot bewaring van het recht tot verhaal

• voor een ter zake een misdrijf op te leggen geldboete;
• verplichting tot betaling van een geldbedrag aan de staat ter onderneming van wederrechtelijk verkregen voordeel.

geldboete
Verdenking misdrijf, waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd.

Recht verdachte

Verdachte kan bijstand krijgen van een raadsman doorzoeking mag niet worden opgehouden.

geen inbeslagneming
Bij personen, die tot geheimhouding verplicht zijn.

poststukken
Het gaat alleen om die pakketten, brieven of berichten die klaarblijkelijk van de verdachte afkomstig zijn, voor hem bestemd zijn of op hem betrekking hebben of van het strafbaar feit uitmaken.

Teruggave in beslag genomen voorwerpen

In beslag genomen voorwerpen worden teruggegeven aan degene bij wie het in beslag genomen is, zodra het belang van de strafvordering dit toestaat. Wanneer degene er afstand van doet kan het aan iemand anders worden gegeven die redelijkerwijs als rechthebbende kan worden aangemerkt, of het in bewaring houden.

Lees meer in mijn special Opsporingsbevoegdheden: politie, marechaussee, OM.