Herroeping ontbindingsbesluit

Kan een door de AVA genomen besluit tot ontbindingen worden herroepen? Over de mogelijkheid tot herroeping wordt verschillend gedacht. Er is een verschil tussen zienswijze in de literatuur en de jurisprundentie. Na bestudering van de literatuur en de jurisprundentie is dit artikel geschreven.

Kan een ontbindingsbesluit genomen door de AVA worden herroepen?

In de handboeken wordt de mogelijkheid van herroeping van een ontbindingsbesluit ontkennend beantwoord. De ontbinding vindt plaats per de datum van het besluit daartoe en is onherroepelijk, tenzij in het besluit tot ontbinding is bepaald dat de ontbinding op een tijdstip in de toekomst zal plaatsvinden of afhankelijk is van een te vervullen voorwaarde. Naar aanleiding van een arrest van de Hoge Raad van 26 mei 2000 is er een discussie ontstaan, waarin een aantal schrijvers de mogelijkheid tot herroeping van ontbindingsbesluiten hebben bepleit.

Herroeping van een bij het Handelsregister reeds ingeschreven ontbindingsbesluit

Herroeping van een bij het Handelsregister reeds ingeschreven ontbindingsbesluit is alleen mogelijk nadat de rechter heeft beslist dat het toelaatbaar is. Op 30 januari 2007 heeft het Hof Den Haag namelijk in het PMDC-arrest de conclusie gevormd dat herroeping of intrekking van een zodanig besluit mogelijk na rechterlijke tussenkomst. Bij het PMDC-arrest ging het over een aandeelhoudersbesluit. Vanwege de externe werking van het ontbindingsbesluit is tussenkomst van de rechter vereist.
Rechterlijke tussenkomst is zowel vereist bij het nietig doen verklaren van het besluit, maar ook indien er sprake is van herroeping door het betrokken orgaan van de vennootschap zelf.

Volgens het Hof wordt door herroeping niet met terugwerkende kracht alle gevolgen van de ontbinding ongedaan gemaakt.
Voordat de herroeping kan worden geëffectueerd zal de rechter de herroeping toetsen aan de belangen van derden (o.a. schuldeisers wier vorderingen zijn ontstaan voor de ontbinding, de wederpartijen van de rechtspersoon in liquidatie, minderheidsaandeelhouders die tegen het voortzettingsbesluit hebben gestemd en andere saldogerechtigden).

Herroeping ontbindingsbesluit na vereffening

Het herroepen van een ontbindingsbesluit na vereffening is niet mogelijk.

Herroepen ontbindingsbesluit buiten rechte

De schrijvers Van Schilfgaarde, Slagter, Van Olffen en De Kluiver zijn van mening dat herroeping van een ontbindingsbesluit ook buiten rechte mogelijk is, mits de belangen van derden niet worden geschaad. Het Hof bepaalde in de PMDC-arrest dat rechterlijke tussenkomst wenselijk is vanwege de externe effecten van zo’n herroeping en achtte daarom een buitenrechtelijke herroeping niet mogelijk.

Herroeping ontbindingsbesluit voor inschrijving in het Handelsregister

Volgens de noot van M.Y. Nethe zou een ontbindingsbesluit voor inschrijving in het Handelsregister zonder rechterlijke controle herroepen moeten kunnen worden. Externe effecten spelen namelijk pas een rol na inschrijving van de ontbinding.

Conclusie

Ondanks de beperktheid in de handboeken kunnen ontbindingsbesluiten, met uitzondering van een ontbindingsbesluit na vereffening, op grond van de jurisprudentie worden herroepen. Herroeping van een bij het Handelsregister reeds ingeschreven ontbindingsbesluit kan alleen in de vorm van een gecontroleerde herroeping met rechterlijke tussenkomst worden herroepen. Een nog niet ingeschreven ontbindingsbesluit zou zonder tussenkomst van de rechter herroepen moeten kunnen worden.