InfoNu.nl > Wetenschap > Scheikunde > Moleculen en atomen (de basis)

Moleculen en atomen (de basis)

Moleculen en atomen (de basis) Alles bestaat uit moleculen. Moleculen zijn de bouwstenen van stoffen. In dit artikel wordt de basis van van de molecuul- en atoomtheorie uitgelegd.

Moleculen

Een molecuul is het kleinste deeltje dat nog de eigenschappen van een stof heeft. Zo bestaat puur water alleen maar uit watermoleculen. In theorie zou je dus een glas puur water kunnen onderverdelen in moleculen (die dus allemaal hetzelfde zijn), maar dat is onbegonnen werk. Moleculen zijn namelijk heel klein. De grootte van moleculen wordt uitgedrukt in nanometer, één nanometer is gelijk aan één miljardste meter.

Atomen

Moleculen zijn op hun beurt weer onderverdeeld in kleinere deeltjes: atomen. Zo is een watermolecuul opgebouwd uit twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Er zijn ongeveer 100 soorten atomen. Een atoom bevat een bepaald element. Zo heb je het element waterstof dat 'in' een waterstofatoom zit.

Molecuulformules

Zoals al verteld zijn moleculen opgebouwd uit atomen. Om aan te geven waaruit een molecuul is opgebouwd zijn er molecuulformules. Een molecuulformule geeft aan welke en hoeveel atomen er in een molecuul van een stof zitten. Als voorbeeld nemen we een watermolecuul, dat heeft de molecuulformule: H2O. De letters in de formule geven de atomen aan die in de watermolecuul zitten. In water zitten dus twee soorten atomen, H voor waterstof en O voor zuurstof. Omdat er twee waterstofatomen in een watermolecuul zitten staat er een klein tweetje rechts onder de H.

Een aantal molecuulformules met de stof erbij:
  • Koolstofdioxide: CO2
  • Glucose: C6H12O6

Bovenstaande stoffen zijn alleen opgebouwd uit C, O en H atomen. En omdat er ongeveer 100 soorten atomen zijn, zijn er dus miljarden soorten moleculen (en dus ook miljarden stoffen).

Verbindingen en chemische reacties

Als je kijkt naar een watermolecuul (H2O) zie je dat dit bestaat uit twee soorten atomen. Via speciale methodes kunnen we watermoleculen uit elkaar halen en verdelen in H (waterstof) en O (zuurstof) atomen. Een molecuul dat we uit elkaar kunnen halen, dus bijvoorbeeld water, noemen we een verbinding.

Wat hierboven staat is eigenlijk niet helemaal waar. Als een molecuul uit elkaar wordt gehaald, wat een chemische reactie heet, kan deze niet worden verdeelt in losse atomen. De atomen die uit een chemische reactie komen, vormen altijd weer nieuwe moleculen. Zo zouden de atomen uit water worden verdeeld in waterstofmoleculen en zuurstofmoleculen. Let op dat water en waterstof verschillende dingen zijn.

Faseverandering

De fase waarin een stof zich bevindt is te verdelen in een paar soorten: vast, vloeibaar en gas (eigenlijk ook plasma, maar daar hebben we het nu niet over). Als water bevriest wordt het vast, als het weer dooit wordt het vloeibaar. Tijdens het koken van water verdampt het, het wordt gas. Let op dat faseverandering géén chemische reactie is, de molecuulformule van een stof verandert dus niet als de fase verandert.
© 2006 - 2017 Willem, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Elementen, verbindingen, zuivere stoffen en mengelsWat is het verschil tussen een atoom en een molecuul? Tussen een element en een verbinding? Tussen een stof en een mengs…
Samenvatting ScheikundeSamenvatting ScheikundeSamenvatting Scheikunde :vanderwaalsbinding, elektronenegaviteit, dipolen, waterstofbruggen en hydrofiele en hydrofobe s…
Scheikunde: MolecuulbouwHoe is een molecuul nou eigenlijk opgebouwd? Veel moleculen lijken op elkaar, maar zijn toch niet helemaal hetzelfde. Ve…
Moleculen en atomenMoleculen zijn de kleinste deeltjes van een stof die nog de eigenschappen van een stof bevatten. Elke molecuul bestaat u…
Scheikunde - verbindingenScheikunde - verbindingenTussen atomen en moleculen kunnen allerlei krachten van toepassing zijn. Er zijn veel verschillende soorten bindingen. D…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Moleculen en atomen (de basis)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Lert Fontein, 20-04-2015 11:58 #5
Een vaste stof is opgebouwd uit moleculen. Deze zijn in beweging. De mate hiervan wordt bepaald door de thermische lading; dat bepaald de kinetische energie ervan. Wanneer alle de zelfde kinetische energie bevatten is de temperatuur van die vaste stof door de gehele betreffende massa gelijkmatig verdeeld. Nu wordt aan een zijde van die vaste stof thermische energie toegevoerd. Dat brengt de moleculen aan die zijde in een grotere trilling; toename van de kinetische energie. Deze moleculen brengen het trillingsverschil over op de naastliggende, enz. zij verliezen daardoor een deel van hun eerdere kinetische energie wanneer die niet verder van buitenaf wordt aangevuld.
De samenstelling van de vaste stof bepaalt de mate van overdrachtssnelheid door die stof. Bv. gaat dat door goud sneller dan door gietijzer; de λ waarde uitgedrukt in W.(m1.K)-1. Het lijkt mij dat het zo gaat.

Dylan, 14-11-2014 12:00 #4
Robin heeft gelijk. Waterstof wordt ook wel oxidaan genoemd. Dus is het koolstof-di-oxide. Niet dio. Als er oxide achter staat betekent het dat het zuurstof bevat. En C6H12O6 eindigt ook op oxide.

Robin, 01-09-2014 02:18 #3
2=di geen dio
dat staat in mijn scheikunde boek😎

Antwoord, 17-08-2014 14:51 #2
Hoi mikey,

Als het goed is kun je sowieso alle informatie uit deze site verkrijgen.
Bovenaan in het voorbeeld over zuurstof, waterstof en koolstof staan letters. Namelijk:

C
O
H

Deze letters staan voor
C: koolstof.
O: zuurstof
H: waterstof

De getallen staan voor hoeveel van elk molecuul er in de stof voorkomt.
In jou geval zitten er dus van c, koolstof, 6 atomen; h, waterstof, 12 atomen; en o, zuurstof, 6 atomen.

Ik heb er persoonlijk ook erg veel moeite mee gehad in het begin maar als je het goed leest en je erop concentreert wat er daadwerkelijk staat valt het best mee. (Dit niveau van scheikunde dan).

Nog een tip voor het leren vd elementen uit de binas. Alle letters zijn afgeleid uit het Latijn. Zelfde geld voor de numerieke waardes. Bijvoorbeeld tri is 3 en 2 is dio. Zie het voorbeeld koolstof"dio"xide.

Veel succes verder!

Mikey01, 26-03-2014 09:58 #1
Welke atoomsoorten zitten er in het molecuul c6h12o6? en hoeveel van elke soort? kan iemand deze vraag alsjeblieft voor mij beantwoorden?

Infoteur: Willem
Gepubliceerd: 04-10-2006
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Scheikunde
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 5
Schrijf mee!