Het Daguerrotype - wetenschap of kunst?

Met de explosieve groei van de digitale fotografie in de particuliere markt weet zeker de jongste generatie straks niet meer hoe fotos maken vroeger ging: met filmrolletjes. Sterker nog – deze generatie weet straks niet eens meer dat fotos op enig moment gemaakt werden met een camera! Nu al worden fotos gemaakt met webcams, ballpoints, creditcards en telefoons. Vandaag zag ik iemand die foto’s kan maken met zijn horloge …

Geschiedenis van de fotografie

Voor de familie Eastman met het merk Kodak het systeem van te ontwikkelen negatieven -eerst op platen, later in de handige rolletjes die we nu kennen- liet doorbreken, waren er verschillende fotografie systemen die met elkaar in competitie waren voor de gunst van de klant. De meeste van die systemen hebben het niet gehaald omdat ze te duur waren in gebruik, te omslachtig om praktisch te zijn, of te ongezond. De belangrijkste reden voor het onstuitbare succes van het systeem van Eastman Kodak is het feit dat op basis van het negatief onbeperkt identieke afdrukken van de foto gemaakt kunnen worden.

Voor meer geschiedenis van de fotografie, kijk ook eens naar het artikel van Salilus.

Daguerrotype

Het onbeperkt kunnen reproduceren van een foto is lang niet altijd zo vanzelfsprekend geweest. Eén van de systemen die het commercieel niet overleefd heeft, is de fotografische methode zoals die uitgevonden is door Louis Daguerre in 1839. Het verschil met de fotorolletjes die wij nu kennen bestaat hierin dat iedere foto gemaakt wordt op een speciaal daartoe geprepareerde zilveren plaat. Hierdoor is iedere plaat -en iedere foto- uniek, en is het dus onmogelijk meerdere afdrukken van één foto te maken. Dit is echter precies ook wat tot de verbeelding spreekt en waardoor het fotograferen met de methode van Daguerro in kleine kring wereldwijd nog op een kunstzinnige manier bedreven wordt.

Dure hobby

De methode, het proces en de benodigde materialen zijn duur en complex. Een beetje Daguerrocamera ook: begin 2007 is een Daguerrocamera uit 1839 voor USD 792.000 over de toonbank gegaan. Daar staat tegenover dat enkele Daguerrotypes gewaardeerd worden op ruim USD 50.000. De eerste Japanse Daguerrotype is zelfs tot Japans cultureel erfgoed benoemd.

Geheimzinnig

Het Daguerrotype speelt een rol in het boek “100 jaar eenzaamheid” van Gabriel Garcia Marquez. Dit boek vertelt de geschiedenis van de familie Buendia in het dorpje Macondo. De patriarch van deze familie is geobsedeerd door de uitvindingen die de zigeuners elk jaar in het dorp komen voorstellen. Wanneer Jose Arcadio Buendia er niet in slaagt een Daguerrotype van God te maken, gooit hij zich in allerhande andere experimenten die hem geestelijk zodanig uitputten dat dit het begin van zijn einde is. De mislukte plaat blijft echter wel door de familie van generatie op generatie bewaard, blijft een beetje in de weg staan, en duikt op onverwachte ogenblikken weer op.

Dit lijkt wel op het verhaal van deze bijzondere uitvinding: niet helemaal gelukt, maar blijft toch bestaan tot op van vandaag. © 2008 Astraeus, gepubliceerd in Techniek (Wetenschap) op 15-02-2008, laatst gewijzigd op 25-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astraeus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Egyptische kunst 13: Overeenkomst met Middeleeuwse kunst: De Egyptische kunst en de kunst van de Middeleeuwen zijn beide dienend. Ze staan in het teken van het heilige, het goddelijke. Ook de technische uitv…
• De eerste foto's: Met onze huidige digitale fotografie staan we niet meer stil bij het moeizame proces dat tot deze prestaties van het menselijk vernuft hebben geleid. Toch was niets mogelijk geweest zonder…
• Wetenschap of pseudowetenschap?: De wetenschap lijkt een helder en duidelijk onderdeel van onze maatschappij. Een veld waar het verstand regeert en alle stellingen eerst duizend keren worden getest volgens s…
• Entartete Kunst: Tegenwoordig vinden wij het normaal dat je je in de kunst kunt uitdrukken zoals je zelf wilt. Of je nu een abstract schilderij maakt, of juist impressionistisch, of realistisch, wij vinden n…
• Egyptische kunst 14: Egyptologische musea buiten Egypte: Het grootste Egyptologisch museum bevindt zich uiteraard in Egypte zelf. De grootste verzamelingen buiten Egypte zijn te vinden in Berlijn, Ehemals St…

Bronnen en/of referenties

• “100 jaar eenzaamheid” van Gabriel Garcia Marquez