Planten biotechnologie

De veredeling van plantenrassen vindt al duizenden jaren plaats en is feitelijk niets nieuws meer. Maar de laatste decennia gaat de plantenveredeling wel heel snel; de biotechnologie heeft haar intrede gedaan. De biotechnologie zorgt nu niet alleen voor bijvoorbeeld nieuwe commerciele bloemen, maar ook voor hogere landbouwopbrengsten en eetbare plantenvaccins. Door genetic engineering kunnen bepaalde eigenschappen snel in een plant worden overgebracht. Op deze manier kan de opbrengt van de landbouw worden verhoogd, kunnen milieuvriendelijke herbiciden worden geproduceerd en kan het voedsel gezonderworden gemaakt. De belangrijkste kenmerken zijn onder te verdelen in 6 categorieen, die hieronder worden besproken.

Vormen van genetische modifcatie

1. Insecten resistentie: Insecten vreten de gewassen op en kunnen een groot probleem vormen voor de landbouwers. Om ze te bestrijden worden vaak insecticiden gebruikt, die veel schadelijke effecten hebben op het milieu. Een nieuwe manier om de insecten te bestrijden, is door de planten zelf een gif te laten produceren die alleen giftig is voor het insect dat van de plant eet. Planten die al op de markt zijn met dit soort eigenschappen zijn bijvoorbeeld mais en katoen.
2. Herbicide resistentie: ook de groei van ongewenste planten, ofwel onkruid, kan een groot probleem vormen voor de landbouwers. Het gebruik van herbicides heeft vaak ook nadelige effecten op de gewenste planten. Daarom zijn er nu ook genetisch gemodificeerde planten die resistent zijn tegen het gebruikte herbicide, zodat alleen het onkruid wordt bestreden. Voorbeelden van planten die deze resistentie al bezitten zijn suikerbieten, sojabonen, rijst en katoen.
3. Virus resistentie: Ook virussen kunnen ervoor zorgen dat een hele oogst verloren gaat; hierom zijn er nu planten zo gemodificeerd dat ze resistent zijn tegen een aantal virussen, zodat het risico op een verloren oogst wordt verkleind.
4. Veranderde olie-inhoud: Veel planten produceren olieen die gebruikt worden voor voeding of voor bijvoorbeeld make-up. Door genetische manipulatie kan de soort en de hoeveelheid olie aangepast worden, zodat de planten meer opbrengen of de olieen gezonder zijn als voeding.
5. Vertraagde fruit rijping: Geplukte vruchten die worden vervoerd naar het buitenland rijpen soms al voordat ze terechtkomen in de winkel, waardoor de landbouwers en winkels verliezen draaien en ze niet meer kunnen verkopen. Er bestaan planten die zo zijn gemodificeerd dat de rijping vertraagd plaatsvindt. Een voorbeed hiervan is tomaat, hoewel deze niet langer op markt verkrijgbaar is.
6. Pollen controle: Tijdens plantenveredeling wil je alleen bepaalde planten kruisen met specifieke andere planten. Om te voorkomen dat er door rondvliegend pollen ongewenste bevruchtingen plaatsvinden, zijn er steriele planten te verkrijgen door het voortplantingssysteem te blokkeren.

Toekomstperspectieven

Naast al deze genoemde kenmerken, is men ook bezig met het ontwikkelen van 'golden rice'; rijst dat zo gemodificeerd is dat het allerlei belangrijke en essentiele voedingsstoffen bevat waaraan in de ontwikkelingslanden vaak een te kort is. In de derdewereld landen veroorzaakt een vitamine A deficientie jaarlijks 500.000 gevallen van blindheid in kinderen. Door het gebruik van golden rice, waar vitamina A aan is toegevoegd, zou dit voorkomen kunnen worden.

Daarnaast is het idee om planten als eetbare vaccins te gebruiken ook in ontwikkeling. Het vaccineren van mensen in derdewereldlanden is veelal onbetaalbaar en daarom is men bezig om planten antilichamen te laten produceren. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld aardappels dienen als eetbare vaccins.