Virtual Power Plant maakt duurzame energie inpasbaar

Een Virtual Power Plant is een elektriciteitscentrale zonder generatorhuis en zonder schoorsteen. De centrale kan bestaan uit een reeks windmolens, getijdencentrales en WKK-eenheden verspreid over het land. Al die eenheden worden bestuurd alsof ze één centrale vormden. Zo wordt een stabiele en bedrijfszekere stroomproductie gegarandeerd. Een Virtual Power Plant maakt het veel makkelijk om duurzame bronnen als wind en zon in te passen in het elektriciteitsnet.

Wat is een Virtual Power Plant?

Een virtuele elektriciteitscentrale is een combinatie van een aantal kleinschalige productie-eenheden, zoals windturbines, zonnecellen en warmte-kracht installaties. De combinatie wordt bestuurd alsof het één energiecentrale was, die als collectief stroom levert aan het net. De pieken en dalen van de ene kleinschalige producent worden opgevangen door de andere producenten. Door die coördinatie kan een stabiele en constante levering van stroom worden gegarandeerd. Daarmee wordt een nadeel van duurzame energiebronnen opgevangen: het is namelijk moeilijk te voorspellen hoeveel energie die zullen leveren op een bepaald moment in de toekomst, en het is bovendien lastig om het vermogen dat ze leveren bij te regelen.

Duurzame energieproducenten bij elkaar gebracht

Beheerders van elektriciteitsnetten hebben de plicht om het aanbod aan elektriciteit heel nauwkeurig af te stemmen op de vraag (anders stijgt of daalt het voltage op het net). Alles wat wordt geproduceerd moet meteen worden afgenomen. Duurzame bronnen passen niet goed in dat systeem: het gaat om veel kleine produktie-units (zoals windturbines), verdeeld over het hele net, die stroom leveren ongeacht of daar behoefte aan is of niet. Duurzame energiebronnen kunnen nauwelijks worden beheerst door de beheerder van het elektriciteitsnet, en dat bemoeilijkt het toevoegen van windturbines, zonnecentrales en andere bronnen aan het net. Wanneer een aantal van die duurzame produktie-eenheden wordt samengevoegd in een Virtual Power Plant is het al veel makkelijker om die combinatie in het bestaande systeem te integreren.

Nou kunnen we, behalve producenten van stroom, ook afnemers bij de Virtual Power Plant betrekken. Veel grote industriële bedrijven hebben hun eigen productie van stroom en warmte, en zijn daarnaast ook afnemer van stroom bij het elektriciteitsnet.
Wanneer een paar grote bedrijven hun energieproductie en hun energiebehoefte samenbrengen in een Virtual Power Plant, die wordt beheerd alsof het één bedrijf is, kan dat de energierekening fors verlagen. Binnen die combinatie kan immers het verbruik van elektriciteit bij het ene onderdeel worden gecoördineerd met de productie van stroom bij een ander onderdeel.

Waarom is een Virtual power Plant rendabel?

De winst van een Virtual Power Plant zit hem vooral in het wegnemen van onzekerheid over het niveau van productie en verbruik van stroom. Pieken en dalen in de productie van een afzonderlijke eenheid worden gecompenseerd door andere eenheden. De combinatie kan meer stabiliteit garanderen. Dat maakt het makkelijker een VPP in het elektriciteitsgrid te integreren, en levert een hogere prijs op voor de geleverde stroom. Het voordeel voor het net is, dat de stabiliteit van het systeem als geheel toeneemt. Daardoor hoeven er bijvoorbeeld minder produktieunits (zoals gasturbines) warmgestookt en bedrijfsklaar te worden gehouden om meteen in te kunnen springen.

Flexibiliteit leveren

Een andere voordeel van een Virtual Power Plant kan zijn dat de combinatie meer flexibiliteit kan bieden aan het net. Vooral combinaties van stroomopwekkers en stroomverbruikers kunnen desgevraagd overschakelen op het leveren van extra stroom, of het afnemen van extra kilowatts. Wanneer een combinatie op die manier helpt om het elektriciteitsnet in balans te houden, kan het daarvoor een vergoeding bedingen.
Het Engelse bedrijf Flexitricity werkt samen met bedrijven die een groot energieverbruik hebben, maar ook mogelijkheden om (tijdelijk) meer of minder elektriciteit af te nemen. Zoals tuinders met grote kassen, conferentiecentra met enorme airconditioning systemen, en koelhuizen. Flexitricity verkoopt de flexibiliteit die zijn klanten kunnen leveren. Wanneer een elektriciteitsnet te weinig vraag naar stroom heeft, wordt de koeling in het vrieshuis een paar graden lager gezet. Op een ander moment, wanneer er teveel vraag naar stroom is, kan de koeling uit en worden de ingevroren producten weer op de normale temperatuur gebracht. Voor het leveren van die diensten krijgen de bedrijven een korting op hun stroomrekening, die fors kan oplopen.