InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Koninklijk weer op Konings- en (voorheen) Koninginnedag

Koninklijk weer op Konings- en (voorheen) Koninginnedag

Koninklijk weer op Konings- en (voorheen) Koninginnedag In 1980 besloot toenmalig Koningin Beatrix bij het aanvaarden van haar koningschap, dat ze haar verjaardag, net als haar moeder, op 30 april zou blijven vieren. Dit deed ze enerzijds uit respect voor haar, maar ook uit praktisch oogpunt daar ze zelf op 31 januari jarig is. Aangezien Koninginnedag grotendeels buiten gevierd werd, was het niet ideaal om middenin de winter markten en optochten te moeten organiseren. De keuze was dus snel gemaakt. Pas toen haar zoon Willem Alexander in 2013 het stokje van haar overnam, werd besloten om met ingang van 2014 Koningsdag op zijn verjaardag, 27 april te gaan vieren. Alleen als deze dag op zondag valt, wordt het feest een dag vervroegd. Aangezien Koning Willem Alexander slechts drie dagen eerder jarig is dan zijn moeder, zal deze verandering voor het te verwachten weer niet zoveel uitmaken. Hoe was het weer door de jaren heen op Koninginnedag en wat kunnen we op Koningsdagen van het weer verwachten?

Een stukje geschiedenis

Toen prinses Wilhelmina vijf jaar werd in 1885, werd er voor het eerst in de geschiedenis een Prinsessendag georganiseerd. In 1890 werd deze naam veranderd in Koninginnedag, al was prinses Wilhelmina toen nog geen koningin. Dit werd ze pas in 1898. Vanaf die dag werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd. Voor velen was dit echter een gewone werkdag en de Koninklijke familie nam bovendien geen deel aan de festiviteiten.

Toen Wilhelmina's dochter Juliana in 1948 koningin werd, werd er afgesproken dat de viering van Koninginnedag verplaatst zou worden naar haar verjaardag. Vanaf 1949 tot 2013 werd Koninginnedag op 30 april gevierd. Waar deze dag kort na de oorlog voor velen nog een gewone werkdag was, kregen in de jaren die volgden, steeds meer mensen een dag vrij. Er werden overal in het land tal van festiviteiten georganiseerd en Koningin Juliana en haar familie zwaaiden tijdens het jaarlijkse defilé de toegestroomde menigte toe vanaf het balkon van paleis Soestdijk.

Nadat Beatrix in 1980 koningin werd, bleef Koninginnedag op 30 april gehandhaafd. Vanaf 1981 bezochten zij en haar familie jaarlijks twee plaatsen in Nederland. Daar werden ze doorgaans warm onthaald. Vaak werden er Oud-Hollandse spelen georganiseerd en kon ook de Koninklijke familie een poging wagen, hieraan mee te doen. Op televisie werd de hele dag aandacht besteed aan het Koninklijke bezoek. Schokkend waren de (rechtstreekse) beelden vanuit Apeldoorn in 2009, toen Karst T. tijdens zijn poging een aanslag te plegen op de Koninklijke familie, diverse mensen doodreed.

Op maandag 28 januari 2013, aan de vooravond van haar vijfenzeventigste verjaardag, kondigde Koningin Beatrix aan dat Koninginnedag 2013 een bijzondere zou worden. Op die dag trad zij terug als koningin en namen haar zoon, Koning Willem Alexander en zijn vrouw, Koningin Maxima, haar plaats in. 2013 was tevens het laatste jaar dat Koninginnedag op 30 april gevierd werd. Voortaan zou Koningsdag op 27 april gevierd worden. In 2014 gebeurde dit echter op 26 april, daar de verjaardag van de nieuwe koning, op een zondag viel.

Weer op Koningsdag

De laatste Koninginnedag in 2013 stond in het teken van de troonopvolging. Het was met een middagtemperatuur van amper 13 graden, een koele, maar gelukkig wel droge dag. Ook was de zon zo nu en dan te zien. Al speelde de plechtigheid rond de troonswisseling zich grotendeels binnen af; buiten werd hij via grote televisieschermen door duizenden mensen gevolgd; dus droog weer was meer dan welkom.

In 2014 werd de viering van Koningsdag een dag vervroegd, omdat 27 april op zondag viel. Met een maximum van 17,6 graden en 6,5 uur zon was het buiten goed toeven. Dat het de gehele dag droog bleef, was mooi meegenomen. In 2015 werd in eerste instantie koud en regenachtig weer voorspeld. De kou klopte; het werd slechts 12 graden, maar het bleef de hele dag droog en de zon liet zich niet onbetuigd. In het midden van het land scheen hij zelfs de hele dag.

Hoewel Koning Willem Alexander in Dordrecht de eerste 'Koningsdag Nieuwe stijl' had afgekondigd, bleef alles in de rest van het land nog bij het oude. Net als elk jaar, werden overal markten, optochten en Oud-Hollandse spelen georganiseerd.

Koning Willem Alexander en Koningin Maxima willen de komende jaren met Koningsdag slechts één stad bezoeken. Ook wil de koning het defilé weer in ere herstellen. De stad die hij komt bezoeken, mag dit naar eigen inzicht invullen. De koning hoopt op een mooi en afwisselend spektakel met muziek, cultuur en sport. De stadswandeling blijft, daar de koning en koningin het belangrijk vinden de burgers te ontmoeten en kennis te maken met de gebruiken van de stad (en de streek) die ze bezoeken.

Weinig verregende Koninginnedagen

Kijkend naar 65 jaar 'Koninginnedagweer', kunnen we tot de conclusie komen dat we niets te klagen hadden. Wat opvalt is dat er door de jaren heen relatief weinig regen viel. Maar liefst 43 van de 65 Koninginnedagen verliepen geheel droog. Op nog eens 10 dagen viel er nauwelijks regen van betekenis. Dat betekent dat er op 53 van de 65 Koninginnedagen minder dan 2 mm regen viel! Op de overige 12 Koninginnedagen viel er nooit meer dan 10 mm. Koninginnedag 1955 voert de lijst aan met 9,6 mm. Toch was deze dag allesbehalve een verregende, daar de zon nog 8,8 uur scheen en het bovendien aangenaam warm werd met 19,7 graden in De Bilt.

Zomers warm of winters koud?

In 1993 deed het weer met Koninginnedag aan de zomer denken. Met 26,9 graden en 11 uur zon in De Bilt was het een zomerse dag. De enige zomerse Koninginnedag in de meetreeks. Helaas vormde dit fraaie weer geen opmaat voor de zomer die volgde. Die was kil en regenachtig.

Koninginnedag 2004 was eveneens fraai met veel zonneschijn en een aangename temperatuur van 24,3 graden. Ook 2011 en 2012 staan met temperaturen van respectievelijk 21,4 en 22,4 graden in de top 10 van warmste Koninginnedagen.

Dat het ook anders kan bewijst Koninginnedag 1970. Dit was de koudste Koninginnedag sinds 1949 met een middagtemperatuur van slechts 8,6 graden. Daarbij was er weinig zon en verliep de dag niet helemaal droog. Bijzonder onaangenaam was het ook in 1979 en 1981. Toen werd het op Koninginnedag in de Bilt respectievelijk slechts 9,1 en 10,3 graden. Daarbij viel er de nodige regen en vielen heel wat activiteiten letterlijk in het water. In 1981 was de zon bovendien de hele dag niet te zien, kortom: een sombere, troosteloze Koninginnedag. Gelukkig kwamen dit soort Koninginnedagen niet vaak voor. Meestal was het vrij rustig en (niet onbelangrijk) droog weer. Het zonnetje dat zich regelmatig liet zien, maakte dat alles er nog gezelliger en feestelijker uitzag.

Het weer op Koningsdag 2016

Een paar dagen voor Koningsdag bracht een koude noordwestenwind onstabiele lucht naar Nederland. Hierin konden gemakkelijk buien ontstaan, die bovendien vaak een winters karakter hadden. Tijdens deze felle buien koelde het soms af tot slechts drie graden boven nul. De dag voorafgaand aan Koningsdag viel er op sommige plekken in Nederland zelfs sneeuw, die ook bleef liggen!

De voorspelling voor Koningsdag 2016 was niet best. Het zou met een maximumtemperatuur van amper acht graden de koudste Koningsdag ooit worden. Talrijke felle (winterse) buien zouden het buiten bovendien niet bepaald aangenaam maken.
Voor een groot deel van Nederland kwam deze voorspelling ook uit. In Zuid-Nederland vielen talrijke buien, wat niet bepaald leuk was voor mensen die met een kraam met spullen op de vrijmarkt stonden of voor de kinderen, die in versierde wagens door de straten werden vervoerd.

Het Koninklijk paar had echter meer geluk. In Zwolle viel de hele dag nagenoeg geen regen. Tijdens het Koninklijk bezoek bleef het zelfs helemaal droog. Ook elders op de Veluwe hadden mensen geluk. In Nunspeet viel geen druppel en konden mensen zonder problemen hun waren aan de man brengen tijdens de daar, jaarlijks georganiseerde, vrijmarkt. Fris was het wel. In Limburg werd het niet meer dan 7,7 graden. In De Bilt nog 10,7 graden. Sinds 1985 was het op 27 april niet zo koud geweest.

Weer geen koninklijk weer in 2017

Hoewel, niet zo fris als in 2016, zal Koningsdag 2017 wederom als koud en guur de boeken ingaan. Net als in 2016 zullen felle buien regelmatig de feestelijkheden verstoren, al zal de zon tussen de buien door ook nog wel te zien zijn. Een gure noordwestenwind zal het voor het gevoel erg koud maken.

Conclusie

Aangezien Koninginnedag en tegenwoordig Koningsdag een feest is, dat buiten gevierd moet worden, is eind april een heel geschikte tijd. Kijkend naar de cijfers van het KNMI, valt er over het algemeen weinig regen en laat de zon zich ook regelmatig zien. We hebben tot nu toe dus niet te klagen over het weer rond Koningsdag.

Lees verder

© 2015 - 2017 Sigrid1968, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Koninginnedag 30 april wordt Koningsdag op 27 aprilKoninginnedag 30 april wordt Koningsdag op 27 aprilDe laatste officiële Koninginnedag is gevierd in 2012 in Rhenen en Veenendaal. In 2013 is Koninginnedag nog wel gevierd…
Koninginnedag wordt Koningsdag: de oorsprong van dit feestKoninginnedag wordt Koningsdag: de oorsprong van dit feestZonder dat iemand het vermoedde kwam er op 30 april 2012 een eind aan een jaarlijks terugkerend volksfeest, die dag werd…
Koningsdag Nieuwe Stijl - Dordrecht en daarnaKoningsdag Nieuwe Stijl - Dordrecht en daarnaDe Koningsdag wordt anders dan de Koninginnedag van Beatrix of die van Juliana. Koning Willem-Alexander introduceert op…
Koningsdag op 27 april 2015 Dordrecht: programmaKoningsdag op 27 april 2015 Dordrecht: programmaAl meer dan honderdtwintig jaar is Koninginnedag, nu Koningsdag, een prachtig feest. Het verbindt mensen met elkaar en n…
Koninginnedag zal verdwijnenKoninginnedag gaat verdwijnen. We krijgen er koningsdag voor in de plaats. Want binnenkort zal als alles goed gaat, koni…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ezelsoordesign / Pixabay
  • http://www.kijkmagazine.nl/nieuws/sinds-wanneer-vieren-we-koninginnedag/
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Koningsdag_%28Nederland%29
  • http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/koningshuis/109666-koninginnedag-wordt-koningsdag-de-oorsprong-van-dit-feest.html
  • http://www.nu.nl/binnenland/3900863/eerste-koningsdag-nieuwe-stijl-in-dordrecht.html
  • www.knmi.nl klimatologie

Reageer op het artikel "Koninklijk weer op Konings- en (voorheen) Koninginnedag"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sigrid1968
Laatste update: 26-04-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Feestelijk weer
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!