InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Puike nazomermaand september 2016 breekt diverse weerrecords

Puike nazomermaand september 2016 breekt diverse weerrecords

Puike nazomermaand september 2016 breekt diverse weerrecords Waar in juli 2016 veel mensen naar verlangden, stabiel zomerweer, dat kregen we in september van datzelfde jaar. Het mooie weer leek niet op te kunnen. Regen viel er niet of nauwelijks en op een aantal dagen werd het zelfs tropisch warm. Diverse weerrecords werden verbroken, al werd het niet de warmste septembermaand sinds de metingen in 1901 begonnen. De Volkskrant wijdde halverwege de maand, toen het in De Bilt meer dan 30 graden werd, een artikel aan het absurde weer. Want dat was het. Maar weer dat in 2016 een zeldzaamheid was, zal rond 2100 zomaar eens in de vier of vijf jaar kunnen voorkomen. Dit allemaal vanwege het gedrag van de mens en de daaruit voortvloeiende klimaatsverandering.

Is de klimaatsverandering een feit?

Dat september op de kalender stond was in 2016 niet uit het weer op te maken. Met zeven zomerse dagen, waarbij het halverwege de maand nog twee keer warmer werd dan 30 graden, leek het wel hoogzomer. Van 7 t/m 15 september scheen de zon vrijwel ongehinderd, al was er op 11 september wat meer bewolking aanwezig. Ook in de rest van de maand liet de zon zich niet onbetuigd en met een totaal van 27 warme dagen (maximumtemperatuur 20 graden of meer) was september echt een zomermaand. Zelfs in juli wordt zo'n groot aantal warme dagen niet altijd gehaald.

Regionale hittegolf
Op 17 september 2016 schreef Martijn Calmthout in de Volkskrant dat het weer van de afgelopen dagen ronduit absurd was. Op 13 en 14 september was het in De Bilt warmer geworden dan 30 graden. Zo laat in het jaar was het daar nooit eerder tropisch warm geworden en zeker geen twee dagen achter elkaar. Op 15 september werd het 'slechts' 29 graden, anders hadden we mogelijk nog een hittegolf kunnen noteren. In Arcen gebeurde dit wel: daar werd het in een aangesloten periode van vijf dagen warmer dan 25 graden, met daarvan drie dagen meer dan 30 graden. De warmste temperatuur van september 2016 werd ook daar gemeten. Op 13 september steeg de temperatuur daar in Arcen tot 33,1 graden. Zo laat in het jaar was er nimmer ergens in Nederland een hittegolf voorgekomen!

Eens in de duizend jaar wordt eens in de vijf jaar
Op 12, 13 en 14 september was de maximumtemperatuur meer dan tien graden hoger dan het normale maximum van 18 of 19 graden dat gebruikelijk is in deze tijd van het jaar. Zo'm 'treintje' van drie achtereenvolgende dagen, komt volgens het KNMI slechts eens in de 100 jaar voor. Drie dagen achtereen een temperatuur van 30 graden als het al half september is (zoals in Arcen), zelfs slechts eens in de 1000 jaar. Een zeldzaamheid dus.

In zijn artikel betoogt Calmthout echter dat dit soort weer rond 2100 schering en inslag zal zijn, als we niets doen tegen de opwarming van de aarde. Dan zal een septembermaand als 2016 zelfs eens in de vier of vijf jaar voorkomen.

Warmterecords in september 2016

Het zal mensen wellicht verbazen, maar september 2016 was niet de warmste in het rijtje van warmste septembermaanden sinds 1901. September 2006 was de warmste met een gemiddelde temperatuur van 17,9 graden, gevolgd door september 1999 toen het gemiddeld 17,4 graden werd. Daarna volgt 2016 met een gemiddelde temperatuur van 17,3 graden.

Dit is nog flink hoger dan het normale septembergemiddelde van 14,5 graden. Toch zal het velen verbazen dat september 2016 niet de warmste ooit was. Dit is te verklaren uit het feit dat koude nachten in de tweede helft van de maand, het gemiddelde naar beneden haalden. Even een aantal warmterecords op een rijtje:

27 warme dagen
September 2016 kende een ongekend hoog aantal warme dagen. Het KNMI noteert een warme dag als de temperatuur boven de 20 graden uitkomt. In deze septembermaand was dat maar liefst op 27 dagen het geval. Hiermee werd het record van 26 warme dagen in september 2006, verbroken.

Dat het weer grillig kan zijn, zien we als naar het weer in september 2015 kijken. Slechts een jaar eerder kende de septembermaand slechts twee warme dagen, waarop de 20 graden maar nipt gehaald werd. Op 12 september 2015 werd het toen met moeite 20,2 graden. In 2016 werd het in De Bilt zelfs zeven keer warmer dan 25 graden (tegen twee keer normaal) en twee keer warmer dan 30 graden.

In 1912, 1925 en 1950 kwam het in september helemaal niet tot een warme dag. Dat dit na 1950 niet meer is voorgekomen, vormt toch wel een bewijs dat de aarde langzaam maar zeker toch opwarmt.

Nooit eerder nog zo laat in het jaar, tropisch warm
In 1947 beleefde Zuid Nederland een vijfde hittegolf (in één jaar) in september en in 1949 werd het op 5 september tropisch warm in De Bilt. Dit was echter allemaal in het begin van de maand. Nimmer was het medio september zo warm als in 2016 en dat zelfs twee dagen achter elkaar. De Bilt noteerde op 13 en 14 september, achtereenvolgens een maximumtemperatuur van 31,2 en 31,4 graden. Dagrecords werden hiermee verpulverd. Ook op 25 september sneuvelde het dagrecord. Toen werd het in De Bilt nog 24,3 graden.

Zwoele nachten
Rond 13 en 14 september bleef het ook 's nachts erg warm. In Vlissingen koelde het niet verder af dan tot 21,6 graden. Het oude nachtelijke warmterecord voor september stond op naam van Maastricht, waar het in 1949 ooit niet verder afkoelde dan tot 20,9 graden.

Aan de kust van Vlissingen werd september 2016 met een gemiddelde temperatuur van 19 graden, de warmste septembermaand ooit. Dit kwam vooral door de relatief warme nachten. Tijdens de warme periode in het midden van de maand, daalde de temperatuur daar een aantal nachten niet onder de 20 graden. Dit is zeer uniek voor september en ook nog nooit op zo'n grote schaal voorgekomen.

Droog en zonnig

September 2016 gaat als droog en zonnig de boeken in. De maand kende zelfs geen zonloze dag! Tussen 7 en 15 september scheen de zon haast onafgebroken en ook op andere dagen was het vaak zonnig en aangenaam warm. Met een totaal van 210 zonuren tegen 138 normaal, hadden we dan ook niet te klagen. Alleen in 1959 en 1928 was het zonniger.

Het zal niemand verbazen dat september 2016 ook als droog de boeken in gaat. In De Bilt viel slechts 17 millimeter regen, tegen 78 millimeter normaal in september. September 2016 komt daarmee op de vijfde plaats in het rijtje van droogste septembermaanden sinds 1901.

Deze droogte was ook terug te zien in de natuur. Dat bij sommige bomen de bladeren geel werden, kwam niet door de herfst (daar was het nog te warm voor), maar puur door de droogte. Men zou kunnen denken dat droogte in september niet zoveel kwaad kan, daar de bloeitijd voorbij is en bomen hun bladeren toch binnenkort gaan laten vallen. Niets is minder waar; juist omdat de bomen (en struiken) nog in blad stonden, hadden ze toch water nodig. Daarbij moesten de appels en walnoten nog geoogst worden.

Koude nachten

Dat september 2016 niet op de eerste plaats kwam in het rijtje van warmste septembermaanden sinds 1901, is te wijten aan het feit dat vanaf 19 september de nachten fors kouder werden. Op 27 september werd het met 3,6 graden in Deelen het koudst. In Eindhoven koelde het aan de grond zelfs af tot 0,2 graden. Overdag was en bleef het aangenaam in september 2016. De laagste maximumtemperatuur werd op 29 september gemeten: toen het in De Bilt 17,7 graden werd. Kortom: de verwarming hoefde niet aan.

Toch: met verdwijnen van september van de kalender, was beduidend kouder weer op komst. Slechts een week na de komst van oktober, haalden we overdag amper temperaturen van 12 graden en werd het hoog tijd voor een winterjas. Ondanks de klimaatverandering, die zeker al merkbaar is, is niets zo grillig als het Nederlandse weer.

Lees verder

© 2016 - 2017 Sigrid1968, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het weer in juli 2016: Schijn bedriegtHet weer in juli 2016: Schijn bedriegtWanneer je mensen vraagt iets te vertellen over het weer in juli 2016, zullen velen antwoorden dat het wisselvallig en k…
Nog geen lenteweer in maart 2016Nog geen lenteweer in maart 2016Na de zachte winter van 2015/2016 verwachtten veel mensen dat het in maart warm en lenteachtig weer zou worden. Misschie…
Het weer van 2011: extreem op elk gebiedHet jaar 2011 was op het gebied van het weer echt een jaar van extremen. Een uitzonderlijk heet voorjaar, een zomer van…
Oktober 2015: sterk wisselend weer, maar geen herfststormOktober 2015: sterk wisselend weer, maar geen herfststormOktober 2015 was qua weer niet echt een herfstmaand te noemen. Bij het woord herfstmaand denk je algauw aan harde wind i…
Weer in september 2015: fris en natWeer in september 2015: fris en natAlle berichten over de gestage opwarming van de aarde ten spijt: het Nederlandse weer in september 2015 deed allesbehalv…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Rhubein2211 / Pixabay
  • Eigen waarnemingen
  • http://www.volkskrant.nl/wetenschap/het-zomerweer-van-de-afgelopen-week-is-absurd~a4377937/
  • http://www.nu.nl/binnenland/4321214/tropische-temperaturen-in-september-breken-records.html?redirect=1
  • http://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/zeer-warme-droge-en-zonnige-september
  • http://nieuws.weeronline.nl/29-9-2016-warmste-september-ooit-aan-zee/
  • http://nieuws.weeronline.nl/27-9-2016-recordaantal-warme-septemberdagen/

Reageer op het artikel "Puike nazomermaand september 2016 breekt diverse weerrecords"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sigrid1968
Gepubliceerd: 10-10-2016
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Weerjaar 2016
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!