Global Dimming; afname van de Zonkracht

De zonkracht op aarde is de afgelopen 60 jaar afgenomen. Toch is de temperatuur gestegen. Hoe dat komt lees je in dit artikel.

11 september 2001

Het fenomeen Global Dimming is voor het eerst in kaart gebracht na de aanslagen op de WTC-torens op 11 september 2001. Het vliegverkeer in de VS was drie dagen lang verboden. Er waren geen vliegtuigstrepen in de lucht. De weerstations in de VS hebben in die drie dagen hebben een significant verschil in de temperatuurmeting opgemerkt in vergelijking met metingen in de afgelopen 30 jaar. Het was ´s nachts kouder en overdag warmer. De temperatuurverschillen in die drie dagen waren 1 graad Celcius meer dan anders. Voor meteorologen is dat een enorme verandering. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de oorzaak van dit grote verschil. De voorlopige conclusie van de wetenschappers is dat de vliegtuigen vervuilende luchtdeeltjes uitstoten die langer in de lucht blijven dan tot nu toe werd aangenomen. De vervuilende luchtdeeltjes of aërosolen hebben invloed op processen die in het luchtruim plaats vinden. Deze deeltjes zorgen ervoor dat wolken minder snel overgaan in regenwolken. Met andere woorden: er zijn meer wolken in de lucht. Daardoor ontstaat er een broeikas-effect wat vooral ´s nachts opgeld doet. De nachten zijn de afgelopen 30 jaar warmer geworden. De wolken houden overdag het zonlicht tegen. Dus wat iedereen al aanvoelde: overdag is het minder warm. Per saldo zijn de minimum- en maximumtemperaturen wel enige tienden van een graad hoger. De gemiddelde wereldtemperatuur is afgelopen jaren licht gestegen.

Zonkracht

Nadat de theorie bekend is geworden hebben wetenschappers overal ter wereld onderzoek gedaan naar de zonkracht. Dat is de kracht waarmee de zon op de aarde schijnt. Deze zonkracht wordt gemeten aan het aardoppervlak. Er zijn cijfers uit de jaren 50 van de vorige eeuw van de zonkracht. Oude en nieuwe gegevens zijn naast elkaar gelegd en het blijkt dat de zonkracht overal op aarde is afgenomen in de laatste 50 jaar. De zon schijnt minder fel. Eén van de oorzaken die hiervoor wordt gegeven is dat de vervuilende luchtdeeltjes die ontstaan bij verbranding van fossiele brandstoffen een sluier rond de aarde vormen dat het zonlicht tegen houdt. Dezelfde sluier zorgt er in de nacht voor dat de warmte op aarde minder snel ontsnapt. De sluier is overdags te zien op vele plekken in de wereld. We noemen het ook wel smog. De smog die geconcentreerd in stedelijke gebieden hangt, wordt niet alleen bedoeld. Over de hele wereld is een nog subtieler smoglaagje van vervuilende luchtdeeltjes. Wetenschappers vrezen dat als een vervuilend luchtdeeltje eenmaal in de lucht zit het ontzettend lang duurt voordat deze weer uit het luchtruim verdwenen is. Zo ontstaat een sluier van vervuilde luchtdeeltjes die de wereld bedekt.

Opwarming van de aarde

Wetenschappers geloven nu dat de Global Dimming een remmende factor is voor de opwarming van de aarde. Daarom is men er niet gerust op want stel dat de overheden wereldwijd besluiten tot minder uitstoot van fossiele brandstoffen en minder of schoner vliegverkeer, dan kan door een vermindering van het aantal vervuilende luchtdeeltjes de zonkracht toenemen waardoor het extra warm wordt. De theorie van de Global Dimming is dus geen theorie die indruist tegen de theorie van de opwarming van de aarde. Integendeel, de theorieën werken samen.

´s Nachts warmer, overdag koeler

Het gegeven dat de maximum- en minimumtemperaturen vroeger meer verschilden vertelt ook iets over de global warming-theorie. Wat klimaatwetenschappers weg laten uit hun statistieken is het feit dat het ´s nachts weliswaar warmer is maar overdag koeler. Als je alle gegevens optelt is het wel ietsje warmer maar het is jammer dat deze relativering van de dag-nachttemperatuur weinig naar voren komt in het verhaal van klimaatwetenschappers. Sterker nog: desondanks komen elke zomer wetenschappers met een onderzoek op de proppen waaruit zou blijken dat de warmte tot gezondsheidsklachten zouden kunnen leiden. Dat is betwistbaar als je de weerstatistiek ziet waaruit blijkt dat de nachten warmer en de dagen iets koeler worden. Als voorbeeld voor de verschrikkelijke hitte die we verondersteld worden in de toekomst te gaan meemaken, geeft men in Nederland de hittegolf van 2003. Deze hittegolf is inmiddels ruim 5 jaar geleden en het feit dat er de afgelopen 5 jaar geen hittegolf heeft plaatsgevonden wordt door de statistici buiten beschouwing gelaten.

Online gratis documentaire

De BBC-documentaire Global Dimming is online gratis te zien. Eén van de manieren om hem te zien is via http://www.documentary-film.net