Bliksem, en hoe ontstaat bliksem?

Bliksem is een fenomeen dat vele mensen bezig houd, immers is niet iedereen even blij zodra er bliksem is. De een vind het prachtig, de anders is er doodsbenauwd voor. Dit artikel geeft u weer hoe bliksem ontstaat, de soorten bliksem en een stukje over hoe de bliksemafleider is uitgevonden.

Hoe ontstaat bliksem

Lucht welke zich dicht bij de rond bevind is warmer dan lucht daarboven. Warme lucht is lichter dan koude lucht en zal daarom stijgen. Door de stijging ontstaat een opwaartse stroming van vochtige warme lucht. De lucht kan wel stijgen tot 10km hoogte en zal op die hoogte dan ook snel afkoelen, hierdoor ontstaan meer druppels en kleine ijsdeeltjes. De ijsdelen groeien uit tot hagelstenen, doordat deze zwaarder zijn zakken ze tot aan de onderkant van de wolk. Doordat in de hagelstenen een negatieve lading is ontstaan stoot de onderkant van de wolk negatieve straling af op het aardoppervlak. Deze straling daald in de bodem van de aarde waardoor de bovenste laag van de aarde positief word geladen.

Op dit moment is de volgende situatie ontstaan:

• Kleine en positief geladen ijssplinters aan de bovenkant van de wolk.
• Grote en negatief geladen hagelstenen aan de onderkant van de wolk.
• De aarde welke in verhouding tot de onderkant van de wolk positief geladen is.

Doordat de positieve en negatieve ladingen elkaar proberen te neutraliseren ontstaat een bliksemflits. Deze is zowel tezien als tehoren. De lucht knalt uit elkaar en geeft licht af, het geluid dat tegelijkertijd ontstaat is de donder.

Bliksem afleider

In 1752 vroeg een man genaamd 'Benjamin Franklin' zich af of bliksem ontstond door elektriciteit. Om dat te ontdekken liet hij vliegers op zodra het onweerde. Aan het vochtige vliegertouw hing een metalen sleutel. Zodra de bliksem insloeg vonkte het natte touw van de elektriciteit en de sleutel lichtte op. Franklin wist dat metaal elektriciteit goed doorlaat. Met dit in zijn achterhoofd bedacht Franklin de bliksem afleider. Dat is een metalen staaf op het dak van een hoog gebouw. Daaraan zit een metalen draad. Deze draad loopt langs de muren naar de grond. Als de bliksem inslaat, loopt de elektriciteit door de draden naar de aarde. Zo loopt het gebouw geen schade op.

Bliksem soorten

Gevorkte bliksem
De meest bekende bliksem. Het is de bliksem die normaal ontstaat.

Bandbliksem
Deze is veel breder omdat hij opzij wordt geduwd door de wind. Een bandbliksem is eigenlijk meerdere bliksems bij elkaar.

Parelsnoerbliksem
Als een bliksem opgedeeld is in een aantal stukjes is het een parelsnoerbliksem. Deze is heel erg zeldzaam. Deskundigen hebben hem alleen gezien als het heel hard regende. Ze weten niet precies hoe deze ontstaat.

Bolbliksem
Ze weten nog niet helemaal hoe de bolbliksem ontstaat. Het is een vurige, lichtende bol, die een baan door de lucht maakt. In sommige verhalen rolt de bolbliksem zelfs over straat en in huis.

Weetjes over bliksem

• Op de hele wereld zijn er altijd zo’n 2000 onweersbuien.
• Elke seconde schiet er wel ergens een bliksemschicht uit de lucht.
• Er is een man in Amerika die al zeven keer door de bliksem is getroffen.

© 2006 - 2008 Suus, gepubliceerd in Weer (Wetenschap) op 17-11-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Suus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat is Donder & Bliksem: Vaak hoort men een bui al van heel ver aankomen, het gerommel ver achter de horizon. Tot het ineens donker wordt en de eerste bliksemschichten de wolken doorklieven, gevolgd door een…
• Onweer: de Goddelijke betekenis: Onweer is wetenschappelijk makkelijk te verklaren. Maar wat is de diepere goddelijke betekenis van onweer? Volgens rabbijn Boruch Leff van het Torah-Institute in Baltimore wo…
• Onweer en bliksem, vuurwerk maar geen feest: De laatste tijd wordt je bijna dagelijks geconfronteerd met berichten over onweer en bliksem. En dan niet over het verschijnsel onweer en bliksem, maar over de sl…
• Hoe ontstaat bliksem?: Veel mensen zijn bang voor bliksem. Dat is niet zo vreemd, want het is een van de meest gevaarlijke natuurverschijnselen op aarde. De temperatuur in een bliksem is hoger dan de tempera…
• Oma's winterkost: Hete bliksem: Hete Bliksem. Een heerlijk wintergerecht met onder andere aardappelen, appelen, gehakt en ui. Hoewel het echte winterweer nog uit blijft toch lekker om na een gure regendag ee…