InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Het skelet; soorten beenderen

Het skelet; soorten beenderen

Het skelet geeft structuur aan het lichaam, beschermt vitale organen, maakt beweging mogelijk, heeft een endocriene functie, maakt bloed en vormt een opslagplaats voor vet en mineralen. Het skelet bestaat in totaal uit 206 verschillende beenderen. Deze beenderen zijn op basis van hun vorm in te delen in verschillende categorieën. We kunnen de pijpbeenderen, korte beenderen, platte beenderen en onregelmatige beenderen onderscheiden.

Pijpbeenderen

De pijpbeenderen hebben een duidelijke schacht en twee uiteinden. De schacht van pijpbeenderen wordt de diafyse genoemd. De uiteinden van pijpbeenderen worden de epifysen genoemd. Door de relatief lange schacht maken de pijpbeenderen grote bewegingen mogelijk.

Om de pijpbeenderen zit een beenvlies (periost) wat rijkelijk voorzien is van bloedvaten en zenuwen. Direct onder het periost ligt aan de buitenzijde van de pijpbeenderen compact (corticaal) been. De binnenzijde van de pijpbeenderen bestaat uit sponsachtig (trabeculair, spongieus) been. Bij jonge kinderen bevat het sponsachtig been van de pijpbeenderen rood beenmerg. Bij volwassenen bevat het sponsachtig been van pijpbeenderen geel beenmerg.

Tijdens de lengtegroei groeit met name de schacht doordat chondrocyten zich snel delen en vervolgens verbenen. De chondrocyten zitten in de groeischijven. Deze groeischijven worden epifysairschijven genoemd. De chondrocyten zijn gevoelig voor groeihormoon. De chondrocyten delen zich sneller als ze worden blootgesteld aan groeihormoon. Het scheenbeen (tibia), dijbeen (femur) en opperarmbeen (humerus) zijn voorbeelden van pijpbeenderen.

Korte beenderen

Korte beenderen zijn bij benadering kubusvormig en dus even lang en hoog, als breed. De korte beenderen geven door deze kubusvormige structuur veel steun, maar laten weinig beweging toe. De korte beenderen bestaan maar uit een laag compact been. De tarsalen (voetwortelbeentjes) en carpalen (handwortelbeentjes) zijn voorbeelden van korte beenderen

Platte beenderen

Platte beenderen zijn zoals de naam waarschijnlijk al doet vermoeden plat van structuur. Platte beenderen bestaan aan de buitenzijden uit compact been met daartussen (als een belegde boterham) sponsachtig been. De platte beenderen geven veel bescherming aan het lichaam en vormen uitstekende aanhechtingspunten voor spieren. Naast de uitstekende aanhechtingspunten voor spieren bevindt in de platte beenderen bij volwassenen het rode beenmerg. Het rode beenmerg is verantwoordelijk voor de bloedvorming. Het schouderblad (scapula), borstbeen (sternum) en schedelbeenderen zijn voorbeelden van platte beenderen.

Onregelmatige beenderen

Onregelmatige beenderen zijn beenderen die niet ingedeeld kunnen worden in voorgaande klassen van beenderen. Zoals de naam al aangeeft, zijn onregelmatige beenderen onregelmatig van vorm. Onregelmatige beenderen bestaan ook uit lagen compact been met daartussen sponsachtig been. De onregelmatige beenderen bieden bescherming, maar ook steun en aanhechtingspunten voor spieren. De wervellichamen en de beenderen van het bekken behoren tot de onregelmatige beenderen.

Tot slot

In de meeste indelingen worden de beenderen zoals hierboven staat ingedeeld. Er blijft dan echter nog wel een bepaald soort beenderen over, die vaak niet eens worden genoemd. Deze beenderen zijn de sesambeenderen. Sesambeenderen komen vaak in een pees voor. De sesambeenderen zorgen ervoor dat de spier vastgehecht aan deze pees meer kracht kan uitoefenen op de aanhechting op het bot.

Lees verder

© 2014 - 2017 Wieschrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het beenderstelsel of skeletHoewel veel mensen bij het woord skelet direct aan ernstige misdaden en enge horrorfilms denken, is het skelet veel meer…
De opbouw en aanmaak van botweefselIedereen heeft een heleboel botten in zijn lichaam, zo'n 200 om precies te zijn. Maar hoe ontstaan botten eigenlijk en w…
Functies van botten en beenderenFuncties van botten en beenderenBot is een levend weefsel dat voortdurend aan verandering onderhevig is. Het kent vele functies en verschillen in anatom…
Het bewegingsstelsel van onze huisdierenHet bewegingsstelsel van onze huisdierenMen onderscheidt dieren van planten door het feit zich zelfstandig kunnen verplaatsen en zich zo kunnen onttrekken aan v…
Werking van het hormoon calcitonineCalcitonine wordt geproduceerd door de parafolliculaire cellen (C-cellen) van de schildklier. PTH wordt geproduceerd wan…
Bronnen en referenties
  • JE. Hall, 2013, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
  • GA Thibodeau, Patton KT 2012, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
  • EN Marieb, Hoehn K 2012, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings

Reageer op het artikel "Het skelet; soorten beenderen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Wieschrijft
Gepubliceerd: 11-06-2014
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Skelet
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!