InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Zintuigen; de verschillende zintuigen

Zintuigen; de verschillende zintuigen

Met de zintuigen wordt informatie vergaard over de omgeving om ons heen (externe milieu), maar ook informatie in het lichaam (interne milieu). Deze informatie wordt via afferente zenuwen geleid naar het centrale zenuwstelsel. In bepaalde gebieden van het centrale zenuwstelsel wordt vervolgens de informatie verwerkt en uiteindelijk waargenomen. Het waarnemen van informatie uit het externe milieu wordt perceptie genoemd. Het menselijk lichaam heeft verschillende zintuigen die gevoelig zijn voor een bepaald soort prikkel, maar kunnen ook een impuls genereren op een ander soort prikkel. Deze prikkel moet dan wel heftig genoeg zijn.

Het gezichtsvermogen

De zintuigcellen van het oog bevinden zich in de retina en worden fotoreceptoren genoemd. Er zijn twee soorten fotoreceptoren; de kegeltjes en de staafjes. De kegeltjes zijn gevoelig voor kleuren en de staafjes zijn gevoelig voor de prikkels zwart en wit. De impulsen worden via de oogzenuw naar de visuele schors geleid. In de visuele schors worden de impulsen verwerkt en geïnterpreteerd en vindt het daadwerkelijke zien plaats.

Het gehoor

Geluidsgolven worden via het buitenoor, via het middenoor naar het binnenoor geleid. In het binnenoor bevinden zich de daadwerkelijke zintuigcellen van het gehoor. De zintuigcellen worden geprikkeld door geluidsgolven. De geprikkelde zintuigcellen geleiden via de oorzenuw de impulsen naar de hersenschors waar het daadwerkelijke horen plaatsvindt.

De smaakzin

De smaken zuur, zoet, bitter, zout en umami prikkelen de zintuigcellen die zich in de smaakpapillen bevinden. De zintuigcellen worden geprikkeld door de verschillende smaken en zenden hun impulsen via verschillende hersenzenuwen naar de hersenschors geleid.

De reukzin

In de neus bevinden zich zeer veel verschillende reukreceptoren. Elke reukreceptor is gevoelig wordt geprikkeld door een bepaald soort molecuul en zendt impulsen via de nervus olfactorius naar de hersenschors. In de hersenschors vindt het ruiken plaats.

De tastzin

De zintuigcellen van de tastzin bevinden zich in de huid, slijmvliezen, keel en tong. De zintuigcellen van de tastzin worden de mechanoreceptoren genoemd. Er zijn verschillende soorten mechanoreceptoren. Zo worden sommige mechanoreceptoren geprikkeld door lichte tast, andere door grove tast en weer andere door druk. De impulsen die uiteindelijk door prikkeling van de mechanoreceptoren kunnen via het ruggenmerg de hersenschors worden geleid waar uiteindelijk de daadwerkelijke gewaarwording van tast plaatsvindt.

Het evenwicht

De zintuigcellen die het evenwichtsvermogen mogelijk maken, bevinden zich in het sacculus, utriculus en halfcirkelvormige kanalen. Via nervus vestibulocochlearis (een hersenzenuw) worden impulsen die door de zintuigcellen gegenereerd worden naar de noor de grote en kleine hersenen geleid. Echter niet alleen impulsen vanuit het evenwichtsorgaan, maar ook het bewegingsapparaat en de ogen zorgen voor het evenwichtsvermogen.

De temperatuurszin

De thermoreceptoren van de huid worden geprikkeld door de temperatuur van een object en zenden impulsen die via het ruggenmerg in de hersenschors terecht komen. De thermoreceptoren van de huid zijn andere thermoreceptoren dan de thermoreceptoren die in de hersenstam voorkomen. De thermoreceptoren van de hersenstam worden geprikkeld door schommelingen van de lichaamstemperatuur.

De lichaamshouding

Bepaalde zintuigcellen die in gewrichten en spieren voorkomen, worden geprikkeld door veranderingen in de stand van gewrichten en veranderingen van spierlengte en spierspanning. Deze zintuigcellen worden proprioreceptoren genoemd. Prikkels die tot de vorming van impulsen leiden, kunnen via het ruggenmerg bij de hersenschors terechtkomen.

De pijnzin

De receptoren die geprikkeld worden door pijn zijn de nociceptoren. Er bestaan drie soorten nociceptoren; nociceptoren van de huid, gewrichten en interne organen. Nociceptoren worden geprikkeld bij (dreigende) weefselschade. De daadwerkelijke pijngewaarwording vindt plaats in de hersenschors.

De interne zintuigen

Er zijn verschillende interne receptoren te vinden in het lichaam. Zo bestaan er de rekreceptoren in bijvoorbeeld de blaas, chemoreceptoren in de aortaboog en baroreceptoren in de aortaboog.

Lees verder

© 2014 - 2019 Wieschrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe kun je kleuren zien en wat doet het licht daarbijHoe zie je nou eigenlijk de kleuren en wat doet het licht daarbij. Ook in het kort beschreven wat de werking van de pupi…
Een blauwe kamer ervaar je als wit. Hoe kan dit?We denken vaak dat wat we zien overeenkomt met de werkelijkheid, maar dit hoef niet altijd zo te zijn. Het hangt er maar…
Ons oog een complex orgaan: hoe werkt het?Ons oog een complex orgaan: hoe werkt het?Ons oog is ongetwijfeld een erg belangrijk orgaan. Dankzij onze ogen kunnen we immers alles om ons heen waarnemen. Onze…
Wanneer ben je kleurenblindWanneer ben je kleurenblindKleurenblind ben je al als je de kleuren rood en groen niet kan onderscheiden. Mensen met achromatopsie zijn volledig kl…
Hoe werken onze ogen?Hoe werken onze ogen?Onze ogen zijn naast onze hersenen de meest geavanceerde onderdelen van ons lichaam. We nemen de wereld om ons heen, in…
Bronnen en referenties
  • JE. Hall, 2013, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
  • GA Thibodeau, Patton KT 2012, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
  • EN Marieb, Hoehn K 2012, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings

Reageer op het artikel "Zintuigen; de verschillende zintuigen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wieschrijft
Gepubliceerd: 20-08-2014
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Zintuigen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!