InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Zintuigen; tastreceptoren

Zintuigen; tastreceptoren

Om informatie te verkrijgen over (zowel de interne, als externe) omgeving heeft het lichaam onder andere tastreceptoren. Deze tastreceptoren worden ook wel mechanoreceptoren genoemd. Er zijn vier speciale mechanoreceptoren. Deze vier speciale mechanoreceptoren zijn het lichaampje van Ruffini, lichaampje van Pacini, het lichaampje van Merkel en het lichaampje van Meissner. Op basis van een specifieke prikkel kan de mechanoreceptor een impuls genereren in een afferente zenuw. De impuls wordt via de afferente zenuw naar de hersenschors geleid. In de hersenschors vindt de daadwerkelijke tastwaarneming plaats. Naast deze vier speciale receptoren komen er ook vrije zenuwuiteinden in het lichaam voor. Deze vrije zenuwuiteinden zijn niet gevoelig voor een specifieke prikkel, maar reageren op een scala aan prikkels.

Lichaampje van Ruffini

Het lichaampje van Ruffini is een mechanoreceptor die traag adapteert. Omdat het lichaampje van Ruffini traag adapteert wordt bij steeds dezelfde prikkeling een impuls gegenereerd. Het lichaampje van Ruffini bevindt zich in de subcutis (onderhuids bindweefsel) en de diepste lagen van de huid. Het lichaampje van Ruffini komt veel voor in de diepe lagen van huid rondom de nagels. Het lichaampje van Ruffini speelt daar een belangrijke rol in het waarnemen van grip. Het lichaampje van Ruffini bestaat uit een spoelvormig zenuwuiteinde wat ingekapseld is. Het lichaampje van Ruffini wordt geprikkeld door stevige druk. De lichaampjes van Ruffini vervullen ook een rol in de thermorecpetie.

Lichaampje van Pacini

Het lichaampje van Pacini is ook een mechanoreceptor. Het lichaampje van Pacini bevindt zich ook in de diepe lagen van huid en subcutis (onderhuidse laag), maar ook in verschillende organen, zoals de uitwendige delen van de geslachtsorganen, delen van de urinewegen (blaas en urinebuis) en de pancreas. Het lichaampje van Pacini bestaat uit een zenuwuiteinde wat door concentrische ringen van bindweefsel wordt omringd. Door het indrukken van deze concentrische ringen wordt een impuls gegenereerd door het vrije zenuwuiteinde. Het lichaampje van Pacini is gevoelig voor trillingen en adapteert snel (past zich snel aan). Doordat het lichaampje van Pacini snel adapteert wordt bij dezelfde prikkeling maar kortstondig een impuls gegenereerd.

Lichaampje van Meissner

Het lichaampje van Meissner is eveneens een mechanoreceptor. Het lichaampje van Meissner bevindt zich in de dermis (ook wel lederhuid genoemd). Het lichaampje van Meissner is gevoelig voor lichte tast en adapteert zeer snel, er wordt dus bij eenzelfde prikkeling maar kortstondig een impuls gegeneerd. De lichaampjes van Meissner komen veel voor in de huid van de vingertoppen, tepels, voorhuid, schaamlippen en lippen.

Lichaampje van Merkel

Net als het lichaampje van Ruffini, Pacini en Meissner is ook het Lichaampje van Merkel een mechanoreceptor. Het lichaampje van Merkel is te vinden in de epidermis (opperhuid) van zowel de onbehaarde als behaarde huid, rondom de haarzakjes en in de slijmvliezen van de mond en anus. Het lichaampje van Merkel is een traag adapterende mechanoreceptor. Het lichaampje van Merkel wordt geprikkeld door fijne aanraking en trillingen met een zeer lage frequentie.

Vrije zenuwuiteinden

Vrije zenuwuiteinden reageren niet op specifieke prikkels, maar op een scala van prikkels. Ook kunnen vrije zenuwuiteinden snel, of juist traag adapteren. In de huid komen veel vrije zenuwuiteinden voor. Deze vrije zenuwuiteinden komen uiteindelijk samen in een zenuw. De vrije zenuwuiteinden liggen als wortels van de stam van een boom in de huid. Deze vrije zenuwuiteinden bevinden zich in de epidermis (opperhuid) en rondom de haarzakjes. De vrije zenuwuiteinden in de huid en rondom de haarzakjes kunnen gevoelig zijn voor aanraking, maar ook voor pijn en temperatuurschommelingen.

Lees verder

© 2014 - 2019 Wieschrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zenuwstelsel; achterstrengenNet als de tractus spinothalamicus zorgen de achterstrengen voor de bewuste sensoriek. Waar de tractus spinothalamicus e…
Opbouw van de huidDe huid is het grootst orgaan van het menselijk lichaam en heeft verschillende functies. De huid zorgt ervoor dat het in…
Proprioreceptoren soorten en hun functieProprioreceptoren zijn de sensorische receptoren in spieren, pezen en gewrichten. Proprioreceptoren verschaffen het cent…
Zenuwstelsel: somatisch gevoel: algemene organisatieHet somatische gevoel kan verdeeld worden in drie grote groepen: mechanoreceptie (tastwaarneming en waarneming van het l…
Huidanatomie: structuur en anatomie van de huidHuidanatomie: structuur en anatomie van de huidDe huid is als structuur voor de mens een zeer belangrijk orgaan. Naast het feit dat het ons grootste orgaan is, kent he…
Bronnen en referenties
  • JE. Hall, 2013, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
  • GA Thibodeau, Patton KT 2012, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
  • EN Marieb, Hoehn K 2012, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings

Reageer op het artikel "Zintuigen; tastreceptoren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wieschrijft
Gepubliceerd: 20-08-2014
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Zintuigen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!