InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Rode bloedcel; zuurstoftransport en bloedarmoede

Rode bloedcel; zuurstoftransport en bloedarmoede

Een van de belangrijkste functies van het bloed is het zuurstoftransport naar de cellen. De cellen van het lichaam hebben namelijk zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren. Zuurstof wordt immers gebruikt voor de verbrandingsprocessen van de cel. Bij deze verbrandingsprocessen komt de energie vrij die de cel gebruikt om te kunnen leven en functioneren. Zuurstof wordt getransporteerd door het bloed door het zuurstof op te lossen in het bloedplasma en te binden aan hemoglobine. Hemoglobine, oftewel Hb bindt zuurstof aan zich. Yzer is het zuurstofbindende onderdeel van Hb. Verschillende factoren kunnen bloedarmoede (anemie) veroorzaken. Te lage inname van ijzer, vitamine B6, B12 en foliumzuur kan bloedarmoede veroorzaken. Ook bepaalde vormen van kanker en een grote bloeding kunnen bloedarmoede veroorzaken. Vermoeidheid is een bekend symptoom van bloedarmoede.

Zuurstof is onmisbaar voor het lichaam

Zuurstof is een onmisbaar gas voor bijna alle cellen van het lichaam. Zonder zuurstof kan het lichaam geen koolhydraten en vetten verbranden om de noodzakelijke energie vrij te maken. Deze energie is noodzakelijk om de celprocessen goed te laten verlopen. Zonder zuurstof (anaeroob) kunnen de cellen hooguit twee tot drie minuten energie vrijmaken, daarna stopt de anaerobe energieproductie en zal de cel sterven en uiteindelijk zullen weefsels en de hele mens sterven. Zuurstof wordt getransporteerd door het bloed in de bloedvaten.

Zuurstoftransport in het bloed

In de longen wordt het bloed in de longcapillairen (capillairen zijn haarvaten) verzadigd met zuurstof. Het bloed wordt op twee manieren verzadigd met zuurstof.

Zuurstof wordt opgelost in het waterig medium van het bloed. Dit waterig milieu van het bloed wordt bloedplasma genoemd. Zuurstof lost echter slecht op in bloedplasma. Dit betekent dat zuurstof ook op een andere manier in het bloed terecht moet komen. De rode bloedcel met zijn zuurstofbindend eiwit hemoglobine biedt uitkomst. Het hemoglobine (Hb) bindt namelijk zeer graag zuurstof aan zich. Ongeveer 2% van de totale hoeveelheid zuurstof in het bloed is opgelost in het bloedplasma. Achtennegentig procent van de hoeveelheid zuurstof in het bloed is gebonden aan hemoglobine (Hb). Er wordt tot 70 keer meer zuurstof getransporteerd door het Hb, dan opgelost in het bloedplasma.

Hoewel de hoeveelheid opgelost zuurstof in het bloed laag is, is het cruciaal voor een goede gaswisseling. Het opgeloste zuurstof in het bloed zorgt namelijk voor een goede diffusiegradiënt in de weefsels en de longen. Daarnaast zorgt het opgeloste zuurstof voor een prikkeling van de ademreceptoren. Wanneer deze ademreceptoren een lage zuurstofspanning waarnemen, doordat er weinig zuurstof in het bloedplasma is opgelost, neemt de ademhaling toe. Tenslotte zorgt het opgeloste zuurstof in het bloedplasma ervoor dat Hb zuurstof aan zich kan binden.

Hemoglobine nader bekeken

Hemoglobine is het zuurstofbindend en –transporterend eiwit van de erytrocyt (rode bloedcel).

Moleculaire bouw van hemoglobine

Het hemoglobine bestaat uit twee alfa-polypeptideketens en twee beta-polypeptideketens. Elke polypeptideketen bevat een ijzeratoom. Het totale hemoglobine bevat dus vier ijzeratomen. Elk ijzeratoom kan in totaal een zuurstofatoom aan zich binden. Het totale hemoglobine kan vier zuurstofatomen aan zich binden.

Hoeveelheid hemoglobine in het lichaam

In totaal heeft het menselijk lichaam ongeveer vijf liter (50 deciliter) bloed. Elke deciliter (dL) bloed van de man bevat 15 gram (g) Hb. Elke dL bloed van de vrouw bevat 14 g Hb. Dit verschil in Hb-gehalte in het bloed van mannen en vrouwen verklaart deels het betere uithoudingsvermogen van de man. Elke gram Hb kan binden met 1,34 milliliter (ml) zuurstof. Dit betekent dat elke dL bloed ongeveer 20 ml zuurstof kan binden. In totaal kan het bloed dus 50 dL X 20 ml=1000 ml zuurstof binden en transporteren,

Bloedarmoede (anemie) remt het zuurstoftransport van het bloed

Bloedarmoede, oftewel anemie remt het zuurstoftransport van het bloed. Anemie kan door verschillende factoren veroorzaakt worden. Bekende oorzaken van bloedarmoede zijn: te lage ijzerinname, te lage inname van vitamine B6, B12 en foliumzuur, een grote bloeding, bepaalde vormen van kanker. Deze factoren zorgen voor een verstoring van de aanmaak van goed functionerende rode bloedcellen (te lage ijzerinname, te lage inname van vitamine B6, B12 en foliumzuur), of een groot verlies van rode bloedcellen (grote bloeding). Wanneer er te weinig goed functionerende rode bloedcellen zijn, kan er geen zuurstof worden gebonden en getransporteerd en zullen de cellen te weinig zuurstof aangeboden krijgen. Symptomen van bloedarmoede zijn: vermoeidheid, lusteloosheid, weinig energie hebben, duizeligheid, oorsuizen, hoofdpijn, zwakte, hartkloppingen en transpireren.

Lees verder

© 2015 - 2019 Wieschrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Oververmoeidheid: Bloedarmoede (Anemie)Oververmoeidheid: Bloedarmoede (Anemie)Voel je je oververmoeid? Bloedarmoede kan de oorzaak zijn. Bloedarmoede of anemie ontstaat wanneer er te weinig rode blo…
Bloedarmoede door kopertekortBloedarmoede door kopertekortHet is wellicht bij veel mensen bekend dat bloedarmoede kan ontstaan door een ijzertekort of door een tekort aan vitamin…
Vermoeidheid door bloedarmoedeVermoeidheid door bloedarmoedeBloedarmoede ontstaat als er een tekort is aan goed functionerende rode bloedcellen in het bloed. De meest bekende oorza…
Bloedarmoede bij kinderen; symptomen,oorzaken en behandelingBloedarmoede bij kinderen; symptomen,oorzaken en behandelingBleekheid van de huid, nagels, lippen en de binnenzijde van de oogleden van uw kind kunnen wijzen op bloedarmoede, ook a…
Bloedarmoede verhelpen met ijzerrijke voedingBloedarmoede verhelpen met ijzerrijke voedingVoeding bij bloedarmoede of anemie. Bloedarmoede is een toestand waarbij het aantal rode bloedcellen in het bloed te laa…
Bronnen en referenties
  • William D. McArdle, Victor L. Katch, & Frank I. Katch (2014) Exercise Physiology, Nutrition, Energy, and Human Performance, LWW Philadelphia

Reageer op het artikel "Rode bloedcel; zuurstoftransport en bloedarmoede"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wieschrijft
Gepubliceerd: 15-01-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Sport en voeding
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!