InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Hormonen van de hypofyse

Hormonen van de hypofyse

De hypofyse is een klier ter grootte van een erwt die vastzit aan de hypothalamus. De hypothalamus is een belangrijk onderdeel van het centrale zenuwstelsel. De hypothalamus bewaakt en stelt belangrijke lichaamsfuncties bij. Aan de hand van samenstelling van het bloed dat door de hypothalamus stroomt kan de hypothalamus lichaamsfuncties bewaken. De hypothalamus kan direct via het zenuwstelsel de lichaamsfuncties bijstellen, maar ook via indirecte weg via het hormoonstelsel. De hypothalamus doet dat door hormonen af te geven aan de hypofyse. De hypofyse op haar beurt produceert vervolgens hormonen en geeft deze af aan het bloed. Deze hormonen kunnen een direct effect hebben op de lichaamsfuncties. Ook kunnen de hormonen van de hypofyse andere klieren aanzetten tot het produceren van hormonen.

Anatomie van de hypofyse

De hypofyse is zo groot als een erwt en zit met de hypofyse steel vast aan de hypothalamus. Het bloedvatenstelsel dat de hypothalamus van bloed voorziet komt samen in een poortader en voorziet vervolgens de hypofyse van bloed. Zulk soort bloedvatensysteem wordt een poortadersysteem genoemd. Het voordeel van deze anatomische constructie van het bloedvatenstelsel is dat er hormonen door de hypothalamus geproduceerd direct bij de hypofyse komen.
De hypofyse bestaat uit twee duidelijk te onderscheiden onderdelen. Deze twee onderdelen zijn de anterieure hypofyse en de posterieure hypofyse. De posterieure hypofyse is zowel anatomisch als functioneel een uitloper van de hypothalamus.
De anterieure en posterieure hypofyse maken beide verschillende hormonen. De posterieure hypofyse maakt eigenlijk zelf geen hormonen, maar is een uitloper van hormonen die door hypothalamus worden gemaakt.
Hieronder wordt beschreven welke hormonen door de anterieure en posterieure hypofyse worden gemaakt.

Hormonen van anterieure hypofyse

De anterieure hypofyse wordt ook wel adenohypofyse genoemd en is het grootste deel van de hypofyse. De adenohypofyse maakt verschillende hormonen. Hieronder wordt beschreven welke hormonen de adenohypofyse maakt en wat de functie van het hormoon is.

Adrenocorticotroop hormoon (ACTH), of corticotropine

ACTH is een hormoon dat de bijnieren aanzet tot de productie van cortisol. Cortisol is een stresshormoon dat de aanmaak van glucose stimuleert uit vetten, eiwitten en melkzuur (gluconeogenese).

Beta-endorfine

Beta-endorfine is een pijnstillend hormoon dat vrijkomt in situaties van extreme pijn.

Prolactine (PRL), lactogeen hormoon

Prolactine heeft als doelorganen de ovaria (eierstokken) en borstklieren. Prolactine stimuleert de ovaria tot oestrogeen- en progesteronproductie. In de borstklieren stimuleert prolactine melkproductie.

Follikelstimulerend hormoon (FSH)

FSH heeft als doelorgaan, of eigenlijk beter gezegd doelcel de eicel. FSH stimuleert de rijping van follikels bij de vrouw en de productie van oestrogeen bij de vrouw. Bij de man stimuleert FSH de rijping van zaadcellen.

Luteïserend hormoon (LH), of lutropine

LH stimuleert het gele lichaam tot de productie van progesteron nadat de eicel het follikel heeft verlaten.

Thyreoïd stimulerend hormoon (TSH), of thyreotropine

TSH stimuleert de schildklier tot de productie van T3 en T4. T3 en T4 zijn hormonen die de stofwisseling van het lichaam verhogen.

Groeihormoon (GH), of somatotropine

GH stimuleert de lengtegroei van het skelet en de spiergroei. Daarnaast stimuleert GH de vetverbranding en koolhydraatverbranding.

Hormonen van de posterieure hypofyse

De posterieure hypofyse wordt ook wel neurohypofyse genoemd. De neurohypofyse anatomisch en functioneel een uitloper van de hypothalamus. In de neurohypofyse worden twee hormonen gemaakt. Deze twee hormonen zijn oxytocine (OT) en antidiuretisch hormoon (ADH). Beide hormonen worden hieronder beschreven.

Oxytocine (OT)

Oxytocine wordt ook wel knuffelhormoon genoemd en komt vrij bij fijne aanraking. Het hormoon zorgt ervoor dat er een band tussen mensen kan ontstaan.
Bij vrouwen heeft oxytocine een belangrijk effect op de spiercellen van de baarmoeder en de melkklieren. Oxytocine zorgt ervoor dat bij het baren van een kind de baarmoeder ritmisch en krachtig samentrekt. Oxytocine is verantwoordelijk voor de weeën. Verder stimuleert oxytocine de uitdrijving van melk uit de melkklieren bij het voeden.

Antidiuretisch hormoon (ADH), of vasopressine

ADH beschermt het lichaam tegen uitdroging en een sterke bloeddrukdaling. ADH zorgt ervoor dat de nieren geconcentreerde urine produceren om zo vocht voor het lichaam te behouden.

Lees verder

© 2015 - 2017 Wieschrijft, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Syndroom van SheehanSyndroom van SheehanBij bevallingen komt bloedverlies voor. Soms ontstaat er shock. Dit kan ervoor zorgen dat er geen melkproductie op gang…
Groeihormoon en groeihormoonbehandelingGroeihormoon en groeihormoonbehandelingGroeihormoon: groeihormoonbehandeling en groeihormonen kopen. Waartoe dient het groeihormoon en hoe maakt het lichaam de…
Hormoon, hormonen en hun functieHormoon, hormonen en hun functieEen hormoon is een stof die een regulerende werking in het lichaam heeft. Hormonen worden geproduceerd door klieren. We…
Hormonen, waar komen ze vandaan?Hormonen, waar komen ze vandaan?Hormonen zijn kleine boodschappers in ons lichaam. Ze zijn verantwoordelijk voor processen die levensnoodzakelijk zijn.…
Hypofyse-uitval: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakHypofyse-uitval: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakWanneer de hypofyse niet meer functioneert of nog slechts gedeeltelijk, spreekt men van hypofyse-uitval of hypopituitari…
Bronnen en referenties
  • William D. McArdle, Victor L. Katch, & Frank I. Katch (2014) Exercise Physiology, Nutrition, Energy, and Human Performance, LWW Philadelphia

Reageer op het artikel "Hormonen van de hypofyse"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Wieschrijft
Gepubliceerd: 23-06-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!