InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Smartphonegebruik en het verkeer: Kan je brein multitasken?

Smartphonegebruik en het verkeer: Kan je brein multitasken?

Smartphonegebruik en het verkeer: Kan je brein multitasken? Fietsend, rijdend in de auto, in gesprek met een ander, voor de kassa staan of tijdens een etentje, wanneer de smartphone een signaal geeft, wordt het apparaat beantwoord. Twee dingen tegelijk doen op hetzelfde moment moet kunnen. Twee of drie dingen tegelijk doen, dan ben je efficiënt, dan spaar je tijd. Een op de twintig Nederlander zegt zelfs dat ze gemakkelijk vijf dingen tegelijk kunnen combineren. Is dat wel zo? Mensen zijn niet in staat om te kunnen multitasken als het om meerdere bewuste handelingen gaat.

Wat is mulitasken

De term multitasken is afkomstig uit de computerwereld. Er wordt mee bedoeld dat er verschillende computerprogramma’s actief zijn, die allemaal dezelfde processor of centrale verwerkingseenheid (CPU) hebben. Mensen hebben het autonoom zenuwstelsel of het zelfstandig, onwillekeurig of vegetatief zenuwstelsel. Dit is het deel van het perifere zenuwstelsel dat handelingen onbewust regelt. Het perifere zenuwstelsel (PZS) is een deel van het zenuwstelsel dat buiten het centrale zenuwstelsel (CZS) is gelegen. Het perifere zenuwstelsel bestaat uit het animale zenuwstelsel (waarmee je bewust kan waarnemen en je spieren kan beweging zoals je wilt) en het autonome zenuwstelsel.

Het autonoom of onwillekeurig zenuwstelsel

Het onwillekeurig zenuwstelsel gaat gewoon zijn gang, buiten onze wil om. Het onwillekeurig zenuwstelsel regelt vooral de functies in ons lichaam die verband houden met het er zijn zoals de:
  • ademhaling;
  • energieproductie;
  • hartslag;
  • bloeddruk;
  • spijsvertering;
  • stofwisseling.

Je lichaam doet meerdere dingen tegelijk en is als het ware aan het multitasken. Je hoeft niet na te denken, het gebeurt gewoon op onbewust niveau.

Multitasken op onbewust niveau kan

Mensen multitasken dus op onbewust niveau, automatisch. En op zich kunnen wij best meerdere dingen tegelijk doen, zoals eten terwijl we tv kijken. Het eten en slikken is zo ingebakken in het brein dat je daar niet over na hoeft te denken en het automatisch gaat. Je kunt je blijven concentreren op het programma dat je volgt, maar zodra je je op twee dingen tegelijk moet concentreren, gaat het fout.

Multitasken op bewust niveau is niet mogelijk

Bij woorden op papier maar dan in een andere kleur, worden de woorden automatisch herkend, maar voor het benoemen van de kleur waarin de woorden zijn gedrukt is bewust denken nodig, opperste concentratie. Het gaat om een handeling dat het stroopeffect heet. Ongeveer hetzelfde wanneer je op de fiets of achter het stuur zit en een telefoongesprek voert. Het is gewoon niet mogelijk dat je je richt én op het telefoongesprek én een correcte verkeersdeelnemer bent.

Het stroopeffect

Het stroopeffect is in de psychologie een test in de reactietijd. De theorie van de strooptest zorgt ervoor dat je op onderste regel veel sneller de kleur van de woorden kan noemen dan bij het bovenste twee regels. Het is bewezen dat er een vertraging in de hersenen plaatsvindt, bij de twee bovenste regels om de kleur te benoemen. De woorden worden door de hersenen sneller herkend dan de kleuren. Kleuren herkennen is geen automatisch proces en er is een aarzeling bij het benoemen.

Verkeersdeelnemer en smartphonegebruiker

Ook meerdere dingen zoals deelnemen in het verkeer en de smartphone gebruiken zijn geen automatische processen. Maar ook de cortex cingularis anterior speelt mee.

Cortex cingularis anterior

De cortex cingularis anterior is een gedeelte van de hersenen dat verantwoordelijk is voor intelligentie en emoties. Onderzoek toont aan dat dit gedeelte in de hersenen bij personen die veel multitasken minder grijze stof heeft. Dit onderzoek is in 2014 gedaan door de universiteit van Sussex met 75 volwassenen door een MRI-scan en een vragenlijst ingevuld over het gebruik van media-apparaten, zoals mobiele telefoons, computers en televisie. Op basis hiervan concludeerden ze dat personen die veel apparaten tegelijk gebruiken minder grijze stof in dat deel van hun hersenen hadden. Minder grijze stof kan er voor zorgen dat personen sneller afgeleid zijn en minder goed kunnen overgaan naar de taak die ze moeten doen (reageren op het verkeer). Om een verband aan te tonen is meer onderzoek nodig. De cortex cingularis anterior speelt ook een rol bij verslaafd worden aan je smartphone.

Verslaving

Het elke keer je smartphone willen beantwoorden geeft op den duur een verslaving. De cortex cingularis anterior speelt bij verslaving een belangrijke rol. De wetenschapper, onderzoeker en hoogleraar aan de Universiteit van Washington, Dr. Henry Lai, ontdekte dat er bij veelvuldig telefoongebruik een vorm van verslaving meespeelt. Een verslaving die vergelijkbaar is met de werking van opiaten, alcohol en medicijnverslaving. Hij ontdekte dat de microgolven die vrijkomen bij een smartphone (ook wel straling genoemd) de activiteit in de hersenen verhogen van endorfines of endogene opioïden (de biologische basis van verslaving aan opium en alcohol). Daarnaast kan het zijn dat verschillende gebieden van de hersenen anders reageren op dezelfde bestraling door de smartphone. Dit door een verschillende gevoeligheid of kwetsbaarheid voor radiofrequenties, en daardoor verschillende reacties veroorzaken op vergelijkbare wijze als bij morfine. Russische artsen gebruiken deze microgolven bij patiënten met ‘verlangen’ naar heroïne, maar resultaten zijn niet bekend.

Een vol hoofd

Wanneer je bewuste taken gaat combineren zoals:
  • bellen in de auto. Wie tijdens het rijden ook andere dingen doet zoals de smartphone beantwoorden, maakt meer kans op een ongeluk veroorzaken;
  • appen op de fiets. Facebooken, twitteren, whatsappen op de fiets betekent dat er geen ‘oog’ is voor het overige verkeer;
  • bij een gesprek. Bij een ‘live’ gesprek nemen veel mensen gewoon de smartphone aan, voeren een gesprek en negeren de ‘live’ persoon. Je weet dat het niet moet, het is niet beleefd, maar de verslaving zorgt dat je het wel doet, de smartphone aanpakken wanneer die een signaal geeft.

Fouten

Veel mensen denken dan dat ze uitstekend kunnen multitasken en gaan - waar ze ook zijn - rustig door met voortdurend hun Facebook, Twitter en LinkedIn checken en beantwoorden. Maar voor hoe meer dingen je de aandacht nodig hebt, hoe minder effectief je bent en hoe meer fouten je maakt. Fouten die je omgeving opmerkt en die je ook dwarszitten. Doordat het veelvuldig gebeurt ontspan je niet. Je hoofd raakt vol. Je krijgt last van lichamelijke en psychische klachten, je loopt langzaam naar een burn-out toe, want de hersenen kunnen de prikkels steeds minder goed aan. Besef dat aandacht eisende taken na elkaar moeten gebeuren en ga niet multitasken, waar meerdere handelingen je volle aandacht nodig hebben. Je brein kan dat niet aan.

Lees verder

© 2015 - 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Een breinwork-outEen breinwork-outZoals je lichaam met enige regelmaat een work-out kan gebruiken, ook al passen we het niet allemaal even frequent toe, d…
Het gevaar van multitasken: doe één ding tegelijkHet gevaar van multitasken: doe één ding tegelijkMultitasken is het uitvoeren van verschillende taken tegelijkertijd. Dat lijkt heel efficiënt, maar onze hersenen zijn n…
De invloed van internet op je hersenenDe invloed van internet op je hersenenInternet is anno 2016 niet meer weg te denken uit onze samenleving. Internet lijkt steeds belangrijker te worden in ons…
Maakt internet je dommer?Maakt internet je dommer?Moeite om lang de aandacht ergens op te richten?Problemen met je concentratie? Lastig om aandachtig een boek te kunnen l…
Kan ons brein efficiënt multitasken?Kan ons brein efficiënt multitasken?Een normale dag uit het leven van vele mensen is opgebouwd in lagen. Je begint met rituelen: opstaan, aankleden en ontbi…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: SerenaWong, Pixabay
  • http://archive.unews.utah.edu/news_releases/frequent-mulitaskers-are-bad-at-it/
  • http://www.psychologiemagazine.nl/web/Artikelpagina/Onderzoek-multitasken.htm
  • https://strategischlui.nl/multitasken-bestaat-niet/
  • http://www.optimalegezondheid.com/multitasken/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Stroop-taak
  • https://ccst.us/projects/smart/documents/Lai_Memory&Behavior.pdf
  • http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0106698

Reageer op het artikel "Smartphonegebruik en het verkeer: Kan je brein multitasken?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Tom, 10-12-2015 09:41 #1
Het is niet helemaal zoals met computers. Kijk maar eens naar deze wikipedia pagina https://en.wikipedia.org/wiki/Multithreading_%28computer_architecture%29 Reactie infoteur, 10-12-2015
Dag Tom,
Ja, ik weet het. Wat ik wel zinvol vond om te noemen was dat de term dat uit de PC wereld afkomstig is (verder weet ik niet zoveel van de PC af). Multitasken kan voor deze veelgebruikte term tegenwoordig, een meerwaarde zijn. Natuurlijk zijn onze hersenen niet te vergelijken met de PC die door mensenhanden gemaakt zijn.

Groet, Ria.

Infoteur: Rieja
Laatste update: 17-11-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Stralingsgevoelig
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 1
Schrijf mee!