InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Histologie: welke weefsels zijn er?

Histologie: welke weefsels zijn er?

Histologie: welke weefsels zijn er? Ons hele lichaam is opgebouwd uit weefsels. Er zijn verschillende soorten weefsels, waaronder oppervlakteweefsel, bindweefsel, steunweefsel, vetweefsel, spierweefsel en zenuwweefsel. Alle weefsels hebben specifieke kenmerken en functies, die er samen voor zorgen dat ons lichaam optimaal kan functioneren. Binnen de histologie (weefselleer) worden er vijf soorten weefsels onderscheiden, namelijk:

Oppervlakteweefsel

Epitheel en endotheel

Oppervlakteweefsel is weefsel dat een oppervlak of holte bekleedt. Hierbij kan je denken aan de huid en de darmen, maar ook de binnenkant van bloedvaten en lymfevaten bestaat uit oppervlakteweefsel. Er worden twee soorten oppervlakteweefsel gezien, namelijk epitheel en endotheel. Wanneer het gaat om oppervlakten die aan de buitenwereld grenzen, dan spreek je van epitheel. Deze oppervlakteweefsels zijn onder andere de huid, de luchtpijp en de bekleding van de darmen. Oppervlakten die niet in contact staan met de buitenwereld, worden endotheel genoemd. Dit zijn onder andere de binnenkant van de bloed- en lymfevaten.

Vorm en rangschikking binnen de histologie

Er bestaat ook nog een andere manier om oppervlakteweefsel in te delen, namelijk naar vorm en rangschikking. Bij ‘indeling volgens rangschikking’ onderscheiden we éénlagig, meerlagig en meerrijig epitheel. Eénlagig en meerlagig spreken voor zich: het weefsel bestaat hierbij uit één of meer lagen cellen. Met meerrijig wordt bedoeld dat het oppervlakteweefsel éénlagig is, maar dat de kernen (nucleus) van de cellen op verschillende hoogten liggen. Oppervlakteweefsel kan ook ingedeeld worden naar vorm. Hierbij onderscheidt men plaat- of plaveiselepitheel, cilinderepitheel of kubisch epitheel.

Overgangsepitheel is meerrijig epitheel dat van de ene vorm in de andere overgaat. Deze vorm van epitheel heeft een sterk wisselend oppervlak en is sterk rekbaar. De aan het oppervlak gelegen cellen hebben een beschermend laagje, bijvoorbeeld tegen zuren.

Oppervlakteweefsel bestaat, zoals al eerder gezegd, uit één of meer lagen cellen. Bij alle vormen van oppervlakteweefsel liggen de cellen dicht tegen elkaar en is er vrijwel geen tussenstof aanwezig. Er worden ook epitheelcellen aangetroffen die stoffen produceren die aan de buitenwereld worden afgegeven. Dit is vaak slijm. Epitheel dat veel cellen bevat die slijm produceren, wordt slijmvlies genoemd en komt voor in onder andere de mond (wangen), de neus en de vagina. Ook klierweefsel behoort tot het oppervlakteweefsel. Klierweefsel heeft vrij grote cellen met weinig of geen tussenstof. Klierweefsel is in staat allerlei stoffen te produceren, zoals slijm, talg, spijsverteringssappen en hormonen.

Bindweefsel en steunweefsel (ook vet wordt hiertoe gerekend)

Bind- en steunweefsels geven steun en vorm aan het lichaam. Deze weefsels moeten dan ook bestand zijn tegen druk, trek en vervorming en bestaan uit cellen die niet dicht opeen liggen. Bind- en steunweefsels vormen een sponsachtig netwerk met in de openingen van dit netwerk veel tussenstof.

Er zijn drie soorten bindweefsel te onderscheiden, namelijk:
  • Collageen bindweefsel. Dit type bindweefsel is het dikst en stevigst, de tussenstof is erg dik. Collageen bindweefsel is sterk, maar weinig rekbaar en is onder andere te vinden in pezen en gewrichtskapsels.
  • Elastisch bindweefsel. De tussenstof is elastisch, het weefsel is vervormbaar en keert vervolgens weer in zijn oorspronkelijke staat terug. Elastisch bindweefsel is te vinden in onder andere de wanden van bloedvaten.
  • Reticulair bindweefsel. Reticulair bindweefsel is opgebouwd uit fijn vertakte vezels die een netwerk vormen. Dit type bindweefsel zie je vooral in organen zoals de milt en lymfeklieren, en wordt ook in het beenmerg teruggevonden.

Botweefsel

Steunweefsels zijn er in verschillende soorten te vinden, zoals botweefsel (ook beenweefsel genoemd), kraakbeenweefsel en dentine (het weefsel waaruit tanden en kiezen zijn opgebouwd). Botweefsel bestaat uit botcellen en een tussenstof die kalk bevat. Tussen de botcellen (osteocyten) liggen collagene vezels en kalkzouten. Het kalkzout is hard en breekbaar, collagene vezels vormen een taai geheel. Doordat er collagene vezels in de kalkzouten zit, wordt een harde, breekbare structuur verkregen die ook ‘taai’ is. In het botweefsel vindt voortdurend aanmaak en afbraak van botcellen plaats, daarmee heeft het botweefsel dus een intensieve stofwisseling. Osteoclasten (botafbrekende cellen) zorgen voor de afbraak van het bot, terwijl osteoblasten (botvormende cellen) weer nieuw bot aanmaken. Deze intensieve stofwisseling heeft een continue aanvoer van voedingsstoffen en continue afvoer van afbraakproducten nodig. Daarom heeft het botweefsel een groot en uitgebreid bloedvatennet, met talrijke dunne bloedvaatjes (capillairen) die tot diep in het botweefsel doordringen.

In tanden en kiezen vind je weefsel dat erg veel op botweefsel lijkt, en dentine of tandbeen wordt genoemd.

Kraakbeen

Kraakbeen is een doorzichtig weefsel, heeft geen bloedvaten en bijna geen stofwisseling. Kraakbeenweefsel reageert bij druk en buigen elastisch. Je kan kraakbeen vinden in organen die stevig moeten zijn en bestand moeten zijn tegen veranderingen in vorm of tegen druk, zoals de oorschelp en gewrichten.

Vetweefsel

Er bestaat ook nog vetweefsel, en dit weefsel staat tussen het bindweefsel en steunweefsel in. Vetweefsel bestaat uit cellen die veel vet bevatten, en wordt het meest gezien onder de huid, in de vorm van ‘spekplooien’. Vetweefsel is bedoeld als isolatie tegen warmteverlies, maar ook als reservevoorraad brandstof. Naast bovenstaande eigenschappen en functies van vetweefsel, geeft vetweefsel ook steun rond de oogkassen en in de wangen. De nieren hebben ook een laagje vetweefsel, dat de nieren tegen beschadiging moet beschermen.

Spierweefsel

Spierweefsel komt voor in het spierstelsel, maar ook inwendige organen, het hart en de bloedvaten hebben spierweefsel. Spierweefsel bestaat uit cellen die zich in één richting kunnen samentrekken waardoor de spier korter wordt (contractie). Een spier kan zich wel actief samentrekken, maar is niet in staat zichzelf te verlengen. Om in zijn oorspronkelijke staat terug te kunnen keren, moet de spier zich ontspannen, waarna de spier door contractie van een tegengesteld werkende spier weer tot zijn oorspronkelijke lengte wordt gebracht. Als spieren in de wand van een bloedvat contraheren, vernauwt het bloedvat zich. Er zijn drie soorten spierweefsel te onderscheiden, namelijk:
  • glad spierweefsel;
  • dwarsgestreept spierweefsel;
  • hartspierweefsel.

Zenuwweefsel

Zenuwweefsel bestaat uit zenuwcellen (neuronen genoemd). Deze cellen hebben lange uitlopers, van soms wel een meter lang. Zenuwweefsel zie je vooral in de hersenen en in het ruggenmerg, maar is ook in alle organen aanwezig. Het zenuwweefsel heeft zich toegelegd op geleiding. Het geleidt informatie vanuit het lichaam naar de hersenen, en andersom.

Bloed

Bloed is een weefsel dat bestaat uit bloedcellen en bloedvloeistof (bloedplasma).
© 2015 - 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Weefsels; een overzicht van de verschillende weefselsHet lichaam bestaat uit cellen. Cellen met een vergelijkbare bouw en functie worden een weefsel genoemd. In de histologi…
Alles over weefselsDe kleinste bouwstenen van het lichaam zijn de cellen. Dankzij specialisatie van de cellen kan men in het lichaam versch…
Weefsels: zenuw- en spierweefselEr zijn vier typen weefsels te onderscheiden. Deze vier typen weefsels zijn epitheelweefsel, bindweefsel, zenuwweefsel e…
Weefsels: stappen van weefselherstelHet lichaam kent vele manieren om zich te beschermen tegen ziekte en verwonding. Intacte barrières, zoals de huid, de sl…
Weefsels: een kort overzichtAmoeben en andere eencellige organismen zijn individualisten. Elke cel zoekt en verwerkt zijn voedsel, scheidt afvalstof…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ClkerFreeVectorImages / Pixabay
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Histologie
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Epitheel
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Bindweefsel
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Spier_(anatomie)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Zenuwweefsel
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Bloed

Reageer op het artikel "Histologie: welke weefsels zijn er?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 23-01-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!