InfoNu.nl > Wetenschap > Anatomie > Transplantatie van uitwendige lichaamsdelen omstreden

Transplantatie van uitwendige lichaamsdelen omstreden

Orgaantransplantatie is stilaan gemeengoed geworden en kan medisch worden verantwoord, maar is de transplantatie van uitwendige lichaamsdelen moreel aanvaardbaar? De discussie laait op naar aanleiding van de geplande dubbelebeentransplantatie door een Spaanse chirurg.

Pedro Cavadas lokt discussie uit

In de loop van deze maand gaat de Spaanse chirurg Pedro Cavadas bij een rolstoelpatiënt tot de transplantatie van twee benen over. De dokter die in 2006 reeds een dubbele hand- en armtransplantatie tot een goed einde bracht, krijgt een heleboel kritiek over zich heen omdat deze soort van transplantaties niet levensnoodzakelijk zijn en er reeds protheses voorhanden zijn om de patiënten te helpen. Het is een discussie die reeds in de jaren negentig van vorige eeuw gevoerd werd toen de eerste succesrijke transplantaties van uitwendige lichaamsdelen uitgevoerd werden.

Wat zijn transplantaties precies?

Wanneer bij een mens een bepaald orgaan slecht of helemaal niet meer functioneert kan hij een gezond exemplaar van een donor in de plaats krijgen. Zo kennen we al een zekere traditie van verschillende soorten van organen die succesrijk werden overgeplant.

Verminderde weerstand

Niettegenstaande de ingreep wel degelijk een levensverlengend effect heeft, de meeste patiënten hun normale leven opnieuw kunnen opnemen en nog lange jaren kunnen leven, zijn deze zich ervan bewust dat leven met een nieuw orgaan niet altijd makkelijk is en er ten allen tijde moeilijkheden kunnen opduiken.

Zo moet de patiënt zich regelmatig laten controleren om zich bij de minste infectie of de vroegste tekenen van afstoting meteen te kunnen laten behandelen. Immers, ten gevolge van de transplantatie moet de patiënt medicatie innemen tegen afstoting. Deze immunosuppressiva onderdrukken zijn afweersysteem zodat hij vatbaarder voor infecties wordt.
Vlak na de ingreep dient de patiënt zich enkele keren per week ter controle aan te bieden. Later wordt die frequentie stilaan afgebouwd. Het duurt wel verschillende maanden voor hij opnieuw een normaal leven kan opbouwen. Door de verminderde weerstand heeft de patiënt op lange termijn wel meer kans op kanker. Vooral huidkanker komt bij deze mensen vaker voor.

De geschiedenis van orgaantransplantaties

Toen de techniek in het midden van vorige eeuw zijn eerste toepassingen kreeg bleven de patiënten nog niet zo lang in leven omdat men het probleem van de afstoting van de ingeplante organen nog niet onder controle had.

De eerste succesvolle orgaantransplantatie was een niertransplantatie bij een eeneiige tweeling in Boston in 1954. Hier kon geen afstoting optreden omdat het om een identieke tweeling ging met een identieke weefselstructuur. De patiënten van de eerste long- en lever- en pancreastransplantaties (1966) en harttransplantatie (1967) overleefden de ingreep niet lang. De ontdekking van Cyclosporine in 1972 zorgde voor een doorbraak. Toen het geneesmiddel, dat afstotingsverschijnsel onderdrukt, begin van de jaren tachtig gecommercialiseerd werd, werden transplantaties plotseling wel levensverlengend. De eerste hart-longtransplantatie vond plaats aan de Stanford University (VSA) in 1981. In België begon men ermee eind van de jaren tachtig, maar de grote doorbraak kwam er midden en eind van de jaren negentig met nieren, pancreas en longen. In 2001 werd ook met levertransplantaties begonnen.

Uitwendige lichaamsdelen

In 1998 werd in de Verenigde Staten voor het eerst een uitwendig lichaamsdeel met succes overgeplant. Binnen kort tijdsbestek kregen twee mannen een donorhand. Sindsdien zijn reeds tientallen mensen van één of twee nieuwe handen voorzien.
In 2004 slaagden Chinese artsen erin om een penis over te planten. In 2006 maakte de Spanjaard Pedro Cavadas furore door twee nieuwe handen en onderarmen te transplanteren en enkele maanden geleden werd in Barcelona zelfs overgegaan tot een gelaatstransplantatie waarbij een volledig gelaat inlclusief kaken, neus, gezichtsspieren, tanden en oogleden van een overleden donor werden overgeplant.

Problemen

In tegenstelling tot orgaantransplantaties hebben transplantaties van uitwendige lichaamsdelen geen levensreddend of levensverlengend doel. Bedoeling is om via levend weefsel de gehandicapte opnieuw het gevoel te geven ‘volledig’ te zijn en met zijn nieuw verworven lichaamsdeel opnieuw de oorspronkelijke functies te kunnen opnemen tezamen met de sensatie van het zelf ‘voelen’.

Voor velen blijkt dit echter een psychologisch moeilijk te nemen stap omdat men er zich wel degelijk van bewust is dat het geen eigen lichaamsdeel betreft. Vandaar ook dat sommigen na een tijdje besluiten om het aangehechte lichaamsdeel weer te laten amputeren. Dat kan het geval zijn met een hand maar ook de man met de nieuwe penis deed er kort na de ingreep opnieuw afstand van wegens zware psychologische problemen bij hem én zijn vrouw.

Sciencefiction

Hoe verder de wetenschap evolueert hoe meer de mens gaat dromen. In 2001 probeerden wetenschappers in Ohio de kop van een aap op het lichaam van een andere aap te transplanteren. Het experiment slaagde gedeeltelijk. Bedoeling van de onderzoekers was om mensen te kunnen behandelen die verlamd zijn of om andere redenen hun ledematen niet meer kunnen gebruiken. Anderen zien het overplanten van de hersenen als een doel op termijn, maar ook hier spelen morele bezwaren bij de tegenstanders omdat je dan al aan de essentie van een persoonlijkheid begint te sleutelen.

Lees verder

© 2010 - 2018 Vosje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Transplantatie van de pancreas (alvleesklier)Transplantatie van de pancreas (alvleesklier)Een pancreastransplantatie is een mogelijke (zeer specifieke) behandeling voor mensen met Diabetes Type 1. In dit artike…
OrgaantransplantatieJaarlijks worden er levens gered door middel van orgaantransplantatie. Maar dit kunnen er veel meer zijn. Niet iedereen…
Medicijnen slikken na orgaantransplantatie van levensbelangMedicijnen slikken na orgaantransplantatie van levensbelangIn Nederland worden ieder jaar circa 850 niertransplantaties uitgevoerd, alsmede 110 lever-, 65 long-, en 50 hartranspla…
Geschiedenis niertransplantatieEen korte maar informatieve uiteenzetting over het ontstaan en verdere verloop van niertransplantaties. Alle doorbraken…
Pancreas: functie en regulatieDe pancreas is een belangrijk voor de vertering van voedsel, omdat het een aantal enzymen produceert die alle soorten vo…

Reageer op het artikel "Transplantatie van uitwendige lichaamsdelen omstreden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vosje
Gepubliceerd: 11-05-2010
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Special: Ziektes en onderzoek
Schrijf mee!