InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Israëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijk

Israëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijk

Israëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijk Om Israëls nederzettingenbeleid is altijd veel te doen. Het gaat hierbij niet alleen om de nederzettingen in Judea en Samaria, maar ook in de gebieden die Israël vóór 1967 in handen heeft. In deze special wil ik de historische en ruimtelijke ontwikkeling weergeven van de nederzettingen vanaf 1881 tot en met heden. Is er sprake van continuïteit of breuk in het nederzettingenbeleid in de gebieden van vóór 1967 en na 1967?

Israëls nederzettingenbeleid van vóór en na 1967

In dit artikel (onderdeel van een special -gebaseerd op een paper gemaakt voor de studie sociale geografie-) wil ik nagaan of het nederzettingenbeleid in Judea en Samaria en breuk of continuïteit vormt ten aanzien van de oorspronkelijke doelstellingen. De volgende probleemstelling wordt hierbij gehanteerd:

"Weerspiegelt het huidige nederzettingenbeleid nog steeds de wens tot realisatie van Zionistische doelstellingen uit de periode van vóór 1967 of is er juist sprake van afwijking wat betreft deze doelstellingen; zo ja, in welk opzicht?"

Hieruit kunnen de volgende vragen gedistilleerd worden:
  1. Wat houden de Zionistische doelstellingen in;
  2. Hoe uit dit zich in het oorspronkelijke nederzettingenbeleid;
  3. Wat voor soort nederzettingen worden er gevormd;
  4. Hoe ontwikkelt het beleid zich in de periode 1948-1967;
  5. In welke mate is er sprake van afwijking van de realisatie van de doelstellingen na 1967.

Het Zionisme

Bij de beschrijving van de periode tussen 1882 en 1967 (zie eerste vijf artikelen) is getracht een beeld te geven van de nationaal Joodse doelstellingen. Deze doelstellingen worden gevormd door de ideologie van het Zionisme

Het Zionisme streeft naar de vorming van een Joodse Staat (Medinat Jisraeel) in het land Israël (Erets Jisraeel). Aanvankelijk tracht de Zionistische Wereld Organisatie dit te bereiken door een politieke koers te varen (het politiek Zionisme). Maar socialistisch Zionisten van de Tweede Alija trachten het streven naar een staat via nederzettingenactiviteit te bereiken (het praktisch Zionisme). Zij drukken een sterke stempel op de samenleving in Palestina. Dit leidt uiteindelijk tot een combinatie van politiek en praktische beleid (het synthetisch Zionisme).

Hoe sterk de invloed van het socialistisch Zionisme op de vorming van een Joodse staat is, komt tot uiting in de uitvoering van het nederzettingenbeleid.
  1. Ten eerste de keuze van agrarische nederzettingen vanwege een anti-urbane houding en vanwege het feit dat landbouw nog steeds het stuwende bestaansmiddel in de 19de en 20ste eeuw is.
  2. Ten tweede het streven naar een Joodse meerderheid qua bevolking en karakter in geheel Medinat Jisraeel. Dit houdt in het voorkomen van penetratie in dichtbevolkte Arabische gebieden.
  3. Ten derde de keuze van collectieve en coöperatieve landbouwnederzettingen. Taak van de nederzettingen is het verkrijgen en controleren van gebieden en het absorberen van nieuwe immigranten.
  4. Ten vierde het weren van niet-Joodse arbeiders en het streven naar een Joodse arbeidersklasse.

De periode 1888-1967

De nationaal Joodse doelstellingen zijn voornamelijk verwezenlijkt in de periode vóór de oprichting van de Staat Israël. Na 1948 blijken de doelstellingen steeds moeilijker te verwezenlijken vanwege het ontbreken van een Zionistische achtergrond van de meeste nieuwe immigranten. Toch blijven de Zionisten streven naar het verwezenlijken van hun idealen. Het leidt tot het ontstaan van een politieke, sociale en culturele kloof tussen met name de Zionistische arbeiders elite en de lagere arbeidersklasse. Dit uit zich in het nederzettingenbeleid door de spreiding van niet-Zionistische immigranten naar de periferie.

De periode na 1967

Met het in bezit komen van o.a. Judea en Samaria ontstaat er een spanningsveld tussen Zionisten die streven naar een Joodse Staat in geheel Erets Jisraeel en Zionisten die genoegen nemen met een Joodse Staat in een gedeelte van Erets Jisraeel. Er wordt aanvankelijk een tussenweg gekozen door de Israëlische regering. Deze is gebaseerd op een eenheid van Erets Jisraeel vanuit geostrategisch oogpunt en een eenheid van Medinat Jisraeel vanuit demografisch oogpunt. Zo tracht de Israëlische regering van de Arbeiderspartij haar belangrijke doelstelling een Joodse meerderheid te handhaven.

Na het aan de macht komen van de Likoed-partij in 1977 worden de doelstellingen radicaal gewijzigd. Kolonisatie wordt nu niet meer door agrarische nederzettingen bepaald maar door stedelijke nederzettingen. Het Zionistisch ideaal dat Joden alle ambachten uitvoeren wordt verleden tijd. De belangrijkste wijziging in het nederzettingenbeleid is het opzij schuiven van de doelstelling te streven naar een Joodse meerderheid in alle gebieden door penetratie in dichtbevolkte Arabische gebieden. Toch streeft de Likoed aanvankelijk naar een Joods overwicht in Judea en Samaria, maar dit lijkt onrealistisch. Tegenwoordig is het beleid van de Israëlische overheid wat onduidelijk. Enerzijds lijkt het Joodse nederzettingen te versterken, anderzijds zijn er signalen dat het gebied wil opgeven voor een Palestijnse Staat.

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Israëls nederzettingen: ruimtelijke ontwikkeling vanaf 1967Israëls nederzettingen: ruimtelijke ontwikkeling vanaf 1967Het Zionisme streeft naar een Tehuis voor het Joodse Volk in Erets Jisraeel. Maar slechts een gedeelte van Erets Jisraee…
Judea en Samaria 5: Het Allon plan en andere plannenIn 1967 stelde de toenmalige minister van werkgelegenheid, Yigal Allon, een plan op voor de toekomstige grenzen van Isra…
Israëls nederzettingen: ruimtelijke ontwikkeling 1949-1966Israëls nederzettingen: ruimtelijke ontwikkeling 1949-1966Het Nationaal Ruimtelijk Plan beoogt een uitgebalanceerde verdeling van de bevolking over het gehele land. De verdeling…
Geografie Israël: rurale nederzetting – jisjoev kehillatiGeografie Israël: rurale nederzetting – jisjoev kehillatiTussen midden jaren '50 en 1967 kwamen er nauwelijks nieuwe rurale nederzettingen met een agrarische functie bij. Toen I…
Bronnen en referenties
  • Paper studie Sociale geografie

Reageer op het artikel "Israëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!