InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Judea en Samaria 10: Joodse nederzettingenpatroon

Judea en Samaria 10: Joodse nederzettingenpatroon

Er liggen ongeveer 140 Joodse nederzettingen in Judea en Samaria (West Bank). Met uitzondering van de Jordaan Vallei en het Etzion Blok, waar de Joodse nederzettingen het gebied beheersen, liggen de andere nederzettingen meer verspreid (noordelijk Samaria, westelijke bergen van Judea en de oostelijke flanken van Judea en Samaria). De hiërarchie van Joodse nederzettingen in Judea heeft zich niet systematisch ontwikkeld. Er is geen gelijke verdeling tussen urbane en rurale nederzettingen. Er woont ongeveer 65% in urbane nederzettingen van gelijke omvang, terwijl de rest woont in nederzettingen van niet meer dan een paar honderd inwoners. Toch ontwikkelen Ariel, Beitar Illit en Ma'aleh Adoemiem zich als regionale centra.

”Axis of the Hills” plan

In de jaren '90 van de vorige eeuw initieerde het ministerie van Volkshuisvesting een plan om de golf van Joodse immigranten uit de voormalige Sovjet Unie op te vangen. De regering wilde meer Joden langs de Groene Lijn laten wonen. Het nederzettingen plan heette “Axis of the Hills”. Het ging om een gebied van 80 kilometer lengte tussen de West Bank en de oostelijke Kustvlakte. In het gebied woonden toen 150.000 Arabieren en 40.000 Joden. Het plan was om er tegen 2005 350.000 Joden te laten wonen. Doel was ook om de zwaar bevolkte Kustvlakte wat te ontlasten, vooral tussen de steden Ashdod in het zuiden en Hadera in het noorden. Er zou in het gebied ook een economische infrastructuur komen. Daarnaast zou Snelweg 6 aangelegd worden in het gebied dat Galilea in het noorden en de Negev in het zuiden met elkaar moest verbinden. Volgens geograaf Efrat had het plan een politieke basis waarbij deze nederzettingen verbonden zouden zijn met de Joodse nederzettingen in Judea en Samaria. In het gebied kwamen vier grote centra te liggen die commerciële en industriële werkgelegenheid bieden alsook gezondheidscentra, culturele diensten en een communicatie systeem waar omheen rurale nederzettingen werden gebouwd. Deze centra zijn: Modi'in, Rosh Ha'Ayin, Kochav Ya'ir en Qazir-Harish. De rurale nederzettingen zouden verbonden worden door een netwerk van wegen door land en jurisdictie van Arabische dorpen. Ook stond in het plan de bouw van veertien industriegebieden.

Regionale centra in "Axis of Hills"

Legenda
A. Modi'in
B. Rosh Ha'Ayin
C. Kochav Ya'ir
D. Katsir Harish

Joodse nederzettingenpatroon in Judea en Samaria

Vestiging in een geografisch gebied uit politieke belangen door het veroveren van een gebied moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen:
  1. het aantal 'kolonisten' moet een tegen balans bieden aan de lokale bevolking;
  2. de 'kolonisten' moeten een aanzienlijke dichte bevolking vormen die de verschillende delen met elkaar handhaven;
  3. nederzettingen moeten gevestigd zijn in een hiërarchie volgens omvang en functie;
  4. de meeste 'kolonisten' houden zich bezig met landbouw en lokale industrie;
  5. de verdeling van de nederzettingen is gebaseerd op belangrijke communicatie verbindingen die vrij verkeer mogelijk maken.

Aan geen van deze voorwaarden voldoen, volgens geograaf Elisha Efrat, de Joodse nederzettingen.

  1. De Joodse bevolking in Judea en Samaria is niet meer dan 12% van de totale Arabische bevolking;
  2. De Joodse bevolkingsdichtheid is 40 inw. per km² – de Arabische bevolkingsdichtheid is 200 inwoners per km². Bovendien zijn de Joodse nederzettingen ongelijk verdeeld. Alleen in de Jordaan Vallei en het Etzion Blok is sprake van Joodse hegemonie.
  3. De hiërarchie van Joodse nederzettingen in Judea en Samaria is niet systematisch ontwikkeld (geen juiste verdeling van urbane en rurale nederzettingen). Ongeveer 65% van de Joodse bevolking woont in urbane nederzettingen, terwijl de rest in rurale nederzettingen wonen van niet meer dan een paar honderd inwoners. Er heeft zich geen stad ontwikkeld dat dient als regionale hoofdstad. Geograaf Efrat betwijfelt of Ariel met ruim 20.000 inwoners gezien kan worden als regionale hoofdstad omdat het omringd wordt door een aantal urbane nederzettingen die met elkaar concurreren als regionale dienstencentra in de regio;
  4. In de meeste Joodse nederzettingen is geen sprake van landbouw, terwijl de lokale industrie ook niet al te veel voorstelt;
  5. Belangrijke wegen ontbreken.

Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen Joden die om politieke redenen in Judea en Samaria zijn gevestigd, degenen die zich er vestigen vanwege de landelijke omgeving, en degenen die zich er vestigen om economische redenen (goedkope huizen). De politiek gemotiveerde Joden wonen dichter bij Arabische steden, zoals Kiriat Arba vlakbij Hebron en Elon More, Qarne Shomron, Shilo en Elqana bij Nabloes. Ook inwoners van nederzettingen rondom Ariel zijn politiek gezien radicaler. Het gaat om ongeveer 40.000 Joden. Een andere concentratie van politiek gemotiveerde Joden bevindt zich in de heuvels van Bether, in de buurt van Ramallah en Al Bira (de nederzettingen Ofra, Halamish, Almon en Bet Horon). Het gaat hier om ongeveer 15.000 Joden. Wat minder politiek gemotiveerde Joden bevinden zich in het Etzion blok en in de Jordaan Vallei.

Volgens professor Elisha Efrat moeten bij een eventuele ontmanteling van de nederzettingen eerst de militante nederzettingen ontmanteld worden.

Visie van Etsel

Kijken we naar het politieke standpunt van de Israëlische regering anno 2013, dan lijkt het erop dat -als er gesproken wordt met de Palestijnen over de oprichting van een Palestijnse staat- Israël de grote nederzettingenblokken en de nederzettingen in de Jordaan Vallei in bezit wil houden. De voorwaarden die professor Efrat noemt voor vestiging in een geografisch gebied uit politieke belangen zullen niet echt relevant meer zijn indien de nederzettingenblokken bij Israël worden gevoegd. Zou er zo'n akkoord komen dan zullen deze gebieden zich meer ontwikkelen en wordt wel aan de voorwaarden voldaan vooral omdat deze blokken zich meer richting de “Axis of Hill” nederzettingen zullen gaan richten. In dat gebied liggen wel regionale centra, zoals we al eerder aangaven. Bovendien heeft Ariel sinds 2013 een eigen universiteit waardoor meer diensten naar Ariel zullen komen. Daarnaast verzuimt Elisha Efrat te melden dat Beitar Illit en Ma'aleh Adoemiem sterk groeien. Deze steden hebben ieder al bijna 40.000 inwoners. Overigens gaat de professor ook totaal voorbij aan Jeruzalem dat als groot regionaal centrum dient voor veel Joodse nederzettingen in Judea en Samaria. Ook ligt metropool Tel Aviv dicht tegen Samaria aan zodat dit ook als regionaal centrum kan dienen.

Regionale centra van Judea en Samaria

Legenda
A. Ariel
B. Ma'ale Adoemiem
C. Beitar Illit
D. Metropool Tel Aviv
E. Metropool Jeruzalem

Professor Elisha Efrat heeft Judea en Samaria te veel opgevat als geïsoleerde regio's, terwijl ze juist sterk profiteren van de metropolen Jeruzalem en Tel Aviv. Veel Joodse inwoners van de nederzettingen werken namelijk in deze stedelijke agglomeraties. Wat betreft het ontbreken van belangrijke wegen kan opgemerkt worden worden dat de eerder genoemde Snelweg 6 (Kviesh shesh) een belangrijke rol speelt wanneer de nederzettingenblokken definitief bij Israël komen. Het lijkt niet zinvol om nog een grote doorgangsweg van noord naar zuid in Judea en Samaria aan te leggen. Wel is het nuttig om de E1 zone (dat veel kritiek oplevert van de internationale gemeenschap) tussen Jeruzalem en Ma'ale Adoemiem te ontwikkelen om zo een verbinding te creëren tussen Judea en Samaria. De E1 zone zorgt er ook voor dat Ma'ale Adoemiem meer kan profiteren van Jeruzalem zodat deze stad tezamen met de E1 zone een groot regionaal centrum wordt voor omliggende rurale Joodse nederzettingen. Neem daarbij ook nog eens de sterke groei van Beitar Illit ten zuiden van Jeruzalem dat als regionaal centrum kan dienen voor het Etzion blok.

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Judea en Samaria 2: Arabische dorpen - 1948-1967We zagen al eerder dat de ligging van de Arabische nederzettingen in Judea en Samaria (West Bank) in de periode 1948-196…
Israëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijkIsraëls nederzettingenbeleid: historisch en ruimtelijkOm Israëls nederzettingenbeleid is altijd veel te doen. Het gaat hierbij niet alleen om de nederzettingen in Judea en Sa…
Judea en Samaria 4: Masterplan 1970 -niet politiek geladenIn 1949 had Israël een gebied van ongeveer 20.700 km² kilometer in bezit. Na verovering van Judea en Samaria in 1967 kwa…
Judea en Samaria 11: strijd om land Joden – ArabierenJudea en Samaria 11: strijd om land Joden – ArabierenIn Judea en Samaria strijden Joden en Arabieren om land (zowel wat territorium als levensbron betreft). De Arabieren cla…
Recensie: Kernpunten van het Israëlische-Palestijns conflictrecensieRecensie: Kernpunten van het Israëlische-Palestijns conflictBoekrecensie: Kernpunten van het Israëlisch-Palestijns conflict – Hadassa Hirschfeld. Dit boek dateert uit 2011 en behoo…
Bronnen en referenties
  • West Bank and Gaza Strip - Elisha Efrat
  • Atlas of Israel

Reageer op het artikel "Judea en Samaria 10: Joodse nederzettingenpatroon"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!