InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Israël-steden en streken: cultuurlandschap geografie

Israël-steden en streken: cultuurlandschap geografie

Israël-steden en streken: cultuurlandschap geografie Sinds de komst van de Joden naar Erets Jisraeel is het land enorm veranderd. Kleine nederzettingen veranderden in grote steden en delen van de woestijn werden cultuurland. Het Israëlische landschap is in de loop der tijd danig veranderd. Geograaf professor Amiram Gonen heeft er een boek over geschreven. Het betreft een cultuurlandschap geografie waarbij de mens het natuurlandschap om kneedt tot een cultuurlandschap. In dit artikel aandacht voor Israël als geheel.

De beginjaren – Joodse vestiging in Erets Jisraeel

Joden woonden aanvankelijk in een paar oude steden in Palestina. De rest van het land werd bewoond door Arabieren, hoewel dat er niet veel waren (een paar honderdduizend). Onder de Ottomaanse heerschappij had men nauwelijks enig benul van de veranderingen en moderniseringen die in het Westen plaatsvonden. Tegen deze passieve achtergrond vond de Joodse immigratie naar Palestina plaats.

Oorspronkelijk vestigden de Joden zich in de 4 heilige steden Jeruzalem, Hebron, Tiberias en Safed. Later vestigden Joden zich in een nieuw netwerk van Joodse nederzettingen. Vele steden die nu bekend zijn bestonden een eeuw geleden nog niet. Hadera, Petach Tikwa, Rishon leZion en Rechovot waren één van de eerste nederzettingen die later grote steden werden en deel uitgingen maken van de Metropool Tel Aviv. Ook bekende toeristische trekpleisters zoals Herzliya, Netanja en Naharia waren oorspronkelijk landbouwnederzettingen.

Verschil tussen Joodse en Arabische nederzettingen

Afgezien van nationale samenstelling verschilden de Joodse van de Arabische nederzettingen door hun moderne economische structuur en door hun fysieke structuur. Het is makkelijk het verschil te zien tussen beide nederzettingen.

Ook steden met een grote Arabische bevolking, zoals Jaffo, Akko, Tiberias en Jeruzalem ondergingen grote veranderingen. Buiten de oude muren van deze steden verrezen nieuwe woonwijken waar Joden en Arabieren gingen wonen. De nieuwe wijken ademen een Zuid-Europese sfeer uit. Terwijl de oude wijken nog de kleine huizen en de overvolle bochtige straatjes bevatten. De Joden speelden de hoofdrol in het bouwproces, maar ook de Arabieren bouwden hun eigen wijken.

In Jeruzalem bouwden de Arabieren ten noorden en zuidwesten van de Oude Stad, terwijl de Joden in noordwestelijke richting bouwden. In Jaffo zien we dat de Joden in het noorden bouwden en de Arabieren in het zuiden. In Haifa bouwden de Joden op de middenhellingen van de Heuvel van de Karmel en de Arabieren bij de haven en de lagere delen van de Karmel. Hetzelfde proces kun je zien in Tiberias en Safed.

Europese invloeden

In Jeruzalem zie je de invloeden van verschillende Europese landen. Zo ontstonden er Duitse wijken en Russische wijken. Er was ook een Griekse kolonie. Tevens verrezen er christelijke kerken, kloosters en scholen. Invloeden van Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Rusland, Oostenrijk en Italië waren zichtbaar.

Tijdens het Britse Mandaat werd Palestina gemoderniseerd en ontwikkeld. Ook kwam er uitgebreide stedelijke planning, nieuwe vormen van infrastructuur, transport en elektriciteitsopwekking. Er mochten meer Joden het land binnenkomen die zich in nederzettingen vestigden en waarvan sommige zich na een tiental jaren ontwikkeld hadden tot steden. De Joodse wijken van Jaffo verenigden zich tot Tel Aviv. Het werd het grootste Joodse centrum in het land. Jaffo groeide door Arabische migratie uit andere delen van het land. Groot was de Britse invloed op de ontwikkeling van Jeruzalem en Haifa dat de belangrijkste toegangspoort van het land werd. Ook andere steden ontwikkelden zich in rap tempo: Tiberias, Ramla, Lod. De oudere steden kenden zo een 'oude stad' en een 'nieuwe stad'. De Joden vestigden zich vooral in de nieuwe wijken.

De staat Israël

In 1948 werd de staat Israël uitgeroepen. Uit Europa en de Arabische wereld kwamen Joodse vluchtelingen naar Israël toe. Velen vestigden zich in de Joodse nederzettingen. Er gingen ook Joden in Arabische dorpen en steden wonen waaruit Arabieren tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948-1949 waren gevlucht. Er werden daarnaast nieuwe Joodse dorpen en stadjes opgebouwd die de immigranten absorbeerden. Het landschap veranderde totaal. Arme behuizing werd vervangen door mooie huizen. In de huidige tijd is er zelfs vraag naar buitenhuizen in de voorsteden. De Joodse middenklasse verruilde de flat dichtbij de stad voor comfortabele huizen met tuin in de voorsteden. Deze voorsteden namen de taak over van de kibboets en de moshav.

Bevolkingsgroei Israël 1948-2009

20092008199519831972196119551948
7.552.0007.419.1005.612.3004.118.6003.326.6002.234.2001.789.100758.000

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geografie Israël: stadsgeografie en stedelijke planningGeografie Israël: stadsgeografie en stedelijke planningWanneer we het hebben over stadsgeografie en stedelijke planning in Israël dan is geograaf Arie Shachar de meest promine…
Boekrecensie: Israël, land van verleden en toekomst-A. GonenrecensieBoekrecensie: Israël, land van verleden en toekomst-A. Gonen'Israël, land van verleden en toekomst' (1997) is een beeldverslag van het veranderende cultuurlandschap van Israël. Oud…
Geografie Israël: rol immigranten bij ontwikkeling stedenGeografie Israël: rol immigranten bij ontwikkeling stedenVóór de oprichting van de staat Israël gaven de Zionisten weinig aandacht aan stedelijke planning voor de opvang van nie…
Urbanization in Israel (stadsgeografie) – Elisha EfratrecensieUrbanization in Israel (stadsgeografie) – Elisha EfratBoekrecensie: 'Urbanization in Israel' (1984) is een boek van de Israëlische geograaf Elisha Efrat. Hij behandelt in het…
Israël-steden en streken: de Negev – cultuurlandschapIsraël-steden en streken: de Negev – cultuurlandschapDe Negev is het grootste gebied van Israël. Vanwege het semi-aride en aride klimaat is het tevens het dunst bevolkte geb…
Bronnen en referenties
  • Yisrael: Ha-yom, etmol, shilshom : mekomot be-Yisrael, tatslume hoveh ve-avar (Hebreeuws) - Amiram Gonen en Duby Tal
  • CBS Israël

Reageer op het artikel "Israël-steden en streken: cultuurlandschap geografie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!