InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Wat is pseudowetenschap?

Wat is pseudowetenschap?

Pseudo betekent nep of vals. Sommige wetenschap is helemaal geen wetenschap maar pretendeert slechts wetenschap te zijn. Hoe herken je pseudowetenschap? Hoe kun je wetenschap van pseudowetenschap onderscheiden? Dat is niet altijd even makkelijk. Sommige wetenschappelijke inzichten blijken onjuist te zijn. In de meeste gevallen is dat al jarenlang verkondigd door andere wetenschappers. maar er is toch een soort meerderheid nodig om aan te nemen wat ´waar´ is en wat niet.

Consensus

Om de term pseudowetenschap te begrijpen moet je eerst weten wat wetenschappelijke consensus is. Consensus betekent breedgedragen overeenstemming. Consensus in de wetenschap is de algemene aanvaarding van de grootste groep wetenschappers dat iets juist is. Gek genoeg is wetenschap een soort democratisch instituut; als de meeste wetenschappers iets waar vinden, dan is het ´waar´. Helaas is dit geen wetenschappelijke houding. Wetenschappelijke waarheidsvinding begint vrijwel altijd met een eenling die zegt dat de waarheid anders is. Galileo bijvoorbeeld zei dat de aarde om de zon draait, terwijl andere wetenschappers dachten dat de zon om de aarde draait. In zijn tijd was Galileo een wetenschapper die gelijk had, terwijl heel de gevestigde wetenschap pseudowetenschap bedreef door zijn visies niet te delen.

Democratische wetenschap is pseudowetenschap

De wetenschappelijke inzichten schrijden voort. Wanneer een visie weerlegd wordt en men kan uitsluiten dat een wetenschappelijke visie uit een bepaald tijdvak juist is, dan is het pseudowetenschappelijk om je in de tijd erna nog steeds vast te klampen aan het oude inzicht.

Het voorbeeld van de hersencellen

Een voorbeeld uit de vorige eeuw is dat neurowetenschappers stelden: de hersencellen kunnen nooit in aantal toenemen, alleen maar afnemen. Dat is een pseudowetenschappelijke uitspraak want inmiddels is er wel aangetoond dat het aantal hersencellen kan groeien. Voorheen werd gedacht dat dode hersencellen nooit werden aangevuld. Dat is een onjuiste, pseudowetenschappelijke voorstelling van zake gebleken. De wetenschappers gingen ervan uit: als iets niet kan worden aangetoond dan bestaat het niet. Door vooruitgang in de wetenschap ontstaan er nieuwe methoden waardoor iets wel kan worden aangetoond. In feite leert het voorbeeld over hersenscellen ons dat het niet wetenschappelijk is om uitspraken te doen over iets wat (nog) niet is aangetoond.

Houd rekening met de toekomst

De term pseudowetenschap wordt gebruikt door wetenschappers zelf om een ander aspect van de wetenschap af te doen als onzinnig. Op zich zijn deze wetenschappelijk dan zelf pseudowetenschappelijk bezig. Een wetenschapper met een afwijkende visie is niet per definitie een pseudowetenschapper. Het kan best zijn dat zijn visie nog niet algemeen is geaccepteerd. Volgens het hersencellenvoorbeeld is het wetenschappelijker om twee theorieën naast elkaar te laten bestaan en beide te onderzoeken op consistemtie. Het is verstandig om ervan uit te gaan dat er in de toekomst een methode kan worden gevonden om de waarheid of onwaarheid van de theorieën te bevestigen of uit te sluiten.

Het voorbeeld van technologie uit de oudheid

Van von Däniken is lang beweerd dat hij een pseudowetenschapper was. Inmiddels heeft von Däniken vele metgezellen op academisch niveau. Misschien blijkt von Däniken wel een moderne Galileo. Von Däniken zegt dat er een wereldwijde, hoge beschaving is geweest die kon bouwen met bouwstenen van 20.000 tot 80.0000ton; zulke zware stenen kunnen de meest moderne hijskranen niet eens optillen, laat staan precies ergens neerleggen. De piramides in Egypte, Midden en Zuid-Amerika, het Stonehenge monument en vele hunebedden zijn gebouwd volgens verloren gegane wijsheid. Er moet volgens von Däniken een hoogwaardige, technologische beschaving aan de moderne mensheid vooraf zijn gegaan. Andere voorbeelden van hoogwaardige technologie uit de oudheid zijn vliegmachines en raketten. Er zijn legio afbeeldingen en verhalen over mensen of goden die door de lucht vlogen, zelfs naar andere planeten. Deze verhalen komen uit heel de wereld; India, China, de Amerika´s, Europa, tot aan het kleinste eilandje in de Stille Oceaan aan toe. Zouden al deze verhalen gebaseerd zijn op fantasie? Het kan best zijn dat de ontwikkeling van de menselijke beschaving met golven gaat; soms gaat de beschaving vooruit, soms achteruit. We weten dat niet en het is moeilijk te onderzoeken aangezien we als mensheid middenin het evolutieproces zitten. We wetten wel dat het niet wetenschappelijk is om keiharde uitspraken te doen die verklaringen uitsluiten.

Nieuwe kijk op evolutie mensheid

In het geval van von Däniken betekent dat zijn theorie op universiteiten en scholen zou moeten worden geleerd één van de verklaringen voor de ontwikkeling van de mens; de alien intervention. We kennen het verhaal van God´s schepping en de toevallige evolutie. Het verhaal van von Däniken voegt daar aan toe: de goden, of buitenaardse bezoekers, hebben een menselijk tintje en hebben bepaalde ontwikkelingen in de evolutie van de mensheid een duwtje in de rug gegeven. Door technologie zijn beschavingen vooruit gesprongen om ten gevolge van oorlogen en catastrofes plotseling op te houden met bestaan. Deze kijk van von Däniken wordt door menig leek en wetenschapper volkomen onterecht als onwetenschappelijk af gedaan. Het is eerder pseudowetenschappelijk om een weloverwogen verklaring bij voorbaat uit te sluiten.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
CSS - werken met pseudo classCSS - werken met pseudo classNaast de Class mogelijkheden heeft CSS ook de mogelijkheid nog een aantal Pseudo Class te definiëren. Daarmee kun je de…
Wat hebben we met astrologie?Wat hebben we met astrologie?Astrologie heeft iets. Enerzijds vinden we het niets en anderzijds lezen we wel vaak de dag- of weekhoroscoop in de kran…
Creationisme: een overzichtHet creationisme, een religieuze opvatting over het ontstaan van de wereld, kent een steeds grotere populariteit. De oor…
Geneeskundig methodiek over pseudo-kroepPseudo-kroep is een virale ontsteking van de keel (stembanden, luchtpijp, grote luchtwegen), waardoor kinderen een luide…
Wat is parapsychologie?Wat is parapsychologie?Het woord parapsychologie is samengesteld uit het Griekse voorzetsel para (dat 'naast' of 'bij' betekent) en het woord p…
Bronnen en referenties
  • Boek: von Däniken, De fantastische werkelijkheid

Reageer op het artikel "Wat is pseudowetenschap?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Laatste update: 18-06-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!