Fysische geografie van Israël: een introductie

Fysische geografie van Israël: een introductie Erets Jisraeel ligt tussen de Middellandse Zee in het westen en de Syrische en Arabische woestijnen in het oosten en zuidoosten. Het gebied heeft als brug gediend tussen Afrika en Azië. Het is adequaat gedefinieerd door natuurlijke grenzen. De kust is een strakke lijn zonder eilandjes; hetzelfde geldt voor Eilat. In het oosten, noordoosten, zuidoosten en zuidwesten grenst Israël aan uitgebreide stukken subtropisch woestijn gordel (Syrische, Sinaï en Arabische woestijn).

Natuurlijke grenzen van Erets Jisraeel

In het zuiden wordt de grens gevormd door de Negev en de Gazastrook. Naar het oosten vormt de Jordaan rivier een soort van grens tussen semi-aride en Mediterraan gebied in het westen en aride gebied in het oosten. De noordelijke grenzen zijn ook tamelijk goed gedefinieerd: de vallei van Qasimiye (Litani rivier) naar het oosten en het Hermon Massief vormen de natuurlijke grens tussen Erets Jisraeel en de Libanees-Syrische regio.

Jordaan – Dode Zee – Arava Rift Vallei

Erets Jisraeel wordt beïnvloed door een enkel groot fenomeen: de Jordaan – Dode Zee – Arava Rift Vallei. Dit gebied kent een paar unieke topografische kenmerken:
  • de Dode Zee (laagste punt op aarde, 400 meter beneden zeeniveau)
  • het Meer van Galilea (laagste zoetwaterbron op aarde, 200 meter beneden zeeniveau)
  • Beide wateren worden verbonden door de Jordaan rivier wiens bedding de laagste ter wereld is.
  • Dit gebied is een regio zonder verbinding met een oceaan of ander groot wateroppervlakte.

Vanwege de relatieve diepte en nog meer de hoogte (tot 1000 meter) was de Rift vallei de voornaamste oorzaak van de onderverdeling van Erets Jisraeel: een westelijk deel (Israël) en een oostelijk deel (Jordanië). Vanuit geografisch oogpunt was het westelijk deel het centrum en het oostelijk deel het achterland.

Morfogenetisch gezien vormt Erets Jisraeel een transitiezone. Het heeft alle kenmerken van de omliggende landen maar dan op kleinere schaal: kustvlaktes, bergketens, plateaus en bassins van allerlei soorten.

Lithologisch gezien heeft het verschillende soorten gesteenten: van basement tot sedimentair. Er zijn ook vulkanische gesteenten en evaporieten.

Het klimaat is complex en wordt voornamelijk beïnvloed door de zee.

Bron: ChrisO, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: ChrisO, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Welke landschappen zijn er?

de kustvlakte

De kustvlakte loopt vanaf Gaza tot de Quaismiarivier in Libanon. De kustvlakte is strak en gesloten. De enige baai is bij Haifa. Het gebied is vruchtbaar en er werd al vroeg landbouw en veeteelt bedreven.

De kustvlakte is te verdelen in:
  1. de Vlakte van Zebulon
  2. de Vlakte van Jisraeel
  3. de Sjaron Vlakte
  4. de Plesjet
  5. Sjefela

Langs de hele kust achter de stranden bevinden zich kwartaire mariene zandduinen en roodgeel kwartszand. In de kuststrook bevinden zich Israëls grote steden: Haifa, Akko, Ashkelon, Ashdod, Netanja, Herzlia en Tel Aviv.

het centrale bergland

Israël bestaat voor 60% uit het centrale bergland (600 meter hoog, 320 kilometer lang van Tsfat tot Eilat). Het bergland vormt de waterscheiding van Israël: 12 stroompjes naar het westen de Middellandse Zee in; 11 stroompjes naar het oosten de Jordaan in. Het gebied bestaat vooral uit mergel.

Het bergland is te verdelen in drie onderdelen:
  1. Galilea
  2. Samaria
  3. Judea

de Jordaanvallei

Deze loopt vanaf het Hermon-gebergte in de Golan via de Jordaan, de Dode Zee naar Arava. In dit gebied liggen het Meer van Galilea (de Kinneret) en de Dode Zee.

de Negev

Dit gebied beslaat zo'n 12.000 km². Het was vroeger, ten tijde van Abraham, vruchtbaar maar is later veranderd in een woestijn. Het grote nationale watertransport van de Kinneret naar de Negev moest de woestijn weer meer leven geven.
© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Geografie Israël: stadsgeografie en stedelijke planningWanneer we het hebben over stadsgeografie en stedelijke planning in Israël dan is geograaf Arie Shachar de meest promine…
Wat is aardrijkskunde eigenlijk?Als je aan basisschoolleerlingen vraagt wat aardrijkskunde is, hoor je dikwijls: Leren waar plaatsen liggen, rivieren st…
Boekrecensie: Israel - an introduction – Barry RubinrecensieBoekrecensie: Israel - an introduction – Barry Rubin'Israel – an introduction' (2012) geschreven door o.a. historicus Barry Rubin is een uitgebreid boek over de Israëlische…

Grenzen van Israël: vanaf Abraham tot rijk van SalomoDe klassieke Joodse bronnen (de Joodse Bijbel en de Talmoed) onderscheiden drie grenzen. (1) De grenzen van de Aartsvade…
De uitbarsting van de vulkaan TamboraIn 1815 barstte de Tambora vulkaan in Indonesië uit. Het was de grootste uitbarsting ooit in de geschiedenis van de mens…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ChrisO, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Physiography (Encyclopedia Judaica) – Prof. Isaac Schattner
  • Israël – W. Smit
  • Afbeelding bron 1: ChrisO, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 03-07-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Natuurverschijnselen
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Schrijf mee!