Effecten van het aandikken van sollicitatiebrieven

Effecten van het aandikken van sollicitatiebrieven Als je op een vacature reageert, weet je dat je aan bepaalde eisen moet voldoen. Zo moet je bijvoorbeeld bepaalde relevante werkervaring hebben of een opleiding van een zeker niveau hebben afgerond voordat je geschikt bent voor het invullen van de functie. Dit kun je harde functie-eisen noemen. Dit moet je soms kunnen aantonen met papieren. Het kan ook zijn dat het voldoende is om het in je CV te vermelden. Veel mensen dikken hun kwaliteiten en vaardigheden echter nog wel eens aan in hun sollicitatiebrief. Wat zijn de effecten hiervan? Naast deze harde eisen, zijn er ook nog zachte eisen. Hiermee worden bijvoorbeeld persoonlijke eisen bedoeld. Voor sommige banen moet je bijvoorbeeld flexibel zijn, of goed met anderen kunnen werken. In een sollicitatiebrief moet je iemand er van overtuigen dat je aan deze zachte eisen voldoet, want er worden natuurlijk geen diploma’s voor uitgereikt.

Om iemand ervan te overtuigen dat je aan deze eisen doet kan je twee dingen doen. Ten eerste kan je beweren dat je aan de eisen voldoet en ten tweede kan je ook over ervaringen schrijven, waarin je laat zien dat je aan de zachte eisen voldoet. Het is bekend dat de tweede manier beter werkt. Het is nog niet zeker of zelfverzekerde beweringen ook een positief effect heeft.

Over de zachte eisen kan je meer of minder zelfverzekerd zijn. Zo kan je zeggen dat je ‘denkt dat je geschikt bent’ of dat je ‘weet dat je zeer geschikt bent’. Er zijn geen resultaten bekend over het effect van zelfverzekerde beweringen in een sollicitatiebrief. Er is vooral onderzoek gedaan naar de invloed van geslacht, leeftijd en huidskleur. Om het effect te onderzoeken van zelfverzekerde sollicitatiebrieven zijn twee experimenten gedaan.

Het eerste experiment

In het eerste experiment werden sollicitatiebrieven op een verzonnen advertentie. In de advertentie werd door een verzekeringsmaatschappij om een acceptant bij de afdeling recreatieverzekeringen gevraagd. Een acceptant is iemand die telefonisch verzekeringen afsluit met klanten. Er waren 7 functie-eisen nodig om te kunnen solliciteren: een opleiding op MEAO-niveau, aanvulling met assurantiediploma’s, ervaring met soortgelijke functie, telefoonervaring, commerciële vaardigheden, kunnen werken in groepsverband en kunnen werken onder wisselende omstandigheden en onder druk.
De brieven zijn door 36 medewerkers van 7 verschillende verzekeringsmaatschappijen beoordeeld. Ze hadden allemaal ervaring met de functie van acceptant en ook met het lezen en beoordelen van de sollicitatiebrieven.

De Brieven.

Er zijn vier verschillende CV’s bedacht van personen bijna op dezelfde manier geschikt zouden zijn voor de functie. Ze zijn allen in 1964 of 1965 geboren, hebben een Mavo- en een MEAO-opleiding afgerond. Ook hebben ze de benodigde assurantiediploma’s. Verder hebben ze zo’n vijf of zes jaar werkervaring bij een verzekeringsmaatschappij als acceptant. De geboorte- en woonplaatsen verschillen wel. Bij elk van deze CV’s zijn vier brieven geschreven. Er zit dus verschil in de zelfverzekerdheid van de brieven.

Zelfverzekerde brief – bescheiden brief

In de bescheiden brief mist het tweede deel waarin staat dat de sollicitant denkt dat hij zeer geschikt is voor de functie omdat hij al veel ervaring heeft. Ook het negende deel mist in de bescheiden brief, waarin de sollicitant zegt dat hij een zeer ervaren acceptant is. In deze zinnen staat geen informatie over hoe geschikt de sollicitant is, maar de zinnen stralen wel veel zelfvertrouwen uit. Dit is ook in de slotzin (10) van de zelfverzekerde brief te zien, deze is een stuk optimistischer dan de slotzin in de bescheiden brief.

De zelfverzekerde sollicitant heeft de zinnen een positieve draai gegeven. Zo heeft hij de opleiding niet gewoon afgerond, maar met succes afgerond. Zijn telefonische vaardigheden zijn niet voldoende, maar uitstekend. Verder zegt de sollicitant dat hij geen problemen heeft bij stress en teamwork, terwijl in de bescheiden brief wordt gezegd zelden problemen te hebben.

Design en uitvoering van het onderzoek

De brieven werden aan de beoordelaars voorgelegd. Elke groep met proefpersonen kreeg vier verschillende brieven. Hiervan waren er twee zelfverzekerd en 2 bescheiden. Elke beoordelaar kreeg van elke sollicitant maar één brief te zien. Zo werd elke briefvariant door 36 proefpersonen beoordeeld.

Het onderzoek is schriftelijk afgenomen. Elke proefpersoon kreeg een pakketje met daarin de advertentie, de vier verschillende brieven met CV en een vragenlijst voor elke brief. Het pakketje moest binnen een week weer terug gestuurd worden. In de vragenlijst moeten de proefpersonen eerst een oordeel geven over de geschiktheid van de sollicitant op de zeven functie-eisen uit de advertentie. Daarna werden er vragen gesteld over de brief in het algemeen. Verder moesten ze de sollicitanten op volgorde zetten van geschiktst tot minst geschikt. Ze moesten ook kort aangeven waarom ze dit vonden.
Tot slot moesten ze aangeven wat ze van de kwaliteit van de brief vonden. Bijvoorbeeld van de levendigheid, lengte, precisie, verzorgdheid, duidelijkheid, ouderwetsheid, enzovoorts. Er werd natuurlijk ook gevraagd wat ze van de zelfverzekerdheid vonden, om te kijken of ze de verschillen doorhadden.

Hypotheses

De onderzoekers verwachten dat de zelfverzekerde brieven beter over zullen komen dan de bescheiden brieven. Zo zullen de zachte functie-eisen positiever zijn over gekomen op de proefpersonen. Ook verwachten ze dat er een effect zal zijn op de totale geschiktheid van de zelfverzekerde sollicitant. Dit wordt gedacht omdat de onderzoekers denken dat de proefpersonen niet alleen op de echte ervaringen in CV en de brief afgaan, maar ook op wat de sollicitanten van zichzelf denken. Er zullen waarschijnlijk geen effecten zijn op de harde eisen, zoals die van de opleiding. Er zit hier ook geen groot verschil in tussen de twee brieven. De verschillen die er zijn zullen waarschijnlijk geen effect hebben.

De resultaten

Uit de resultaten blijkt dat de hypothese over de geschiktheid klopte. Er zijn dus geen effecten op de harde eisen, maar wel op de zachte eisen. De zelfverzekerde sollicitant wordt over het algemeen beter geschikt gevonden. Dit is ook te zien in de rangorde, want 25 van de 36 proefpersonen vonden de zelfverzekerde sollicitant geschikter. De proefpersonen vinden de zelfverzekerde brieven ook beter dan de bescheiden brieven. Ze vinden ook dat ze meer zelfvertrouwen uitstralen dan de bescheiden brieven, dit was natuurlijk te verwachten. Ook vinden ze de zelfverzekerde brieven levendiger, nauwkeuriger en eigentijdser.

Discussie

Het is duidelijk dat de zelfverzekerde brieven een positief effect hadden op de geschiktheidsoordelen. De verschillen tussen de geschiktheid van de sollicitanten was natuurlijk wel heel klein in dit onderzoek. Bij echte sollicitaties zijn de verschillen groter. Hierbij zijn er dan niet alleen verschillen in de zelfverzekerdheid, maar er zijn dan ook geschiktheidseffecten. Daarom is er nog een experiment uitgevoerd om te onderzoeken of het uitmaakt hoe geschikt iemand is.

Experiment 2

De tweede advertentie was een vacature voor een intercedent bij een uitzendbureau. Een intercedent is een soort tussenpersoon. Hij heeft dagelijks contact met opdrachtgevers en uitzendkrachten. Ook moet een intercedent nieuwe opdrachtgevers werven. De opgestelde functie-eisen gingen over de leeftijd, een opleiding op MBO/HBO-niveau, een relevante werkervaring van drie jaar, administratieve vaardigheden, een commerciële instelling, contactuele eigenschappen, representatief voorkomen en secretariële werkervaring. In dit experiment zijn de brieven door 30 mensen beoordeeld. Deze proefpersonen zijn afkomstig van 17 uitzendbureaus.

De brieven

Er is weer uitgegaan van vier verschillende CV’s. Hiervan zijn twee CV’s geschikter dan de andere twee. De verschillen liggen in de opleiding (HBO of MBO en drie jaar HBO), werkervaring (2,5 of 3 jaar) en secretariële werkervaring (wel ervaring of geen ervaring maar wel een MEAO-administratief opleiding). Een ander verschil is dat de geschikte kandidaten ingaan op de eis representativiteit en de minder geschikte kandidaten doen dit niet.

De verschillen zullen waarschijnlijk niet zo groot zijn dat de minder geschikte kandidaten meteen afvallen. Er zijn ook overeenkomsten tussen alle brieven. Zo hebben ze allemaal werkervaring in de commerciële sector. Ook in dit onderzoek is er weer een verschil in de zelfverzekerdheid. Het wordt nog wat versterkt door zelfverzekerde zinnen toe te voegen die eigenlijk geen extra informatie bevatten.

Er waren twee groepen proefpersonen. Ze kregen allemaal 2 brieven van geschikte kandidaten en twee brieven van minder geschikte kandidaten. Van beide soort kandidaten was er één zelfverzekerd en één bescheiden. De proefpersonen kregen een pakketje die ze zelf weer terugstuurde. Ze kregen weer een vragenlijst waarin vragen werden gesteld over de functiegeschiktheid en een aantal briefkwaliteiten. Ook werden er nu vragen gesteld over de beleefdheid van de brief. Verder werd ook gevraagd wat de proefpersonen dachten over de karaktereigenschappen van de kandidaat.

Hypotheses

De onderzoekers verwachten dat er weer een positief zelfverzekerdheidseffect is. Ze hebben geen verwachting van de representativiteit omdat dat moeilijk te bepalen is op basis van een brief. Ze verwachten niet dat er een effect zal zijn van de zelfverzekerdheid voor de harde eisen en administratieve vaardigheden.

Uit de resultaten van experiment 1 kun je zien dat de zelfverzekerde brieven levendiger en eigentijdser worden gevonden. De onderzoekers denken dat dit met deze brieven ook zo zal zijn. Ze denken wel dat de proefpersonen de brieven brutaal vinden. De zelfverzekerde kandidaat zal wel een minder onzekere en meer optimistische indruk maken dan de bescheiden kandidaat. Verder verwachten ze dat er een geschiktheidseffect zal zijn. Deze effecten van de zelfverzekerdheid zullen groter zijn bij de minder geschikte brieven. Omdat bij minder geschikte brieven de toon belangrijker zal zijn.

Resultaten

Er zijn inderdaad zelfverzekerdheidseffecten, maar deze zijn vooral afkomstig van de minder geschikte kandidaten. Van de 28 proefpersonen zetten er 22 een zelfverzekerde kandidaat op de eerste plaats. 9 proefpersonen zetten een geschikte kandidaat op de eerste plaats. Maar er waren wel 19 proefpersonen die de voorkeur aan een ongeschikte kandidaat gaven.
Er is ook een effect voor de representativiteit, maar het opvallende is dat er ook een effect optreedt bij de minder geschikte brieven. Terwijl daar niets over de representativiteit wordt gezegd. Waarschijnlijk wordt dit dan afgeleid uit andere kwaliteiten, zoals bijvoorbeeld de commerciële instelling.

Wat de onderzoekers verwachtten over de geschiktheidseffecten klopt. Het blijkt dat de administratieve vaardigheden vooral een kwestie van werkervaring is. Wat ze echter niet hadden verwacht was dat er geen geschiktheidservaring is op de werkervaring. De beoordelaars vinden het dus niet erg als een kandidaat niet zo veel werkervaring heeft.

De zelfverzekerde brief wordt nu ook weer levendiger en eigentijdser gevonden. De zelfverzekerde brief wordt echter niet brutaal gevonden, maar wel informatiever. De minder geschikte brieven worden levendiger maar wel minder beleefd gevonden. De proefpersonen denken dat de zelfverzekerde kandidaten zekerder en optimistischer zullen zijn.

Discussie

Het experiment is niet precies zo gegaan als was verwacht. De minder geschikte kandidaten worden niet afgerekend op hun werkervaring. Het totaaloordeel over deze kandidaten is ook niet zo slecht als was verwacht. Het is dus niet zeker of het helpt om zelfverzekerd over te komen in je sollicitatiebrief als je niet aan alle functie-eisen voldoet. Het blijkt wel dat het helpt om zelfverzekerd over te komen, ook als er grote verschillen zijn in ervaring en achtergrond. Bij het totaaloordeel over de geschikte kandidaten ontbreekt het zelfverzekerdheidseffect wel. Dit was wel verwacht. De onderzoekers denken dat er iets bijzonders aan de hand kan zijn in de brieven van de minder geschikte kandidaten. Er zijn twee verklaringen gevonden. Ten eerste verschilt niet de hele brief, maar er is maar één passage anders. Namelijk die over het afbreken van de HEAO. Dit kan gevolgen hebben voor het oordelen over initiatiefrijkheid. In de zelfverzekerde versie wordt gezegd dat de kandidaat is overgestapt naar het bedrijfsleven. De bescheidde kandidaat heeft het echter over stoppen met de studie. De bescheidde kandidaat heeft hier negatief commentaar op gekregen van de beoordelaars.

Ten tweede kan de brief van kandidaat 4 invloed hebben gehad. Deze sollicitant spreekt namelijk als enige over een reactie van klanten: naar volle tevredenheid van de klanten. Ook zegt de kandidaat in deze brief dat hij de manager vaak heeft vervangen als deze afwezig was.

Als de werkervaring geen betrekking heeft op de functie heeft het ook niet veel zin om dit extra aan te dikken. Het heeft echter wel zin om relevante ervaringen aan te dikken. Want dan wordt de brief informatiever gevonden. Je kunt dus wel zelfverzekerd zijn in een brief, maar er zijn wel grenzen.

Conclusie en discussie

Uit de experimenten is gebleken dat het invloed kan hebben om zelfverzekerd te zijn in je sollicitatiebrief. Het kan dus handig zijn om je functie-eisen positief te beschrijven, zodat de beoordelaar hierdoor positief wordt beïnvloed. Als je zegt dat je ergens uitstekend in bent, dan denkt de beoordelaar dat dan wel zo zal zijn.

Ook worden de zelfverzekerde brieven beter gevonden en ook levendiger en eigentijdser. Als je sollicitatiebrief bescheiden is, dan wordt deze sneller saai, nietszeggend of vaag genoemd. Je moet dus krachtig formuleren om duidelijk over te komen. De zelfverzekerde brieven worden ook niet brutaal gevonden.

Uit het tweede onderzoek blijkt ook dat als je zelfverzekerd overkomt, je ook optimistischer en initiatiefrijker wordt gevonden.
Het is ook interessant dat als je sollicitatiebrief zelfverzekerd is, dit ook daadwerkelijk een rol speelt bij het kiezen van een kandidaat.

De beoordelaars weten dat een kandidaat zich hoort te verkopen met de sollicitatiebrief, dus daarom vinden ze de zelfverzekerde brieven positiever dan een bescheiden brief. Er zijn alleen niet veel bestaande brieven waarin er zo zelfverzekerd wordt geschreven. Vooral de zelfverzekerde slotzinnen komen niet vaak voor. In beide experimenten ging het echter wel om een commercieel beroep. Het kan natuurlijk zo zijn dat bij dit soort beroepen zelfverzekerdheid als een belangrijke eigenschap wordt gezien. Bij een ander soort beroep is het misschien minder van belang. Er zou dus verder onderzoek gedaan moeten worden om te kijken of het per beroep verschilt.

Uit dit onderzoek blijkt dus dat je beter zelfverzekerd kunt zijn over je ervaringen en prestaties. Dit moet dan natuurlijk wel terug komen in het gesprek. Maar dat is een zorg voor later, het belangrijkste is natuurlijk dat je op gesprek mag komen. Dus kan het handig zijn om zelfverzekerd te over te komen.

Lees verder

© 2007 - 2020 Dessal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Open sollicitatiebrief schrijvenOpen sollicitatiebrief schrijvenEen open sollicitatiebrief wordt vaak geschreven voor het vinden van een stageplaats. Maar ook op de arbeidsmarkt kan ee…
Solliciteren we in de toekomst via de webcam?Solliciteren we in de toekomst via de webcam?De al jarenlange traditie om een sollicitatiebrief te schrijven wanneer we belangstelling hebben voor een vacature wordt…
Solliciteren via het internetSolliciteren via het internetVoor een vacature gaat u niet meer diverse zaterdagkranten en vakbladen uitpluizen. Voor de meest recente vacatures gaat…
Succesvolle sollicitatiebrieven schrijvenSuccesvolle sollicitatiebrieven schrijvenEen sollicitatiebrief maakt het verschil tussen wel of niet uitgenodigd worden voor een sollicitatiegesprek. Wordt u noo…

UFO's, buitenaards mysterie?UFO's, buitenaards mysterie?Het verschijnsel UFO's, oftewel Unidentified Flying Objects is een van de grootste mysteries in de wereld. 90% Van alle…
Een hersencentrum voor religie bewijst dat God bestaatEen hersencentrum voor religie bewijst dat God bestaatEen paar jaar geleden hebben wetenschappers ontdekt dat in de hersenen een gebied bestaat voor religie. Om te overleven…

Reageer op het artikel "Effecten van het aandikken van sollicitatiebrieven"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Dessal
Laatste update: 30-10-2013
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Onderzoek
Special: Solliciteren
Schrijf mee!