Rechter & Strafrecht

Rechter & Strafrecht Afhankelijk van het strafbare feit, komt de verdachte bij de rechter. Wanneer verwijst de officier van justitie naar de Politierechter? En wanneer naar de Kantonrechter of Meervoudige Strafkamer van de Arrondissementsrechtbank? Wat is het verschil tussen de procedure voor kinderen en jongeren bij een kinderrechter en de andere rechters? Antwoord op deze vragen in dit artikel over procedures, diverse rechters en rechtbanken bij behandeling van strafzaken c.q. strafrecht.

Rechter en Strafrecht

Diverse Rechters Strafrecht. Afhankeljk van de aard en ernst van het gepleegde strafbare feit, wordt de zaak voorgelegd aan een bepaalde rechter c.q. rechtbank, hetgeen in dit artikel nader besproken wordt.

De Politierechter

Politierechter Misdrijven. Het grootste deel van de misdrijven wordt voorgelegd aan de zogenaamde enkelvoudige kamer van de rechtbank: de politierechter. Voor misdrijven op economisch gebied, zoals fraudezaken die vallen onder de Wet op Economische Delicten (WED, zie Wetboek van Strafrecht), wordt de politierechter ook wel de economische politierechter genoemd.

Straf max. 6 maanden. De politierechter kan geen hogere straffen opleggen dan een gevangenisstraf voor de duur van zes maanden, al dan niet voorwaardelijk. Dit houdt in dat de officier van justitie de eenvoudige zaken (wat het bewijs betreft) -waarop niet de zwaarste straffen staan-, bij de politierechter zal aanbrengen.

Doorverwijzing zaken. De politierechter is vrij de zaak door te verwijzen, indien deze van oordeel is, dat het geen eenvoudige zaak betreft. De politierechter zal dan doorverwijzen naar de meervoudige kamer van de rechtbank, zodat drie rechters zich over de zaak zullen buiten (zie hieronder).

Snelrecht. Spoedeisende zaken -het zogenaamde snelrecht- worden ook aan de politierechter voorgelegd. Zoals bij b.v. een zaak tegen voetbalsupporters. Dit gebeurt daar de politierechter bijna elke werkdag zitting heeft en er hierdoor op zeer korte termijn zaken kunnen worden bijgevoegd.

De Kantonrechter

Kantonrechter Strafzaken. Het grootste deel van de strafzaken wordt voorgelegd aan de kantonrechter. Deze is bevoegd om te oordelen over alle overtredingen (m.n. verkeersovertredingen), waarvan de wet niet nadrukkelijk aangeeft, dat ze door een andere rechter moeten worden beoordeeld. Tevens oordeelt de kantonrechter over gevallen die stroperij betreffen.

Snelle behandeling. Net als bij de politierechter, kunnen ook aan de kantonrechter door de officier van justitie, op korte termijn zaken worden voorgelegd. Dit met name in gevallen dat een verdachte afwijzend reageert op voorstellen tot schikking van de officier van justitie (zie Schikking en Transactie).

De Kinderrechter

Kinderrechter. De kinderrechter, zoals de naam al zegt, oordeelt speciaal over kinderen. Kinderen worden -in tegenstelling tot bij het burgerrecht- al op 18-jarige leeftijd als volwassen beschouwd. In het burgerlijk recht wordt men op 21-jarige leeftijd als volwassen beschouwd, hetgeen dan handelingsbevoegd voor het recht inhoudt.

Straf max. 6 maanden. Evenals de politierechter (zie boven) mag de kinderrechter geen langere gevangenisstraf opleggen dan zes maanden, en dit uitsluitend aan jongeren van 16 tot 18 jaar.

Tuchthuisstraf. Jongere kinderen (dan 16 jaar) krijgen zonodig tuchthuisstraf in plaats van gevangenisstraf. Tuchthuisstraf houdt feitelijk meestal in dat kinderen worden ondergebracht in een instelling, waar ze al dan niet uitdrukkelijk begeleid worden. Afhankelijk van het soort instelling, zijn de kinderen meer of minder afgesloten van de buitenwereld.

Indien de kinderrechter een langere straf dan zes maanden noodzakelijk acht, dient hij de zaak door te verwijzen naar de meervoudige kamer (zie onder).

Verschil Andere Rechters. Een wezenlijk en belangrijk verschil met de andere rechters is, dat de kinderrechter al in een eerdere fase van strafrechtrechterlijke vervolging optreedt als Rechter-commissaris. Dit wordt zo gedaan, daar het kind dan van aanvang af vertrouwd raakt met een rechter, opdat o.g.v. deze vertrouwensband de rechter later een straf of maatregel op zal kunnen leggen, die het meest in overeenstemming is met de (toekomst)mogelijkheden van het betreffende kind. Er wordt van de kinderrechter een aanzienlijk actievere houding t.a.v. het kind verwacht, dan de andere rechters in strafzaken mogen aannemen.
Een ander verschil met de overige rechters is, dat de zittingen van de kinderrechter in het belang van het kind besloten zijn (geen openbare zittingen zoals in andere gevallen).

Rechters Meervoudige Strafkamer Arrondissementsrechtbank

Meervoudige Strafkamer. Deze strafkamer moet bestaan uit drie rechters, die kennis nemen van alle zaken die -door de rechters die hierboven genoemd zijn- naar hen worden verwezen. Tevens worden alle zwaardere misdrijven in eerste instantie al door de officier van justitie aan hen voorgelegd, wanneer deze de bedoeling heeft een gevangenisstraf te vorderen van minimaal zes maanden (en meer). Zaken die verdachten van zwaardere misdrijven betreft, zoals b.v. moord, doodslag, heroïnehandel, worden dus vanzelfsprekend meteen aan deze rechtbank voorgelegd.

Direct vonnis wijzen. Net als de bovengenoemde rechters, kan de rechtbank onmiddellijk vonnis wijzen, nadat de rechters zich in de zogenaamde raadkamer voor overleg hebben teruggetrokken. Echter in het merendeel van de zaken, wordt het vonnis uiterlijk 14 dagen later uitgesproken.

Maximum 14 dagen. De maximum termijn van twee weken voor het wijzen van het vonnis is bij wet ingesteld om de verdachte niet nog eens een onbepaalde tijd in onzekerheid te laten.

In het volgende artikel wordt nader ingegaan op het verloop van de zitting van de strafrechter.

Lees verder

© 2007 - 2020 Sila, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Strafrecht: wat is strafrecht?Strafrecht: wat is strafrecht?Strafrecht valt onder het publiek recht. Het strafrecht regelt de rechtsverhoudingen tussen de overheid en burgers. De o…
Rechtspraak: Welke mogelijkheden zijn er?Er zijn in Nederland drie soorten gerechten die tot de rechterlijke macht behoren. Dat zijn de rechtbanken, de gerechtsh…
Procedure bij strafrechtEen strafrechtelijke procedure is een rechtszaak in het strafrecht. De rechter beoordeelt of de verdachte een misdrijf o…
Het recht: hoger beroep, cassatieHet recht: hoger beroep, cassatieHet in hoger beroep gaan in rechtszaken is niets anders dan een nieuw oordeel in een bepaalde zaak. Maar kan iedereen in…

De Grondwet - GrondrechtenDe Grondwet - GrondrechtenIedere burger in onze samenleving heeft onvervreemdbare rechten. Grondrechten zijn de rechten die een ieder toekomen die…
Strafrecht & Gerechtelijk VooronderzoekStrafrecht & Gerechtelijk VooronderzoekHet Strafrecht en het Gerechtelijk Vooronderzoek. Na opsporing van strafbare feiten (a.h.v. de strafwet- gevingen) c.q.…
Bronnen en referenties
  • Baars, J. Groenhart, P. et al. Uw goed Recht. Amsterdam: Trendboek

Reageer op het artikel "Rechter & Strafrecht"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Marja Lansink, 05-07-2009 16:03 #1
Is de voorgeleiding voor de rechter commissaris openbaar?

Infoteur: Sila
Laatste update: 09-12-2008
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Recht en wet
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!