InfoNu.nl > Wetenschap > Ruimtevaart > New Horizons doet scheervlucht langs sneeuwpop Ultima Thule

New Horizons doet scheervlucht langs sneeuwpop Ultima Thule

New Horizons doet scheervlucht langs sneeuwpop Ultima Thule Zeer ver verwijderd van onze leefbare regionen in het zonnestelsel maar nog wel duidelijk gebonden aan de zwaartekracht van onze lieflijke ster, de zon, is de verre wereld Ultima Thule op 1 januari 2019 kort bezocht door een Aardse ruimtesonde. En dat terwijl het kleine hemellichaam een kleine 5 jaar geleden voor de mens nog totaal onbekend was. Het oorspronkelijke doel van de ruimtemissie was een bezoek brengen aan Pluto, maar ondanks deze geslaagde ontmoeting is de New Horizons-scheervlucht langs Ultima Thule niet minder interessant. Wat weten we inmiddels anno januari 2019 van het vreemd gevormde rotsblok?

New Horizons

Ruimtesonde New Horizons, gelanceerd in 2006, is tot bestaan gekomen om de dwergplaneet Pluto te gaan vereren met een bezoek. We wisten vrijwel niets van de planeet maar daar kwam in 2015 verandering in. Pluto en één van zijn manen Charon bleken anders in elkaar te zitten dan verwacht. Na de relatief korte fly-by vloog New Horizons verder de onmetelijke ruimte in op zoek naar een volgende bestemming. Na wikken en wegen werd er besloten een afzonderlijke planetoïde aan te doen uit de Kuipergordel, een donutvormige wolk van ijzige objecten voorbij de baan van de planeet Neptunus. Een koerswijziging werd doorgevoerd en de ruimtesonde mocht 1,5 miljard kilometer verder vliegen richting zijn nieuwe bestemming.

Pinda?

In de weken voor de ontmoeting met Ultima Thule begon de planetoïde zich langzaam te laten zien. Het vermoeden rees bij de onderzoekers van NASA, de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie, dat ze mogelijk uit twee delen bestond of een pindavorm had. Ook werd duidelijk dat er geen puin of andere objecten om Ultima Thule draaiden, die New Horizons tijdens de scheervlucht zouden kunnen vernietigen. De ruimtesonde vloog immers met een snelheid van 14 kilometer per seconde door de ruimte. Een kiezelsteentje had al voor enorme schade kunnen zorgen. Uit analyses bleek dat er niet van de koers afgeweken hoefde te worden.

Sneeuwpop!

1 januari 2019 passeerde New Horizons het fenomeen Ultima Thule op een afstand van ongeveer 3500 kilometer. Tijdens de vlucht is enorm veel data verzameld, wat in de periode 2019-2020 geanalyseerd zal worden. Op het moment van schrijven, januari 2019, is bekend geworden dat Ultima Thule oorspronkelijk uit twee delen bestond, maar dat deze delen miljarden jaren geleden door middel van een zachte botsing aan elkaar vast zijn komen te zitten. De planetoïde ziet eruit uit als een uit zijn krachten gegroeide sneeuwpop waarbij de romp de naam Ultima heeft gekregen en de kop de naam Thule. Omdat de twee delen oorspronkelijk sneller bleken te roteren dan verwacht, voordat ze elkaar voorgoed raakten, wordt er van uit gegaan dat Ultima Thule een paar maantjes bezit. Deze manen remden de twee delen af. Ultima heeft een doorsnede van 19 kilometer, en Thule heeft een doorsnede van 14 kilometer. De planetoïde heeft dan ook een lengte van ongeveer 33 kilometer. De zwaartekracht van de planetoïde is zo gering, dat de kleinste verstoring aan het oppervlakte ervoor zorgt dat het uitgestoten materiaal voorgoed de ruimte in zweeft.

Roodachtig en kratervrij

Ultima Thule draait in 15 uur een keer om haar as en is roodachtig van kleur. Er zijn tot dusver geen inslagkraters te zien, hoewel de haarscherpe foto's per januari 2019 nog binnen moeten komen. Opmerkelijk is dat het oppervlak van de planetoïde verschillen in helderheid toont. Soms liggen deze gebieden vlak naast elkaar. Op het punt waar Thule aan Ultima vastgeklonken zit, is een heldere ring te zien. Terwijl de data verder geanalyseerd wordt, vliegt New Horizons verder naar een mogelijk andere onbekende wereld. Pas in 2047 zal de ruimtesonde definitief het zonnestelsel verlaten. Tegen die tijd zal het geavanceerde wonderschip hoogst waarschijnlijk niet meer functioneren.

Een platte sneeuwpop

In februari 2019 verklaarde onderzoeker Alan Stern van ruimtevaartorganisatie NASA dat het beeld van Ultima Thule bijgesteld diende te worden. De planetoïde blijkt nogal plat gevormd te zijn en eruit te zien als een kiezelsteen. Vooral Ultima vertoont deze vorm terwijl Thule op een gedeukte walnoot lijkt. Na de fly-by van New Horizons zijn er foto's geschoten van de planetoïde die de unieke vorm hebben onthuld. Onderzoekers van NASA hebben gezegd dat dit nieuwe raadsels omtrent de ontstaansgeschiedenis van het object heeft opgeleverd. Nog nooit was zoiets waargenomen.
© 2019 Writeright, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Pluto is geen planeet!Pluto is geen planeet!Sinds jaar en dag staat Pluto bekend als de 9e planeet van ons zonnestelsel. Toch zijn er altijd vraagtekens blijven bes…
Pluto (negende planeet)Pluto is vanaf de zon gezien de negende planeet in het zonnestelsel. Velen vinden dat de benaming ‘planeet’ te veel eer…
De bijzondere gletsjers van PlutoDe bijzondere gletsjers van PlutoWetenschappers hebben in 2015 onverwachts een grote ontdekking gedaan. De dwergplaneet genaamd Pluto blijkt een blauwe l…
Sedna (planetoïde in het zonnestelsel)Sedna (planetoïde in het zonnestelsel)Sedna is een planetoïde in het zonnestelsel. Deze planetoïde heeft een doorsnede tussen de 1200 en 1700 kilometer. De af…
Cosmeticabedrijf RevlonRevlon is een beursgenoteerd Amerikaanse cosmeticabedrijf dat zich bezig houdt met cosmetica, huidverzorging, parfum en…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kevin M. Gill, Flickr (CC BY-2.0/bewerkt)
  • https://www.scientias.nl/we-weten-het-nu-zeker-ultima-thule-is-een-samengesteld-object/amp/
  • https://www.ad.nl/wetenschap/sonde-stuurt-eerste-beelden-van-ruimterots-ultima-thule~a72f324c/
  • https://nos.nl/l/2271311

Reageer op het artikel "New Horizons doet scheervlucht langs sneeuwpop Ultima Thule"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Writeright
Laatste update: 11-02-2019
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Ruimtevaart
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!